“คริสต์มาส” นับเป็นช่วงเวลาแห่งความสุขส่งท้ายปี ทำไมช่วงเวลานี้จึงทำให้ผู้คนรู้สึกมีความสุขขึ้นมาได้

Thai PBS ชวนทุกคนมาหาคำตอบผ่านงานวิจัยที่น่าสนใจ เพื่อค้นหาคำตอบว่า ความสุขในช่วงคริสต์มาสเกิดจากอะไร ? แล้วทำอะไรในช่วงเวลาเหล่านี้จึงจะมีความสุขมากยิ่งขึ้น ?

คริสต์มาสเชื่อมโยง “ความสุข” จากประสบการณ์คริสต์มาสในชีวิต

การศึกษาด้านประสาทวิทยามีหลักฐานพบว่า จิตวิญญาณของวันคริสต์มาสส่งผลบางอย่างต่อการทำงานของสมองมนุษย์ ผลจากการสแกนสมองพบความแตกต่างกันในการทำงานของสมองหลายส่วนที่ส่งผลในเชิงบวก โดยเทียบระหว่างคนที่มักจะร่วมฉลองวันคริสต์มาส กับคนที่ไม่ได้เข้าร่วมธรรมเนียมวันคริสต์มาส

โดยการทดลองที่มีผลสะท้อนว่า จิตวิญญาณของวันคริสต์มาส ได้แก่ บรรดาสัญลักษณ์ต่าง ๆ ของช่วงเทศกาล อาทิ ต้นสนคริสต์มาส สีสัน เพลง ธีมการตกแต่งต่าง ๆ ทำให้ระบบการทำงานสมองของคนที่เข้าร่วมเทศกาลคริสต์มาสมีปฏิกิริยาเชิงบวก ขณะที่คนที่ไม่ได้เข้าร่วมทำเนียบคริสต์มาส เมื่อได้มองเห็นสิ่งเหล่านี้จะยังมีปฏิกิริยาในสมองแบบเป็นกลาง

นักวิจัยวิเคราะห์ว่า การทำงานของสมองที่รู้สึกมีความสุขจากคริสต์มาสนั้นมาจาก “ประสบการณ์” การร่วมฉลองคริสต์มาสที่ผ่านมาในชีวิต รวมถึงเสียงเพลง การตกแต่งสถานที่ต่าง ๆ ในธีมคริสต์มาส

- ข้อแนะนำ การตกแต่งสถานที่ต่าง ๆ รวมถึงบ้านของคุณ มีผลต่อสมองทำให้คุณรู้สึกมีความสุขขึ้นได้ ดังนั้น หากตกแต่งบ้านให้เข้าธีมคริสต์มาสยิ่งเร็วขึ้น จึงจะยิ่งทำให้คุณมีความสุขได้มากขึ้น

คริสต์มาสช่วงเวลาแห่งความสุข

“คริสต์มาส” มีกิจกรรมและพิธีการที่ช่วยให้เกิดความสุขทั้งกายและใจ

ธรรมเนียมวันคริสต์มาสจะมีการร้องเพลงเป็นกิจกรรมที่ผู้คนทำร่วมกัน นอกจากนี้ก็ยังมีส่วนของพิธีการ (หรือพิธีกรรมในความหมายของการมีสัญลักษณ์และพฤติกรรมร่วมกันที่ชัดเจนเป็นแบบแผน) ซึ่งล้วนแล้วแต่มีส่วนทำให้เกิดความสุขทั้งกายและใจ

การร่วมฉลองคริสต์มาสด้วยกันที่บ้านทั้งกับเพื่อนฝูงและครอบครัวแบบพร้อมหน้าถือเป็นส่วนสำคัญหนึ่งของการฉลอง ซึ่งมีการศึกษาด้านสมองพบว่า การได้ร้องเพลงร่วมกันจะช่วยทำให้สุขภาพกายและใจดีขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยทำให้ความสัมพันธ์ (social bonds) ของผู้คนดีขึ้นอีกด้วย

ในส่วนของพิธีการหรือพิธีกรรมต่าง ๆ มีการศึกษาพบว่า พิธีการต่าง ๆ ที่เป็นขั้นตอน (ทั้งในรูปแบบครอบครัวและพิธีกรรมทางศาสนา) ช่วยให้เกิดความรู้สึกพึงพอใจ รวมถึงสุขภาวะที่ดี โดยมีส่วนเข้าไปสร้างความทรงจำร่วมสำหรับการใช้เวลาร่วมกัน โดยแต่ละปีของพิธีการจะช่วยสร้างความรู้สึกที่มีความสุขต่อกันมากขึ้น และกลายเป็นความสุขในความทรงจำต่อไปในอนาคตด้วย

