เป็นที่ทราบกันดีกว่าในหมู่พี่น้องชาวมุสลิมว่า ณ เวลานี้คือช่วงเวลาแห่งการถือศีลอด งดเว้นจากการบริโภคอาหารและน้ำ รวมถึงประพฤติตนอยู่ในหลักคำสอนของศาสนา ตั้งแต่รุ่งอรุณจนถึงพระอาทิตย์ตกดิน เพื่อแสดงออกถึงความศรัทธาต่อพระเจ้า (อัลลอฮ์)
ไม่เว้นแม้แต่นักกีฬาฟุตบอลในยามที่ต้องใช้พละกำลังของร่างกายมากที่สุดอย่างการแข่งขันกีฬา ก็ต้องเผชิญกับบททดสอบอย่างไม่มีข้อยกเว้น ทำให้เกิดคำถามตามมาในหมู่ของผู้ที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามว่า การถือศีลอดในระหว่างการแข่งขันกีฬาส่งผลต่อสภาพร่างกายของนักกีฬามากน้อยเพียงใด สร้างผลกระทบกับฟอร์มการเล่นหรือไม่ และเพราะอะไรนักกีฬาหลายคนถึงสามารถรักษาฟอร์มการเล่นที่มีประสิทธิภาพไว้ได้ในยามที่ไม่มีอะไรตกถึงท้อง
ศีลอดกับวิทยาศาสตร์ ร่างกายมนุษย์อดอาหารได้นานแค่ไหน ?
ก่อนที่จะไปถึงเรื่องนักกีฬาถือศีลอด เราลองมาทำความเข้าใจมุมมองทางวิทยาศาสตร์ในการอดอาหารกันก่อน โดยขีดจำกัดของร่างกายมนุษย์ตามหลักการแพทย์ร่างกายมนุษย์สามารถอยู่รอด โดยขาดอาหารได้นานถึง 3 สัปดาห์ และขาดน้ำได้ประมาณ 1 สัปดาห์ ซึ่งถือว่าไกลจากระยะเวลาการถือศีลอดในแต่ละวันเป็นอย่างมาก (12-18 ชั่วโมง/วัน) แต่ถึงอย่างไรก็ตาม การใช้พลังงานไปเป็นจำนวนมากในระหว่างการเล่นกีฬา ร่างกายก็จะสูญเสียพลังงานไปอย่างรวดเร็วด้วยเช่นเดียวกัน
เมื่อเราอดอาหารเป็นเวลานานร่างกายจะเริ่มนำกลูโคสที่เก็บสะสมไว้ในตับและกล้ามเนื้อมาเปลี่ยนเป็นพลังงาน และเมื่อกลูโคสถูกใช้จนหมด ร่างกายจะสลับไปดึงเอาไขมันมาเป็นแหล่งพลังงานทดแทน หลังจากนั้นร่างกายจะเริ่มทำการซ่อมแซมตนเองผ่านการปรับสภาพร่างกายในช่วงที่ถือศีลอด
โดยเฉพาะในช่วงท้ายของการถือศีลอด ร่างกายจะเกิดการปรับตัวเข้ากับกระบวนการอดอาหารได้อย่างสมบูรณ์ ซึ่งในจุดนี้นักกีฬาหลายคนพบว่าเป็นช่วงเวลาที่พวกเขารู้สึกตัวเบา มีเรี่ยวแรงเพิ่มขึ้น และมีสมาธิจดจ่ออยู่กับการแข่งขันได้ดีกว่าเดิม ที่เป็นแบบนี้ก็เพราะว่าในชีวิตประจำวัน เรากินอาหารมากเกินความจำเป็น จนร่างกายทำงานหนัก พอร่างกายเกิดการซ่อมแซม ก็ช่วยให้ทุกอย่างดีขึ้นตามมา
ศีลอดกับสโมสรฟุตบอล การวางแผนด้านโภชนาการที่เหมาะสม
ถึงอย่างไรก็ตามแม้ในทางวิทยาศาสตร์จะบอกว่าร่างกายสามารถปรับตัวได้ในระหว่างการถือศีลอด แต่ในมุมมองของสโมสรฟุตบอลที่นำวิทยาศาสตร์การกีฬาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการดูแลนักเตะ ก็จำเป็นที่จะต้องมีมาตรการที่ช่วยให้นักกีฬาไม่มีปัญหาในการแข่งขันระหว่างถือศีลอด ผ่านการจัดการโภชนาการที่เหมาะสม วางแผนการกินอาหารได้อย่างมีระเบียบวินัย ร่างกายก็จะกักเก็บพลังงานไว้ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเพียงพอต่อความต้องการตลอดทั้งวัน
- กินอาหารที่ประกอบไปด้วย โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมันดี อาหารที่มีส่วนสำคัญในการสร้างมวลกล้ามเนื้อ และเสริมด้วยผลิตภัณฑ์ที่มีวิตามินและแร่ธาตุ เพื่อให้มั่นใจว่าร่างกายได้รับสารอาหารที่จำเป็นอย่างเพียงพอก่อนเข้าสู่ช่วงเวลาถือศีลอด
- งดอาหาร ที่มีโซเดียมสูง เช่น ผลิตภัณฑ์ขนมปังที่มีโซเดียมสูง และเนื้อสัตว์กระป๋อง เพราะโซเดียมจะทำให้ร่างกายเกิดภาวะขาดน้ำ
- งดเครื่องดื่ม ที่มีคาเฟอีน เช่น ชา กาแฟ เนื่องจากคาเฟอีนมีฤทธิ์กระตุ้นการขับปัสสาวะในช่วงกลางวัน ซึ่งจะยิ่งทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำในระหว่างวันได้ง่ายขึ้น
