เชื่อว่าตอนนี้ หลายคนคงกำลังติดตามซีรีส์ ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’ กันอย่างติดหนึบ และได้เห็นการนำเสนอภาพความสามารถของคนที่เป็นออทิสติก ผ่านตัวละคร ‘ขิม’ เด็กสาวผู้มีพรสวรรค์ด้านการร้องเพลง

โดยทั่วไปนั้น ออทิสติก หรือภาวะออทิสติกสเปกตรัม (Autism Spectrum Disorder: ASD) เป็นความผิดปกติทางพัฒนาการของสมองและระบบประสาท คนที่เป็นออทิสติกมักจะมีปัญหาด้านการแสดงปฏิสัมพันธ์และการสื่อสารในสังคม รวมถึงมีพฤติกรรมและความสนใจในเรื่องเดิมซ้ำไปมา พญ.วรางครัตน์ เลาหวัตน์ จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นชำนาญการ โรงพยาบาลยุวประสารทไวทโยปถัมภ์ ให้ความรู้ไว้ว่า ASD แบ่งออกได้ 3 ระดับ ได้แก่

ระดับที่ 1: ต้องการความช่วยเหลือบ้าง (High functioning)
ระดับที่ 2: ต้องการความช่วยเหลือมาก
ระดับที่ 3: ต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด

เอมี่-เอมิกา เศรษฐศิริรัตน ในบท ‘ขิม’ เด็กสาวที่เป็นออทิสติกจากซีรีส์ ท่วงทำนองที่เลือนหาย

ตัวละครขิม - ซึ่งรับบทโดยเอมี่-เอมิกา เศรษฐศิริรัตน – ในซีรีส์ท่วงทำนองที่เลือนหายนั้น ถือเป็นเด็กสาวที่เป็นออทิสติกในระดับที่ 1 กล่าวคือ สามารถสื่อสารและใช้ชีวิตประจำวันด้วยตัวเองได้ อีกทั้งสามารถศึกษาในโรงเรียนปกติได้ หากได้รับการฝึกฝนตั้งแต่เด็ก ๆ คนที่เป็นออทิสติกระดับที่ 1 ก็จะดำเนินชีวิตได้ใกล้เคียงกับคนทั่วไป

ส่วนเรื่องความสามารถและพรสวรรค์ในคนที่เป็นออทิสติกนั้น บทความชิ้นหนึ่งจากวารสาร World Psychiatry เมื่อปี 2561 ได้นำเสนอข้อสรุปจากงานวิจัยต่าง ๆ ไว้ว่า คนที่เป็นออทิสติกจะใส่ใจและมองเห็นรายละเอียดต่าง ๆ ได้ลึก อีกทั้งมีแนวโน้มที่จะวิเคราะห์ข้อมูลเฉพาะเจาะจง มากกว่าข้อมูลกว้าง ๆ ทั่ว ๆ ไป และในเชิงพันธุกรรมนั้น อิทธิพลของยีนด้านความสามารถก็ส่งผลต่อคุณลักษณะที่คล้ายกับออทิสติก ทั้งการมองลึกในรายละเอียดและการย้ำคิดย้ำทำ อย่างไรก็ตาม คนที่เป็นออทิสติกจะบกพร่องในการอ่านคนโดยรู้เอง (intuition) และรับมือกับความเปลี่ยนแปลงหรือสิ่งใหม่ ๆ ได้ลำบากกว่า

เด็กที่เป็นออทิสติกระดับที่ 1 สามารถศึกษาในโรงเรียนปกติได้ (ภาพ: ซีรีส์ ท่วงทำนองที่เลือนหาย)

สำหรับคนที่เป็นออทิสติกผู้มีพรสวรรค์ด้านดนตรีนั้น จะจำระดับเสียงได้ดีกว่าคนทั่วไปแม้จะไม่เคยฝึกฝนมาก่อนก็ตาม และยังสามารถบอกโทนเสียงดนตรี กับระบุระดับเสียงจากคำพูดหรือสิ่งแวดล้อมได้ด้วย งานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์บนวารสาร Journal of Autism and Development Disorders เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2557 ระบุว่า ร้อยละ 62.5 ของเด็กและผู้ใหญ่ที่เป็นออทิสติกนั้นมี “ทักษะพิเศษเฉพาะ (special isolated skill)” ในจำนวนนี้ มีผู้ที่มีความสามารถด้านดนตรีโดยเฉพาะอยู่ที่ร้อยละ 16.9

ต้องส่งเสริมและสนับสนุนคนที่เป็นออทิสติกตามความสามารถและความชอบของเขา (ภาพ: ซีรีส์ ท่วงทำนองที่เลือนหาย)

ทั้งนี้ สิ่งที่สำคัญที่สุดในการดูแลหรืออยู่ร่วมกับคนที่เป็นออทิสติกคือ ต้องสนับสนุนสิ่งที่เขาชอบ สนใจ หรือทำได้ดีเป็นพิเศษ เช่นนี้แล้ว ก็จะนำไปสู่การเพิ่มความมั่นใจ การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น รวมถึงโอกาสในการทำงานอีกด้วย “ถ้าเกิดว่ามีบางจุดที่เขาทำได้ดี และที่บ้านสามารถส่งเสริมได้ หมอคิดว่า มันก็อาจเป็นจุดหนึ่งที่จะช่วยพัฒนาเขาได้เหมือนกัน” พญ.วรางครัตน์ กล่าวถึงการเลี้ยงดูบุตรหลานที่เป็นออทิสติก ขณะเดียวกัน สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้มีญาติมิตรที่เป็นออทิสติก การชมบันเทิงคดีอย่าง ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’ ก็ช่วยให้เข้าใจวิถีชีวิต และความสามารถที่ซ่อนอยู่ของคนเหล่านี้ได้มากขึ้น

หากได้รับการฝึกฝน คนที่เป็นออทิสติกจะใช้พรสวรรค์ของตัวเองให้เป็นประโยชน์ต่อไปได้ (ภาพ: ซีรีส์ ท่วงทำนองที่เลือนหาย)

ติดตามชมซีรีส์ ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’ ได้ทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เวลา 20:30 น. ทางไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3 และชมย้อนหลังทาง www.thaipbs.or.th/program/TheLastNote หรือ VIPA.me

วิเคราะห์วิทยาศาสตร์ผ่านบันเทิงคดีไปกับเนื้อหาจาก Thai PBS Sci & Tech

อ้างอิง

Prevalence of Clinically and Empirically Defined Talents and Strengths in Autism, Journal of Autism and Development Disorders, Volume 45 (2015)
Signs and Symptoms of Autism Spectrum Disorder, CDC
Why are savant skills and special talents associated with autism?, World Psychiatry, Volume 14, Issue 3 (2014)

ชมซีรีส์ ท่วงทำนองที่เลือนหาย ได้ทางไทยพีบีเอสและ VIPA

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

มองพรสวรรค์ใน ‘ออทิสติก’ ผ่าน ‘ท่วงทำนองที่เลือนหาย’