ความรุนแรงทางเพศนับเป็นปัญหาใหญ่ประการหนึ่งในหลายสังคม อย่างเช่น ‘บราซิล’ ที่เกิดเหตุทำร้ายผู้หญิงบ่อยครั้ง และคดีของ ‘อลานา อันนิซิโอ โรซา’ เป็นคดีหนึ่งในบราซิลที่ผู้คนทั่วโลกสนใจ

ย้อนกลับไปวันศุกร์ที่ 6 กุมภาพันธ์ 2569 อลานา อันนิซิโอ โรซา (Alana Anisio Rosa) หญิงสาววัย 20 ปี ใช้ชีวิตตามปกติที่บ้านพักของตนในเขตเซา กอนซาลู (São Gonçalo) ทางตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐรีโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล จู่ ๆ ชายคนหนึ่งชื่อหลุยส์ เฟลิปิ ซัมปิโอ (Luis Felipe Sampio) ก็บุกเข้ามา และใช้มีดพกฟันแทงเธอกว่า 40 ครั้ง จนแม่ของอลานาเข้ามาพบ “เขาเอาแต่ฟันแทงเธอซ้ำไปซ้ำมา ฉันเลยดึงตัวเขาออกมา... ห้องนั่งเล่นของฉันก็เต็มไปด้วยเลือดค่ะ” จาเดร์ลูซิ อันนิซิโอ เด โอลิเวียรา (Jaderluce Anisio de Oliveira) ผู้เป็นแม่ กล่าวกับสำนักข่าว AFP

Alana Anisio Rosa สาวบราซิลผู้รอดชีวิตจากการถูกแทงกว่า 40 ครั้ง (ภาพ: AFP)

แม้จะได้รับบาดเจ็บหนักจนต้องอยู่ในภาวะโคม่า แต่อลานา อันนิซิโอ โรซา ก็รอดชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าวได้ โดยผ่านการผ่าตัดหลายครั้ง สาเหตุของอาชญากรรมครั้งนี้มาจากการที่เธอ “ปฏิเสธรักด้วยดี” ต่อหลุยส์ ซึ่งใช้ฟิตเนสแห่งเดียวกัน แต่นับจากเดือนธันวาคม 2568 ฝ่ายชายคอยตามตื้อ ส่งดอกไม้กับขนม จนถึงขั้นรังควานฝ่ายหญิง ก่อนที่จะลงเอยด้วยการบุกทำร้ายในที่สุด ไม่นานหลังจากนั้น หลุยส์ถูกจับกุมและควบคุมตัวในข้อหาพยายามฆ่าสตรี และเริ่มพิจารณาคดีนี้ในชั้นศาลเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2569 อลานาได้เดินทางไปร่วมรับฟังการพิจารณาคดีด้วยตัวเอง โดยมีครอบครัว เพื่อนฝูง และกลุ่มนักกิจกรรมให้กำลังใจเธอ

Jaderluce Anisio de Oliveira แม่ของ Alana ขณะที่ลูกสาวกำลังเดินเข้าศาล เมื่อวันที่ 15 เม.ย. 69 (ภาพ: Mauro Pimentel/AFP)

เราคิดว่าอลานาบอบบาง แต่ไม่ใช่เลยค่ะ เขาเป็นนักรบ และผ่านการต่อสู้อย่างหนักเพื่อให้มีชีวิตรอด ทีมแพทย์บอกแบบนั้นค่ะว่าเขาสู้จริง ๆ - จาเดร์ลูซิ อันนิซิโอ เด โอลิเวียรา แม่ของอลานา

อีกด้านหนึ่ง หลังเกิดเหตุทำร้ายอลานา คอนเทนต์แสดงความเกลียดชังต่อผู้หญิง (misogyny) กลับกลายเป็นไวรัลในบราซิล โดยเฉพาะคลิปโซเชียลมีเดียที่ผู้ชายทุบตี และแทงหุ่นโชว์ พร้อมติดสโลแกน “ซ้อมไว้เผื่อผู้หญิง ‘บอกปัด’” สิ่งนี้สะท้อนถึงความรุนแรงต่อสตรีในบราซิลที่หนักข้อขึ้น ส่วนหนึ่งมาจากการเผยแพร่แนวคิด ‘Red Pill (ยาเม็ดแดง)’ ในสังคมออนไลน์ทั่วโลกช่วงทศวรรษที่ผ่านมา

