ข้อมูลจากกรมราชทัณฑ์ ระบุสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์ทั่วประเทศ วันที่ 5 พ.ย.2569 ว่า มีจำนวน 326,858 คน เป็นชาย 285,625 คน หญิง 41,233 คน มีผู้ต้องกัก 3,875 คน ผู้ถูกกัน 156 คน ผู้ต้องขังคดีทั่วไป 102,752 คน และคดียาเสพติด 330,889 คน แม้ในแต่ละวัน จะมีผู้กระทำผิดเดินเข้าสู่เรือนจำ รับโทษตามการลงทัณฑ์ ในช่วงเวลาเดียวกันก็มีผู้พ้นโทษได้รับคืนอิสรภาพไม่น้อย
เรือนจำทั่วประเทศ แม้จะเป็นสถานที่คุมขังผู้กระทำผิดกฎหมาย โทษทัณฑ์ที่ได้รับมาก-น้อย แตกต่างกันไป ในแต่ละฐานความผิดคดี ท่ามกลางความมืดมิด ในแดนสนธยาแห่งนี้ ยังสร้างโอกาสให้นักโทษได้ฝึกอาชีพหลากหลาย ตามนโยบาย "คืนคนดีกลับสู่สังคม" ด้วยการร่วมกับภาคเอกชนจัดฝึกอบรมวิชาชีพต่าง ๆ ในเรือนจำ เพื่อนำไปใช้เป็นผลงานขยับเลื่อนชั้นนักโทษ
และเมื่อพ้นโทษออกไปก็มีวิชาชีพติดตัว สามารถประกอบอาชีพและเริ่มต้นชีวิตใหม่ได้ กลับเข้าสู่สังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรี มีอาชีพ มีรายได้ และพึ่งพาตนเองได้อย่างมั่นคง ด้วยโครงการจ้างงานผู้พ้นโทษในเรือนจำและทัณฑสถาน ซึ่งที่ผ่านมา "ชูมณี" คือหนึ่งในภาคเอกชน ที่เข้าร่วมโครงการกับกรมราชทัณฑ์ โดยให้สนับสนุนและสร้างโอกาสสร้างอาชีพให้ผู้พ้นโทษและผู้สูงอายุ
"สะดวกซัก" รายได้ -โอกาสใหม่ "อดีตผู้ต้องขัง-คนไร้บ้าน"
มนัสนันท์ มณีแสงรัตน์ ผู้ประสานงานโครงการธุรกิจเพื่อสังคมและองค์กร บริษัท ชูมณี จำกัด เล่าให้ฟังว่า "ชูมณี" คือธุรกิจเพื่อช่วยเหลือและสร้างโอกาส ให้ผู้ขาดโอกาสในชีวิต เช่น คนไร้บ้าน ผู้สูงอายุ ผู้ต้องขัง และผู้พ้นโทษ โดยบริษัทจะมีจ้างงานผู้พ้นโทษ 100% เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้พ้นโทษได้เริ่มต้นชีวิตใหม่ มาฝึกอาชีพซักอบรีด พร้อมที่พักและเมื่อผ่านทดลองงานจะไปต่อที่ Otteri Wash & Dry และที่ผ่านมามีการให้โอกาสผู้พ้นโทษ ซึ่งส่วนใหญ่จะมาจากคดียาเสพติด และให้การดูแลอย่างรอบด้านทั้งการให้งาน การปรับทัศนคติ ความคิด พฤติกรรมเพื่อลดการกระทำผิดซ้ำ
สำหรับหลักเกณฑ์ในการคัดเลือกผู้ต้องขังมาทำงาน ไม่ได้กำหนดว่า ผู้พ้นโทษจะโดนคดีอะไร แต่จะเปิดโอกาสให้ผู้เคยก้าวพลาดมาทำงานร่วมกัน โดยก่อนหน้านี้ ได้มีการเปิดจ้างงานผู้สูงอายุก่อนแล้ว จากนั้นจึงรถซักผ้าเคลื่อนที่ ให้บริการฟรีสำหรับคนไร้บ้านตามจุดต่าง ๆ ที่กำหนด ทั้งซักและอบผ้า โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย
"สะดวกซัก" รายได้ -โอกาสใหม่ "อดีตผู้ต้องขัง-คนไร้บ้าน"
ต่อมาในปี 2568 เข้าร่วมโครงการกับกรมราชทัณฑ์ โดยสอนอาชีพให้ผู้ต้องขัง ที่ถูกคุมขังอยู่ที่ทัณฑสถานหญิงกลาง มีการบริจาคเครื่องซักผ้า เครื่องอบผ้าและเตารีด พร้อมส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปอบรมและสอนซักอบรีด 30 ชั่วโมง ผู้ต้องขังที่เข้ารับการอบรมจนครบหลักสูตร จะได้รับใบประกาศนียบัตร เพื่อให้ผู้ต้องขังนำไปใช้เลื่อนชั้นนักโทษ และปัจจุบันมีผู้ต้องขังหญิงและชาย ผ่านการอบรมแล้วกว่า 400 คน
