พรุ่งนี้ (31 ต.ค. 67) เป็นวันฮาโลวีน (Halloween Day) อีกหนึ่งสัญลักษณ์ของวันดังกล่าวก็คือ “ฟักทอง” (Pumpkin) รูปลักษณ์น่าสะพรึง ซึ่งหลาย ๆ คน อาจมีหรือเคยมีคำถามชวนฉงนว่า แท้จริงแล้ว “ฟักทอง” นั้นคือผักหรือผลไม้ ? (Vegetable or Fruit ?) Thai PBS Sci & Tech ขอพาไปหาคำตอบในเรื่องนี้กัน

ที่มา “ฟักทอง” หนึ่งใน Gimmick “ฮาโลวีน”

เทศกาลฮาโลวีน (Halloween) ที่จัดขึ้นในวันที่ 31 ตุลาคม ของทุกปีนั้น อีกหนึ่งสัญลักษณ์ที่เห็นคุ้นตาคือฟักทองคว้านไส้แกะสลักเป็นรูปใบหน้า จุดเทียนข้างในเห็นแสงวับ ๆ แวม ๆ  นอกจากนี้สินค้าต่าง ๆ ที่วางขายในช่วงเทศกาลนี้ก็จะมีฟักทอง (Pumpkin) เป็นหนึ่งในพระเอกของงานเสมอ

ฟักทอง (Pumpkin) กับเทศกาลฮาโลวีนเกี่ยวข้องกันผ่านประเพณีการแกะสลักฟักทองเป็นโคมไฟที่เรียกว่า “Jack-o’-lantern” ซึ่งตำนานของ Jack-o’-lantern เกิดจากนิทานพื้นบ้านของชาวไอริชเกี่ยวกับชายชื่อแจ็คที่หลอกล่อปีศาจและถูกสาปให้เร่ร่อนในความมืดโดยถือโคมไฟแกะสลักจากหัวผักกาด

แต่เมื่อผู้อพยพชาวไอริชอพยพมายังอเมริกา พวกเขาใช้ฟักทองแทนหัวผักกาด เนื่องจากฟักทองมีขนาดใหญ่และหาได้ง่ายกว่า ฟักทองจึงกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์หลักของฮาโลวีนในสหรัฐอเมริกาและแพร่หลายไปทั่วโลกในเวลาต่อมา ฟักทองแกะสลักเหล่านี้มักจะถูกวางไว้หน้าบ้านในคืนวันที่ 31 ตุลาคม เพื่อใช้เป็นสัญลักษณ์ในการปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายและสร้างบรรยากาศที่ชวนให้น่ากลัวรับเทศกาล  

สงสัยกันไหม ? ฟักทองเป็นผักหรือผลไม้

หลายคนจะคิดว่า “ฟักทอง” (Pumpkin) เป็นผัก เพราะพ่อครัวแม่ครัวต่างนำฟักทองไปประกอบอาหารคาวหวานมากมาย ไม่ว่าจะเป็นแกงเผ็ดฟักทอง ฟักทองต้มจิ้มน้ำพริก ฟักทองผัดไข่ สังขยาฟักทอง ฟักทองแกงบวด เป็นต้น

แต่ที่จริงแล้วในทางพฤกษศาสตร์ “ฟักทอง” (Pumpkin) คือ “ผลไม้” (Fruit) ซึ่งนิยามของผลไม้หมายถึงส่วนของพืชที่เกิดจากรังไข่ของดอกและมีเมล็ดอยู่ภายใน ทำให้ฟักทองเข้าข่ายนี้อย่างชัดเจน เนื่องจากผลฟักทอง (Pumpkin) เกิดจากการเจริญเติบโตของรังไข่ของดอกฟักทองและมีเมล็ดจำนวนมากอยู่ข้างใน ดังนั้นฟักทองจึงเป็นผลไม้ที่นำมาใช้ประกอบอาหารแบบเดียวกับผัก เช่นเดียวกันกับมะเขือเทศ แตงโม และแตงกวา

ชวนรู้จักประโยชน์ “ฟักทอง”

ฟักทอง (Pumpkin) มีคุณค่าทางอาหารมากมายซึ่งในฟักทอง 100 กรัม ให้พลังงาน 26 กิโลแคลอรี มีโปรตีน 1 กรัม ไขมัน 0.1 กรัม คาร์โบไฮเดรต 6.5 กรัม น้ำตาล 2.76 กรัม และมีวิตามินเอ วิตามินดี รวมถึงธาตุอาหารอื่น ๆ อีกมาก

นอกจากรับประทานเป็นอาหารแล้ว ฟักทอง (Pumpkin) ยังมีประโยชน์ทางยาด้วย โดยส่วนที่นำมาใช้ทางยาคือเมล็ด ซึ่งเมล็ดสดรับประทานเป็นยาขับพยาธิตัวตืดและพยาธิไส้เดือน ขับปัสสาวะ บำรุงร่างกาย สำหรับราก นำมาต้มและดื่มเป็นยาบำรุงกำลัง แก้ไอ

ส่วนผลนั้นนอกจากนำมาประกอบอาหารแล้ว เมื่อแก่จัดยังเป็นยาระบายอย่างอ่อน เป็นยาพอกแก้ฟกช้ำ แก้ปวดอักเสบ และน้ำมันจากผลเป็นยาบำรุงประสาท ส่วนยอดอ่อนนำมารับประทานเป็นอาหารได้

🎧 อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

แหล่งข้อมูลอ้างอิง : britannica, สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech