วันนี้ (19 พ.ย.2569) สถานการณ์ปัญหาสารปนเปื้อนโลหะหนักในแหล่งน้ำพื้นที่ จ.เชียงราย กำลังส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อภาคการเกษตร โดยเกษตรกรใน อ.แม่สาย กำลังเผชิญวิกฤต ไม่สามารถจำหน่ายข้าวนาปีที่ถึงฤดูเก็บเกี่ยวได้ เนื่องจากผู้ประกอบการโรงสีเกิดความกังวลเรื่องการปนเปื้อนสารพิษจึงพากันชะลอและหยุดรับซื้อ
นายสมคิด แก้วพา เกษตรกร อ.แม่สาย เปิดเผยว่า ตนมีข้าวรอเก็บเกี่ยวประมาณ 50 ไร่ แต่ไม่สามารถนำออกขายได้ หากปล่อยทิ้งไว้ข้าวจะสุกแก่เกินไปจนเมล็ดร่วงหล่นเสียหาย ขณะที่ชาวนามีภาระต้นทุนและหนี้สินที่ต้องชำระ
สำหรับแผนของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่จะเข้ามาเก็บตัวอย่างข้าววันที่ 23-25 พ.ย. และรู้ผลในเดือน ธ.ค.นั้น เกษตรกรมองว่ารอไม่ไหว จึงขอให้รัฐนำผลการตรวจก่อนหน้านี้มาพิจารณาออกหนังสือรับรองความปลอดภัยโดยเร็ว แต่หากพบสารพิษเกินมาตรฐาน รัฐต้องมีมาตรการรับซื้อผลผลิตและเยียวยาเกษตรกรทันที
ชาวนาแม่สายสุดช้ำ! โรงสีไม่รับซื้อข้าวหวั่นสารปนเปื้อน จี้รัฐแยกพื้นที่เสี่ยง
สอดคล้องกับนายทองคำ อินพรม ประธานกลุ่มผู้ใช้น้ำแม่สาย ที่ระบุว่าราคาข้าวเปลือกในพื้นที่ปรับลดลงต่อเนื่องจากกิโลกรัมละกว่า 10 บาท เหลือเพียง 8 บาทกว่า ซ้ำร้ายชาวนายังกังวลต่อแผนการระบายน้ำเพื่อการเกษตรในเดือน ธ.ค. เพราะหากปล่อยน้ำจากแม่น้ำสาย ที่มีความเสี่ยงปนเปื้อนเข้าสู่แปลงนา จะเกิดความเสียหายซ้ำซ้อน แต่หากไม่ระบายน้ำก็กระทบต่อรายได้ของชาวนา จึงเรียกร้องให้รัฐเปิดเวทีหารือร่วมกับเกษตรกรและผู้ประกอบการก่อนตัดสินใจ
ด้านความคืบหน้าการตรวจสอบ ผศ.ดร.สุบิน ใจทา หัวหน้าหน่วยเครื่องมือวิทยาศาสตร์และบริการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย เผยว่า ขณะนี้ห้องปฏิบัติการได้รับตัวอย่างข้าว จากพื้นที่แม่สาย มาตรวจวิเคราะห์หาสารหนูและโลหะหนักแล้ว 10 ตัวอย่าง เป็นข้าวกล้อง 3 ตัวอย่าง และข้าวสารขาว 7 ตัวอย่าง
ซึ่งปัจจุบันห้องแล็บสามารถตรวจได้ 10-20 ตัวอย่าง/รอบ ในเวลา 3-4 วัน และหากได้รับการสนับสนุนงบประมาณพัฒนาเครื่องมือ จะเพิ่มศักยภาพการตรวจในพืชและสัตว์น้ำได้ถึง 100 ตัวอย่าง/เดือน
ชาวนาแม่สายสุดช้ำ! โรงสีไม่รับซื้อข้าวหวั่นสารปนเปื้อน จี้รัฐแยกพื้นที่เสี่ยง
ขณะที่ ดร.สืบสกุล กิจนุกร สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เสนอให้รัฐบาลกำหนดกรอบเวลา ตรวจวิเคราะห์ผลผลิต ก่อนเก็บเกี่ยวให้เสร็จสิ้นภายใน 7 วัน เพื่อออกใบรับรองสร้างความมั่นใจให้ตลาด หรือหากพบสารพิษเกินเกณฑ์ ต้องรับซื้อผลผลิตทั้งหมดและพักชำระหนี้ให้ชาวนา
นอกจากนี้ ยังเสนอให้กระทรวงเกษตรฯ เร่งจัดทำ "แผนที่พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน" และปฏิทินการเพาะปลูกตลอดลุ่มน้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ตั้งแต่ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ไปจนถึง อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย เพื่อจำแนกขอบเขตพื้นที่เสี่ยงให้ชัดเจน ลดการเหมารวมว่าผลผลิตทั้งอำเภอหรือทั้งจังหวัดไม่ปลอดภัย พร้อมวางระบบตรวจ 3 ระยะ คือ ก่อนเพาะปลูก ระหว่างเติบโต และก่อนเก็บเกี่ยว 7 วัน
ชาวนาแม่สายสุดช้ำ! โรงสีไม่รับซื้อข้าวหวั่นสารปนเปื้อน จี้รัฐแยกพื้นที่เสี่ยง
ทั้งนี้ ดร.สืบสกุล ยังตั้งข้อสังเกต ต่อแผนการเก็บตัวอย่าง ของกระทรวงเกษตรฯ ในวันที่ 23-25 พ.ย.นี้ว่า ควรขยายพื้นที่ตรวจสอบให้ครอบคลุมตั้งแต่ท่าตอน อ.แม่อาย ถึง อ.เวียงแก่น และควรทบทวนวิธีการเก็บตัวอย่างน้ำ ในคลองชลประทาน เพราะช่วงนี้กรมชลประทาน ปิดประตูระบายน้ำ เพื่อให้ชาวนาเกี่ยวข้าว น้ำในคลองจึงเป็นเพียงน้ำค้างระบบหรือน้ำฝน ไม่ใช่น้ำที่ใช้เพาะปลูกจริง
รอบนี้จึงควรเน้นเก็บตัวอย่างดินในแปลงเพาะปลูก ให้กระจายครอบคลุมทั้งพื้นที่ชลประทานแม่สาย 60,500 ไร่ และเขื่อนเชียงราย 58,000 ไร่ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่สะท้อนความเสี่ยงที่แท้จริง
อ่านข่าว :
ส่องหมากการเมืองโลก "3 มหาอำนาจ" เจรจา 81 นาที ใครได้-ใครเสีย ?
ศาลโลกพิพากษา เมียนมาเจตนาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญา
รัฐเร่งเจาะบ่อบาดาล 10 แห่ง เชียงใหม่-เชียงราย รับมือมลพิษแม่น้ำกก-สาย-รวก