เพื่อนฝูงและนักกิจกรรมรวมตัวเพื่อให้กำลังใจ Alana พร้อมสวมเสื้อ “ความยุติธรรมให้อลานา” (ภาพ: Mauro Pimentel/AFP)

แนวคิดดังกล่าวตั้งชื่อล้อไปกับกิมมิกจากภาพยนตร์ The Matrix (2542) แต่กลับเสนอว่า ในความเป็นจริงนั้น ผู้หญิงครองโลกโดยที่ไม่ต้องรับผิดชอบอะไร และผู้ชายตกเป็นเหยื่อและถูกกดขี่โดยที่ไม่มีสิทธิ์มีเสียง แนวคิด Red Pill นำไปสู่อุดมการณ์ชายเป็นศูนย์กลาง (หรือ manosphere) รวมถึงการสร้าง “ความชอบธรรม” ในการทำร้ายผู้หญิง ขณะเดียวกัน ผู้ชายชาวบราซิลสายอนุรักษนิยมบางคนโต้แย้งว่า Red Pill มุ่งเน้นการพัฒนาตัวเองของบุรุษ และไม่เกี่ยวข้องกับการฆาตกรรมผู้หญิงด้วยอคติทางเพศ แต่กลับตกเป็น “แพะรับบาป” เมื่อเกิดเหตุร้ายต่อสตรี

View this post on Instagram

A post shared by Thai PBS ไทยพีบีเอส (@thaipbs)

ปี 2558 บราซิลออกกฎหมายลงโทษโดยเฉพาะต่อผู้กระทำความผิดฐานฆ่าสตรี (femicide) จากแรงจูงใจทางเพศ ความรุนแรงในครอบครัว หรือการข่มเหงดูถูก มีโทษจำคุกอยู่ที่ 12-30 ปี และโทษจะหนักขึ้นหากเหยื่อนั้นเป็นผู้หญิงท้อง เด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี ผู้สูงอายุเกิน 60 ปี หรือสตรีที่เป็นคนพิการ อย่างไรก็ตาม ความรุนแรงและเกลียดชังต่อสตรีไม่ได้ลงน้อยถอยลงไป เมื่อปี 2568 ที่ผ่านมา เกิดเหตุฆาตกรรมผู้หญิงในบราซิล 1,568 ครั้ง สูงที่สุดนับตั้งแต่ที่มีกฎหมายฐานฆ่าสตรีแยกออกมา ยังไม่รวมถึงการทำร้ายสตรีในรูปแบบอื่น ๆ ทั้งทางวาจาและร่างกายที่เกิดขึ้นในสังคม

เหตุที่เกิดขึ้นกับอลานา และความรุนแรงต่อสตรีในบราซิล อาจเป็นโอกาสให้เราชาวไทยมองย้อนกลับมาที่สถานการณ์และชีวิตของผู้หญิง ซึ่งมักถูกทำร้ายหรือล่วงละเมิดนับหมื่นคนต่อปี ที่สุดแล้ว การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับเพศและความเท่าเทียม การเฝ้าระวังเนื้อหาออนไลน์ที่สุ่มเสี่ยง รวมถึงกฎหมายที่คุ้มครองคนทุกเพศทุกกลุ่ม จะทำให้สังคมใดสังคมหนึ่งระงับความรุนแรงและอคติทางเพศได้อย่างเป็นระบบ

มองความรุนแรงและความไม่เท่าเทียมต่อ ‘สตรี’ กับเนื้อหาจากเครือไทยพีบีเอส

อ้างอิง

In Brazil, new law on femicide to offer greater protection, UN Women
Stabbed for saying no: Is online misogyny fueling violence in Brazil?, AFP
Swallowing the Red Pill: a journey to the heart of modern misogyny, The Guardian
Suspeito de tentativa de feminicídio em São Gonçalo tem prisão preventiva decretada, Rádio Roquette-Pinto
Joven asiste a audiencia en Brasil contra hombre que la apuñaló 40 veces por no querer salir con él. Univision

ติดตามบทความและเรื่องราวทันทุกกระแสที่ Thai PBS NOW: www.thaipbs.or.th/now

Alana กำลังเดินเข้าศาลเพื่อร่วมรับฟังการพิจารณาคดีครั้งแรก เมื่อวันที่ 15 เม.ย. 69 (ภาพ: Mauro Pimentel/AFP)

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

หญิงสาวผู้รอดชีวิตจากการถูกแทงกว่า 40 ครั้ง และความรุนแรงต่อสตรีในบราซิล