- ข้อแนะนำ การฉลองวันคริสต์มาสรวมถึงปีใหม่สามารถปรับมาทำเป็นประจำโดยมีพิธีการเล็ก ๆ น้อย ๆ ร่วมกันอย่างการให้ของขวัญ และการร่วมกันร้องเพลง จะยิ่งช่วยให้เกิดความสุขทั้งกายและใจ และความผูกพันต่อกันได้

กิจกรรมที่ทำร่วมกันเป็นประจำช่วยให้ความสุขมากขึ้นในทุกปี

“การแกะ – การให้” ของขวัญ ช่วยทำให้รู้สึกดี

ของขวัญเป็นสัญลักษณ์สำคัญอีกประการ ในช่วงเทศกาลคริสต์มาส รวมถึงเทศกาลปีใหม่ มีการศึกษา 2 ชิ้น แสดงให้เห็นว่า การแกะของขวัญ และการให้ของขวัญกับผู้อื่น ช่วยให้เกิดความสุขขึ้นได้

ทั้งนี้การศึกษาพบว่า การห่อของขวัญช่วยทำให้ผู้รับรู้สึกดีกว่าการไม่ห่อ โดยไม่จำเป็นต้องห่อด้วยลวดลายที่หรูหรา เพียงห่อด้วยกระดาษสีน้ำตาลแบบห่อของขวัญทั่วไป ก็เพียงพอต่อปฏิกิริยาตอบสนอง ที่ผู้คนรู้สึกเชื่อมโยงถึงความสุขจากของขวัญอื่น ๆ ที่เคยได้มาในชีวิต นอกจากนี้ยังพบด้วยว่า แม้จะห่อเพียงเล็กน้อย เช่น เป็นการห่อของชิ้นใหญ่อย่างจักรยาน ก็ช่วยทำให้คนรู้สึกมีความสุขมากขึ้นกว่าการไม่ห่อได้

อีกแง่มุมที่น่าสนใจ มีการศึกษาเพื่อค้นหาว่า เงินสามารถใช้ซื้อความสุขได้หรือไม่ แน่นอนว่า เงินสามารถช่วยซื้อความสุขได้ แต่ก็พบด้วยว่า ผู้ที่จับจ่ายเงินเพื่อให้กับผู้อื่น (ทั้งซื้อของให้ผู้อื่นและบริจาคเงินเพื่อการกุศล) ให้คะแนนความสุขมากกว่าการจับจ่ายเงินให้กับตัวเอง นอกจากนี้ยังพบอีกด้วยว่า ยิ่งคนมีการจับจ่ายเพื่อให้ผู้อื่นในสัดส่วนต่อรายรับมากขึ้น คนนั้นก็ยิ่งให้ค่าคะแนนความสุขเพิ่มขึ้นด้วย

- ข้อแนะนำ การจับจ่ายเงินซื้อของให้คนอื่นพร้อมห่อของขวัญ ไม่จำเป็นต้องเป็นของมูลค่าสูง และไม่จำเป็นต้องห่อด้วยลวดลายที่หรูหรา เพียงห่อกระดาษง่าย ๆ มีส่วนช่วยให้ผู้รับมีความสุขมากขึ้นแล้ว

ลมหนาว ของขวัญ วันหยุดยาว และการได้ใช้เวลากับคนที่รัก เหล่านี้คือตัวแทนของเวลาแห่งความสุข และเทศกาลคริสต์มาสต่อด้วยปีใหม่ที่มีสิ่งเหล่านี้อยู่ ผู้คนจึงมักมีความสุข แม้จะเข้าร่วมเทศกาลด้วยอะไรที่เรียบง่าย แต่เพียงความปรารถนาดีที่มีต่อกันก็ทำให้ความสุขมีมากขึ้นได้แล้ว

อ้างอิง

Merry Christmas and Happy New Year! The impact of Christmas rituals on subjective well-being and family's emotional climate, International Journal of Social Psychology: International Journal of Social Psychology
The neurochemistry and social flow of singing: bonding and oxytocin, Frontiers in Human Neuroscience
Inferences about homeowners' sociability: Impact of Christmas decorations and other cues, Journal of Environmental Psychology
Spending Money on Others Promotes Happiness, Science journal
Lovely wrapping make us happier about the gift, research proves, Southern Methodist University

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

ทำไมเราจึงรู้สึกมีความสุขในช่วง “คริสต์มาส” ฉลองอย่างไรให้มีความสุขยิ่งขึ้น