พาไปรู้จักดาวเทียมวิจัยวิทยาศาสตร์ฝีมือคนไทย “ดาวเทียม TSC-1” โดยจะมีความพิเศษ – ช่วยยกระดับความสามารถเทคโนโลยีอวกาศไทยอย่างไร Thai PBS Sci & Tech บรรจงคัดสรรความรู้มาให้แล้ว

ภาพจำลอง “ดาวเทียม TSC-1” ภาพจาก NARIT

ชวนรู้จัก “TSC-1” ดาวเทียมภายใต้ภาคีความร่วมมืออวกาศไทย

คุณพงศกร มีมาก วิศวกรวิจัย NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) รองผู้จัดการโครงการ “ดาวเทียม TSC-1” ให้ความรู้ว่า ดาวเทียมดวงนี้เป็นการพัฒนาขึ้นภายใต้ภาคีความร่วมมืออวกาศไทย (Thai Space Consortium: TSC) โดยดาวเทียม มีขนาด Microsatellite Mass น้ำหนักประมาณ 100 กิโลกรัม มีภารกิจที่เราต้องการพิสูจน์เทคโนโลยีที่ไทยทำเอง นั่นก็คือการพัฒนาอุปกรณ์กล้องถ่ายภาพ Hyperspectral Imaging Payload ที่สามารถบันทึกภาพหลายช่วงความยาวคลื่น นำไปใช้ในการถ่ายภาพโลกของเรา หรือภารกิจ Earth of Solution

Hyperspectral Imaging Payload ภาพจาก NARIT

กล้องดาวเทียม “TSC-1” มีความพิเศษอย่างไร

เป็นกล้องที่สามารถถ่ายพร้อมกันได้มากกว่า 100 เฉดสี ทำให้สามารถศึกษาความแตกต่างของสิ่งที่เราต้องการศึกษาได้ เพราะว่าโดยปกติดาวเทียมจะมีการถ่ายภาพแบบ Multispectral เลือกภาพในย่านนั้น ๆ มาทำ Process ในภายหลัง แต่กล้องของดาวเทียม “TSC-1” สามารถถ่ายได้ตลอดช่วงความยาวคลื่นที่เราได้ออกแบบไว้ และสามารถแบ่งแยกย่อยเป็นหลายช่องพร้อม ๆ กันได้

กล้องตัวนี้เป็นกล้อง Earth observation (EO) ใช้ประโยชน์ได้เหมือนกล้อง Earth observation ทั่วไป เนื่องจากเป็นย่านความถี่-ความละเอียดพื้นผิวเดียวกัน ดังนั้นแอปพลิเคชันในการใช้งานที่สอดคล้องกัน ใช้ประโยชน์จากกล้องได้หลากหลาย

คุณพงศกร มีมาก วิศวกรวิจัย NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.)

ทั้งนี้ Hyperspectral Imaging Payload อุปกรณ์บันทึกภาพหลายช่วงความยาวคลื่น เป็นอุปกรณ์วิทยาศาสตร์หลักของดาวเทียม TSC-1 ออกแบบและพัฒนาโดยศูนย์เทคโนโลยีทัศนศาสตร์และโฟโตนิกส์ โดย NARIT ใช้เทคโนโลยีถ่ายภาพทางดาราศาสตร์ประยุกต์สู่การสำรวจโลกจากอวกาศ ครอบคลุมช่วงคลื่น 400-1,000 นาโนเมตร ความละเอียดสเปกตรัม 10 นาโนเมตร และเชิงพื้นที่ 30 เมตร ใช้ระบบออปติกส์แบบออฟเนอร์ แยกสเปกตรัมแสงแม่นยำ เหมาะสำหรับจำแนกพืช ตรวจคุณภาพน้ำ วิเคราะห์มลภาวะ และจำแนกวัตถุเชิงพื้นที่ ปัจจุบันกระจกของกล้องอยู่ระหว่างพัฒนาร่วมกับสถาบันทัศนศาสตร์ กลศาสตร์ขั้นสูง และฟิสิกส์แห่งฉางชุน (Changchun Institue of Optics, Fine Mechanics and Physics - CIOMP) สาธารณรัฐประชาชนจีน

แผนภาพแสดงเส้นทางเดินแสง ภาพจาก NARIT

ข้อมูลจำเพาะ

Spectral Domain : 400-1,000 nm
Spectral Resolution : 10 nm
Field of View : 30 km
Ground Sampling Distance : 30 m
Signal to Noise Ratio : >100

Hyperspectral Imaging Payload อุปกรณ์บันทึกภาพหลายช่วงความยาวคลื่น เป็นอุปกรณ์วิทยาศาสตร์หลักของดาวเทียม TSC-1 ภาพจาก NARIT

ความร่วมมือในการพัฒนากล้องดาวเทียม “TSC-1”

ตอนนี้ “ไทย” โดย NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) มีการร่วมมือกับต่างประเทศ เช่น การออกแบบอุปกรณ์ทางด้านทัศนศาสตร์ ส่วนเทคนิคการขึ้นรูปชิ้นงาน - การประกอบตัวกล้อง มีความร่วมมือกับทางฝรั่งเศส และจีน เพื่อพัฒนาตัวกล้องให้แล้วเสร็จสมบูรณ์

ตัวอย่างชิ้นงานกระจกในอุปกรณ์บันทึกภาพหลายช่วงความยาวคลื่น (Hyperspectral Imaging Payload) ภาพจาก NARIT

ไทยได้อะไร? จากการพัฒนากล้องในครั้งนี้

ไทยจะได้ประโยชน์ 2 ส่วนคือ ส่วนแรกคือความยั่งยืนในการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศไทย เพราะทุกอย่างออกแบบโดยวิศวกรคนไทย ตั้งแต่เริ่มต้น ประกอบ ทดสอบ แก้ไข หาปัญหา ปรับปรุง ซึ่งตรงนี้เป็น Objective ในการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศอย่างยั่งยืนได้อย่างมั่นคงในอนาคต

ส่วนที่สองคือ การสร้างบุคลากรในประเทศไทย เพราะเทคโนโลยีอวกาศในไทยมีความจำกัดในเรื่องบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ ดังนั้น จึงจำเป็นต้องสร้างบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญในด้านการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ หรือการสร้างดาวเทียมขึ้นมา ซึ่งจะทำให้ไทยสามารถต่อยอดองค์ความรู้ที่ได้ เช่น ต่อยอดจากดาวเทียม “TSC-1” เป็น ดาวเทียม “TSC-2” หรือนำไปต่อยอดสร้างประโยชน์ในด้านอื่น ๆ ได้เช่นเดียวกัน

ห้องปฏิบัติการทดสอบและประกอบดาวเทียม (Clean room) ภาพจาก NARIT

ทำไม? ไทยควรพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ

เนื่องจาก “เทคโนโลยีอวกาศ” เป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ เพราะ “อวกาศ” เป็นพื้นที่ของมวลมนุษยชาติ ดังนั้น จึงเป็นโอกาสที่ “ไทย” จะได้ใช้พื้นที่ที่สามารถทำอะไรได้อย่างอิสระ ไม่มีกฎหมายมาครอบคลุม ไทยจึงควรใช้พื้นที่นี้ให้เป็นประโยชน์ให้มากที่สุด พัฒนาเทคโนโลยีต่อยอดเพื่อเสริมสร้างให้คุณภาพชีวิตคนไทยดีขึ้น

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

รู้จัก “ดาวเทียม TSC-1” ช่วยยกระดับความสามารถเทคโนโลยีอวกาศไทยอย่างไร?