วันนี้ (10 พ.ย.2569)นายอัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต วิเคราะห์สถานการณ์ภัยคุกคามทางไซเบอร์ว่า การโจมตีทางไซเบอร์ทั่วโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา จาก 5 ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ การขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัลที่ทำให้ระบบการเงิน การชำระเงิน และการดำเนินธุรกิจพึ่งพาเทคโนโลยีมากขึ้น ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่นำการโจมตีไซเบอร์มาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองและความมั่นคง การนำ AI มาใช้สร้างเครื่องมือโจมตีและปลอมแปลงข้อมูลได้ง่ายขึ้น การขยายตัวของอาชญากรรมออนไลน์และแก๊งคอลเซ็นเตอร์ รวมถึงข้อจำกัดด้านงบประมาณ บุคลากร และเทคโนโลยีรักษาความปลอดภัย โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ประกอบการ SMEs
นายอัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
รายงานของ OECD ระบุว่า ตั้งแต่ปี 2557 จนถึงปัจจุบัน เกือบ 80% ของเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ทั่วโลกเกิดขึ้นในอเมริกาเหนือและยุโรป แบ่งเป็นอเมริกาเหนือ 51% และยุโรปกับเอเชียกลาง 27% ขณะที่อาเซียนและเอเชียตะวันออกมีสัดส่วน 5% สะท้อนให้เห็นว่าภัยไซเบอร์เป็นความเสี่ยงที่กระจุกตัวในภูมิภาคเศรษฐกิจสำคัญ และมีแนวโน้มเชื่อมโยงกับความขัดแย้งระหว่างประเทศมากขึ้น
นอกจากนี้ การวิเคราะห์ยังพบความสัมพันธ์ระหว่างสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ การโจมตีทางไซเบอร์ และราคาบิทคอยน์ โดยหลังสงครามรัสเซีย-ยูเครนเริ่มต้นในปี 2565 จำนวนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์เพิ่มสูงขึ้นเป็นบางช่วง ขณะที่ราคาบิทคอยน์ปรับตัวจากระดับต่ำกว่า 1,000 ดอลลาร์ต่อเหรียญในปี 2559 ขึ้นมาอยู่เหนือ 100,000 ดอลลาร์ในปี 2568 อย่างไรก็ตาม แนวโน้มดังกล่าวเป็นความสัมพันธ์ที่พบจากข้อมูล ไม่ได้ยืนยันว่าการโจมตีทางไซเบอร์เป็นสาเหตุโดยตรงของราคาบิทคอยน์ที่เพิ่มขึ้น
ไทยถูกโจมตีไซเบอร์เฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน 10 อุตสาหกรรมเสี่ยง 12.74 ล้านล้าน
สำหรับผลกระทบทางเศรษฐกิจ งานศึกษาหลายฉบับประเมินความเสียหายจากการโจมตีทางไซเบอร์อยู่ในช่วง 0.32-2.3% ของ GDP โดยงานวิจัยของ Uguet และ Jung ซึ่งศึกษาข้อมูล 59 ประเทศ ระหว่างปี 2566 ถึงครึ่งแรกของปี 2567 พบว่า 25 ประเทศมีความเสียหายรวม 111,140 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็น 0.32% ของ GDP ขณะที่กรณีศึกษาคอสตาริกาประเมินความเสียหายจากเหตุการณ์ไซเบอร์ในปี 2565 สูงถึง 2.3% ของ GDP ส่วนธนาคารโลกพบว่าเมื่อเหตุการณ์ไซเบอร์เพิ่มขึ้น 1% จะทำให้ GDP ต่อหัวของประชาชนลดลงเฉลี่ย 0.0125%
ขณะที่อุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงและได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจสูง ได้แก่ สาธารณสุข การเงิน และเภสัชกรรม โดยมีมูลค่าความเสียหายเฉลี่ย 10.1 ล้านดอลลาร์ 5.97 ล้านดอลลาร์ และ 5.01 ล้านดอลลาร์ ตามลำดับ จากการศึกษาอุตสาหกรรมทั่วโลก 17 สาขา สะท้อนว่าการโจมตีระบบโรงพยาบาล ธนาคาร และห่วงโซ่การผลิตยา อาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อประชาชนและระบบเศรษฐกิจ
ไทยถูกโจมตีไซเบอร์เฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน 10 อุตสาหกรรมเสี่ยง 12.74 ล้านล้าน
สำหรับประเทศไทย สถิติภัยคุกคามทางไซเบอร์ของสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ระบุว่า ในช่วงเดือนม.ค-ก.ย. 2569 มีเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ 3,264 ครั้ง เฉลี่ย 363 ครั้งต่อเดือน หรือประมาณ 12 ครั้งต่อวัน เพิ่มขึ้นจากปี 2566 ที่มี 2,245 ครั้ง และปี 2567 ที่มี 2,135 ครั้ง สะท้อนความถี่ของภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