"เรารับผู้พ้นโทษ ที่ผ่านการอบรมแล้วมาทำงานกับชูมณี รอบแรกจำนวน 12 คน นอกจากนี้ ยังให้ความช่วยเหลือเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐานต่าง ๆ ทั้งการรักษาพยาบาล และสิทธิผู้สูงอายุ"
"สะดวกซัก" รายได้ -โอกาสใหม่ "อดีตผู้ต้องขัง-คนไร้บ้าน"
ตัวแทนจากชูมณี ขยายความว่า ในส่วนผู้ต้องขังที่มีโทษเล็กน้อย ถูกตัดสินจำคุกไม่นาน จะไม่มีปัญหาเรื่องทะเบียนบ้าน เพราะชื่อยังอยู่ในทะเบียนบ้านได้ตามปกติ ส่วนกลุ่มที่มีโทษจำคุกเป็นเวลา 3-5 ปีขึ้นไป บ้านที่พักอาศัยเดิมถูกขาย ทำให้อาจจะโดนดีดไปอยู่ทะเบียนบ้านกลางของกรมราชทัณฑ์ เมื่อพ้นโทษออกมาจะต้องไปทำบัตรประชาชนใหม่ เพื่อให้เข้าถึงสิทธิต่าง ๆ ดังนั้น เมื่อปี 2567 ชูมณีจึงขอความอนุเคราะห์จากมูลนิธิกระจกเงา ให้รองรับผู้ที่ติดต่อญาติพี่น้องไม่ได้ เนื่องจากต้องนำชื่อออกจากทะเบียนบ้านกลาง เข้าสู่ทะเบียนบ้านประชาชนทั่วไป
มูลนิธิกระจกเงา มีทะเบียนบ้านให้คนไร้บ้านอยู่ เพื่อจะได้เข้าสิทธิต่าง ๆ อยู่แล้ว ผู้พ้นโทษที่ไม่ญาติจึงต้องใช้ทะเบียนบ้านของมูลนิธิกระจกเงา ส่วนในเคสของชูมณี ส่วนใหญ่ยังพอติดต่อญาติได้ ถึงแม้ว่าอาจจะมีปัญหากับญาติ แต่เราเป็นส่วนกลางช่วยประสานให้ได้ จึงไม่มีปัญหา...เพราะเรารับเขามาทำงานด้วย
มนัสนันท์ กล่าวว่า ทางร้านได้เปิดรับผู้พ้นโทษให้มาทำงานครั้งแรกจำนวน 12 คน เมื่อช่วงเดือน ก.พ.2568 จนถึงปัจจุบัน แม้บางคนจะลาออกไปบ้างแล้ว ส่วนที่เหลือยังอยู่กับชูมณี มี 2 คน และส่งต่อไปยังร้านสะดวกซัก เครื่องซักผ้าหยอดเหรียญ
"สะดวกซัก" รายได้ -โอกาสใหม่ "อดีตผู้ต้องขัง-คนไร้บ้าน"
"ที่ต้องยังอยู่กับเรา เพราะชูมณีเป็นพื้นที่สำหรับปรับพฤติกรรมและทัศนคติ ให้เขากลับสู่สังคม โดยไม่หวนกลับไปกระทำผิดซ้ำ หากเขาอยู่กับระบบระเบียนของสังคมได้ และมีทัศนคติที่ดีขึ้น ก็จะส่งต่อไปที่ Otteri wash& dry ซึ่งตรงนี้จะทำให้เขาได้รับเงินเดือนและสวัสดิการที่มากขึ้น มีประกันสังคม และโบนัส"
สำหรับผู้พ้นโทษที่ยังทำงานกับชูมณี มนัสนันท์ บอกว่า ปัจจุบันมีอายุมากสุด 59 ปี โดยพนักงานจะได้รับเงินเดือนเริ่มต้นจำนวน 10,000 บาท ช่วงการทดลองงาน 21 วันจะให้ค่าจ้างวันละ 400 บาท บริษัทมีที่พักและอาหาร ให้วันละ 2 มื้อ ส่วนถ้าไปอยู่กับ Otteri wash& dry เป็นแม่บ้านที่ซักพับ ให้บริการยอดเหรียญจะได้ค่าจ้างเดือนละ 12,000 บาท หากรับรีดด้วยจะได้ 14,000 บาท ไม่รวมโอทีและอย่างอื่น
"มีพนักงาน ซึ่งเคยติดคุกมา 21 ครั้ง เพราะใช้ยาเสพติดมาตลอดชีวิต เติบโตมาจากย่านคลองเตย และพ่อไม่ให้กลับบ้าน มีอาการจิตเวชร่วมด้วย และไอคิวต่ำ ใคร ๆ ก็คิดว่า ไม่น่าจะปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และไม่สามารถไปทำงานที่ไหนได้เลย แต่เราก็ให้โอกาส ช่วยเขา ซึ่งเขาให้บริการดีมาก ลูกค้าติดเขา แต่เวลาพูดเขาจะเหมือนเด็ก...ถือว่าเราประสบความสำเร็จในการให้โอกาสผู้เคยก้าวพลาดและคืนคนดีกลับสู่สังคม"
อ่านข่าว :
ทรัมป์ลงนามคำสั่ง "ห้องทำงานรูปไข่" เป็นอนุสรณ์สถานแห่งชาติ
ตร.ขอศาลฯ ออกหมายจับ "ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม" คดีทำร้ายร่างกาย "สมชัย"
วิกฤตคลังสินค้าสุวรรณภูมิ หอการค้าฯ เสนอ 5 มาตรการเร่งระบายสินค้า