นอกจากนี้สโมสรฟุตบอลยังมีการจัดโปรแกรมการฝึกซ้อมให้กับนักกีฬาที่ถือศีลอดให้แตกต่างออกไปจากในช่วงเวลาปกติ เพื่อไม่ให้นักกีฬาฝึกซ้อมหนักเกินไป จนอาจส่งผลต่ออาการอ่อนล้าที่อาจเกิดขึ้นได้ในระหว่างการแข่งขัน
ยอดนักเตะมุสลิม ถือศีลอดระหว่างการแข่งขัน พิสูจน์ศรัทธาบนผืนหญ้า
แต่ถึงอย่างไรก็ตามสโมสรฟุตบอลบางสโมสรก็สามารถหลีกเลี่ยงให้นักฟุตบอลไม่ต้องลงสนามในช่วงเวลาดังกล่าวได้ เป็นการหลีกเลี่ยงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากความอ่อนล้าของนักกีฬา แต่ในวงการฟุตบอลระดับโลก เรามักเห็นนักเตะชั้นนำลงสนามในสภาพที่อดอาหาร พิสูจน์ศรัทธาผ่านการโชว์ฟอร์มอันยอดเยี่ยมบนผืนหญ้า
- โมฮาเหม็ด ซาลาห์ คีย์แมนคนสำคัญของลิเวอร์พูล ซาลาห์แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งในนัดชิงชนะเลิศยูฟ่า แชมเปียนส์ลีก ปี 2019 ซึ่งตรงกับช่วงรอมฎอนพอดี เขาลงเล่นในสภาพที่ถือศีลอดแต่ยังคงความเร็วและความคมในการทำประตูผ่านลูกจุดโทษ ช่วยให้ทีมคว้าแชมป์ยุโรปได้สำเร็จ
- ซาดิโอ มาเน่ มาเน่เป็นอีกหนึ่งนักเตะที่เคร่งครัดในศาสนาอย่างมาก สำหรับเขาการอดอาหารคือเรื่องปกติ และไม่ได้ส่งผลต่อฟอร์มการเล่นแต่อย่างใด การฝึกถือศีลอดมาตั้งแต่เด็ก เมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ร่างกายจึงมีความอดทนและคุ้นชินกับสภาวะการขาดน้ำและอาหารได้เป็นอย่างดี
- ลามีน ยามาล ดาวรุ่งมหัศจรรย์จากบาร์เซโลนา แม้จะอยู่ในวัยที่ร่างกายต้องการพลังงานสูงเพื่อการเติบโต แต่ยามาลก็ยังปฏิบัติศาสนกิจอย่างเคร่งครัด ยามาลให้สัมภาษณ์ว่าตื่นตั้งแต่ตี 4 มีทีมงานของสโมสรคอยดูแลเรื่องโภชนาการ และมองว่าการอดอาหารไม่ส่งผลต่อฟอร์มในสนาม
- คาริม เบนเซม่า อดีตสุดยอดนักเตะของสุดยอดทีมอย่างเรอัล มาดริด กองหน้าผู้ทำประตูเป็นว่าเล่นในยามลงสนาม ไม่เว้นแต่ในช่วงถือศีลอด เบนเซม่าก็เคยทำแฮตทริกมาแล้ว พร้อมกับให้สัมภาษณ์ว่ารอมฎอนทำให้เขารู้สึกแข็งแกร่งขึ้นทั้งทางร่างกายและจิตใจ
นอกจากศรัทธาของนักกีฬาแล้วความเข้าใจของโค้ชก็เป็นอีกหนึ่งแรงที่สามารถสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักเตะได้เป็นอย่างดี เช่น เจอร์เกน คล็อปป์ อดีตผู้จัดการทีมลิเวอร์พูล ก็ได้เคยกล่าวไว้ว่า “ผมให้ความเคารพในศาสนาของพวกเขา มีอะไรหลายอย่างที่สำคัญกว่าการแข่ง” คำพูดดังกล่าวแสดงถึงความเข้าใจที่โค้ชมีต่อนักเตะเป็นอย่างดี
ท้ายที่สุดจะเห็นได้ว่าการถือศีลอดของนักฟุตบอลในเดือนรอมฎอนไม่ได้ขึ้นอยู่กับขีดจำกัดของร่างกายมนุษย์แต่เพียงอย่างเดียว มีการนำวิทยาศาตร์การกีฬา การปรับโปรแกรมการฝึกซ้อม เข้ามามีส่วนร่วม แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ ความศรัทธาที่มีให้กับศาสนาเป็นกลไกสำคัญที่สร้างความเชื่อมั่นในการท้าทายบททดสอบและความภักดี ให้ผ่านช่วงเวลาแห่งความยากลำบากไปให้ได้ ควบคู่ไปกับสมาธิที่มีมากขึ้นจากการปรับตัวของร่างกาย สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยหนุนให้นักกีฬาสามารถทำผลงานได้อย่างมีประสิทธิภาพแม้จะอยู่ในช่วงอดอาหารก็ตาม
ติดตามอ่านเนื้อหาที่น่าสนใจเกี่ยวกับการถือศีลอดในเดือนรอมฎอน
- ทำความรู้จัก “เดือนรอมฎอน” พิธีศักดิ์สิทธิ์ของชาวมุสลิม
- "รอมฎอน 2569" เดือนแห่งศรัทธา ชาวมุสลิมเข้าสู่การถือศีลอด
- ไขความลับ "พระจันทร์เสี้ยว" ทำไมรอมฎอนทั่วโลกเริ่มไม่พร้อมกัน
- “รอมฎอน” ผ่านมุมมองดาราศาสตร์