เมื่อประเมินอุตสาหกรรมสำคัญของไทย 10 สาขาที่มีความเสี่ยง พบว่ามีมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจรวม 12.74 ล้านล้านบาทในปี 2567 คิดเป็น 67.1% ของ GDP โดยกลุ่มเสี่ยงสูงมาก ได้แก่ ธุรกิจการเงินและธนาคาร รวมถึงพลังงานและสาธารณูปโภค ส่วนกลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่ สาธารณสุข โทรคมนาคม อุตสาหกรรมการผลิต ขนส่งและโลจิสติกส์ และภาครัฐ ขณะที่กลุ่มเสี่ยงปานกลาง ได้แก่ การค้าและอีคอมเมิร์ซ การท่องเที่ยวและโรงแรม และสื่อและบันเทิง
ไทยถูกโจมตีไซเบอร์เฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน 10 อุตสาหกรรมเสี่ยง 12.74 ล้านล้าน
ทั้งนี้ อุตสาหกรรมการผลิตมีมูลค่าสูงสุด 3.86 ล้านล้านบาท คิดเป็น 20.3% ของ GDP รองลงมาคือการค้าและอีคอมเมิร์ซ 2.54 ล้านล้านบาท หรือ 13.4% ของ GDP อย่างไรก็ตาม มูลค่าเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงไม่ได้หมายถึงมูลค่าความเสียหายจากการโจมตีโดยตรง แต่สะท้อนขนาดกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่อาจได้รับผลกระทบ หากระบบสำคัญถูกโจมตีจนหยุดชะงัก
นอกจากนี้ ไทยยังอยู่ในกลุ่มประเทศอาเซียนที่มีสัดส่วนเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ที่มีการรายงานสูง ข้อมูล OECD ระบุว่า ไทย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ มีสัดส่วนประเทศละ 10% ของเหตุการณ์ที่ศึกษาในกลุ่มเอเชียตะวันออกและอาเซียน เท่ากัน รองจากจีน 22% และญี่ปุ่น 21% โดยภัยคุกคามสำคัญในภูมิภาคยังเป็นการหลอกลวงและโจรกรรมทางการเงิน ทั้ง Phishing และ Online Scams โดยเฉพาะเครือข่ายคอลเซ็นเตอร์ การหลอกลงทุน และการหลอกให้โอนเงิน
ไทยถูกโจมตีไซเบอร์เฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน 10 อุตสาหกรรมเสี่ยง 12.74 ล้านล้าน
กลุ่มธุรกิจที่เปราะบางมากที่สุดคือ SMEs เนื่องจากขาดงบประมาณ บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และระบบป้องกันภัยไซเบอร์ที่มีประสิทธิภาพ ขณะที่การถูกโจมตีอาจไม่ได้สร้างความเสียหายเฉพาะบริษัทที่ตกเป็นเป้าหมาย แต่ยังสามารถแพร่กระจายไปยังบริษัทคู่ค้า กระทบต่อการผลิต การส่งออก และห่วงโซ่อุปทานได้
อีกประเด็นที่ต้องจับตาคือความเสี่ยงจากสงครามลูกผสม (Hybrid Warfare) ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการใช้กำลังทางทหาร แต่รวมถึงการโจมตีทางไซเบอร์ การบิดเบือนข้อมูล การกดดันทางเศรษฐกิจ และการก่อกวนโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ โดยไทยและอาเซียนมีความเสี่ยงทั้งต่อระบบการเงินและการชำระเงิน ภาคการผลิตและโลจิสติกส์ ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน โทรคมนาคม และสาธารณสุข ซึ่งหากถูกโจมตีรุนแรงอาจทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจหยุดชะงักเป็นวงกว้าง
ไทยถูกโจมตีไซเบอร์เฉลี่ย 12 ครั้งต่อวัน 10 อุตสาหกรรมเสี่ยง 12.74 ล้านล้าน
ทั้งนี้ มีข้อเสนอให้ภาครัฐและเอกชนเร่งยกระดับความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ 7 ด้าน ได้แก่ การสำรองข้อมูลและจัดทำแผนฟื้นฟูระบบเพื่อป้องกัน Ransomware การยกระดับระบบป้องกัน DDoS ในธนาคารและบริการดิจิทัล การรักษาความปลอดภัยโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ การสนับสนุน SMEs ให้เข้าถึงระบบ Cybersecurity ผ่านสิทธิประโยชน์ทางภาษีและเงินสนับสนุน การเพิ่มงบประมาณและบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ การขยายความร่วมมือด้านความมั่นคงไซเบอร์กับอาเซียนและต่างประเทศ รวมถึงการบูรณาการหน่วยงานรัฐและเอกชนเพื่อเตรียมรับมือสงครามลูกผสม
อ่านข่าว:
ทีทีบี ชี้จีดีพีปี 70 โต 3% จับตาเงินเฟ้อพุ่ง เปิดทาง กนง.ขึ้นดอกเบี้ย
เลขาฯ สมช.เผยไทยถูกโจมตีไซเบอร์ทุกวัน นายกฯ สั่งยกระดับมาตรการป้องกัน
ภัยไซเบอร์เขย่าการเงินโลก แฮกเกอร์ใช้ AI เจาะระบบธนาคารทั่วเอเชีย