ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด ‘ศิลปะ’ นับเป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งที่ให้มนุษย์ได้ถ่ายทอดตัวตนและความรู้สึกออกมา แม้แต่ใน ‘ฉนวนกาซา’ เอง ก็มีผลงานศิลปะออกมา แม้สถานการณ์ต่าง ๆ จะยังคงตึงเครียด

บรรยากาศนิทรรศการศิลปะที่ค่ายผู้อพยพบูเรจ ฉนวนกาซา เมื่อวันที่ 28 เม.ย. 69 (ภาพ: Eyad Baba/AFP)

เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2569 กลุ่มศิลปินรุ่นใหม่ทั้งชายหญิงราว 64 คนในฉนวนกาซาได้ร่วมกันจัดนิทรรศการ ‘แบบปุบปับ’ ในค่ายผู้อพยพบูเรจ (Bureij refugee camp) หลังจากพวกเขาซุ่มทำผลงานกว่า 4 เดือน ในสตูดิโอซึ่งรอดจากสงครามมาได้ “ในกาซาและปาเลสไตน์ ผู้คนอาศัยอยู่ด้วยความหวังและความรัก และมองหาช่วงเวลาที่จะได้นำเสนอตัวเอง ถึงจะต้องเจอความหิวโหย ความเจ็บปวด วิกฤต และการผลัดถิ่นทั้งปวงในพื้นที่ต่าง ๆ รอบตัวเขาก็ตาม” กาเนม อัล-ดิน (Ghanem al-Din) ศิลปินและผู้ร่วมจัดงาน พูดถึงนิทรรศการครั้งนี้กับ AFP “[ที่สุดแล้ว] พวกเขาก็สามารถส่งสารของตัวเองออกมาได้ครับ”

กาเนม อัล-ดิน ศิลปินและผู้ร่วมจัดงานงานแสดงศิลปะในฉนวนกาซา (ภาพ: AP)

ผลงานที่จัดแสดงส่วนหนึ่งในฉนวนกาซา โดยมีภาพวาด ‘แตงโม’ อยู่ทางขวา (ภาพ: Eyad Baba/AFP)

รีม ทาอิม (Reem Taim) เป็นศิลปินคนหนึ่งที่นำผลงาน 4 ชิ้นของตนมาจัดแสดง เธอกล่าวว่า อยากถ่ายทอดคุณค่า รวมถึงความทุกข์ทนของชาวปาเลนไตน์จากสงครามกาซา “ภาพวาดนี้ชื่อว่า ‘แตงโม (The Watermelon)’ ค่ะ ได้แรงบันดาลใจมาจากความต้านทานของชาวปาเลสไตน์ ระหว่างชีวิตกับความตาย ความเจ็บปวดกับความหนาวเหน็บที่พวกเราเผชิญมาค่ะ” ทาอิมกล่าวกับ AFP ด้านโอเบย์ อัล-การ์ชาลี (Obay Al-Qarshali) ศิลปินอีกคนของงาน ยกตัวอย่างภาพวาดรถยนต์คันหนึ่งที่กระจกหน้าแตกกระจาย และขับอยู่บนถนนท่ามกลางซากปรักหักพัง อัล-การ์ชาลีเล่าให้ AP ฟังว่า เขาวาดภาพนี้ “ออกมาจากใจ” ของเขา หลังหยุดสร้างสรรค์งานไป 2 ปี

รีม ทาอิม (กลาง) ศิลปินในฉนวนกาซา ขณะพูดคุยกับผู้เยี่ยมชมผลงาน (ภาพ: Eyad Baba/AFP)

ตอนที่ผมจำต้องหนีออกจากบ้าน ผมเอาไปได้แค่ข้าวของเครื่องใช้ที่จำเป็นเท่านั้น ผมทิ้งภาพวาดเอาไว้ งานหลายชิ้นกว่า 30 ชิ้น หายไปแล้วจากแรงระเบิดและการทำลายครับ – โอเบย์ อัล-การ์ชาลี

โอเบย์ อัล-การ์ชาลี ศิลปินอีกคนในฉนวนกาซา กับผลงานของเขาด้านขวามือ (ภาพ: AP)

นิทรรศการดังกล่าวจัดขึ้นท่ามกลางการหยุดยิงที่ยังคงเปราะบาง ประกอบกับสงครามในตะวันออกกลาง จนถึงขณะนี้ ผู้อาศัยในกาซากว่า 1.8 ล้านคนยังเป็นคนพลัดถิ่น เศรษฐกิจในกาซาหดตัวกว่า 84 เปอร์เซ็นต์ และอาจต้องใช้งบประมาณถึง 71.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในการฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานขึ้นมาใหม่ในห้วงเวลา 10 ปี ขณะที่เงื่อนไขการปลดอาวุธกาซา การยุติบทบาทกลุ่มฮามาส และการดำเนินงานตามแผนสันติภาพ 20 ข้อจากคณะกรรมการสันติภาพ (Board of Peace) ยังคงเป็นที่ถกเถียงอยู่ อีกทั้งสหรัฐฯ อิสราเอล ปาเลสไตน์ และกลุ่มประเทศอาหรับยังคงกล่าวหาใส่กันว่า ใครคืออุปสรรคในแผนยุติสงครามกาซา

ภาพวาดชิ้นหนึ่งจากศิลปินในฉนวนกาซา ซึ่งถ่ายทอดเด็กเล็กถือบรรจุภัณฑ์เปล่า (ภาพ: Eyad Baba/AFP)

บนหนทางอันยาวไกลสู่การแก้ปัญหาระหว่างอิสราเอลกับปาเลสไตน์ ศิลปะได้ทำหน้าที่ส่งสารจากคนตัวเล็ก ๆ ในกาซาให้โลกได้รับรู้ สิ่งที่สำคัญพอ ๆ กันก็คือ โลกเองก็ต้องฟังเสียงและเรื่องราวของคนเหล่านี้ด้วยเช่นกัน หากจะสร้างสันติภาพให้ยั่งยืนอย่างที่ให้สัญญาไว้

View this post on Instagram

A post shared by Thai PBS ไทยพีบีเอส (@thaipbs)

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องจาก Thai PBS NOW

อ้างอิง

AFP
Young Palestinian artists in Gaza exhibit their impressions of war as a fragile ceasefire holds, AP [April 29, 2026]
Security Council Live: Gaza ceasefire is ‘increasingly fragile’, UN warns, UN News [April 28, 2026]

ติดตามบทความและเรื่องราวทันทุกกระแสที่ Thai PBS NOW: www.thaipbs.or.th/now

ผู้เยี่ยมชมคนหนึ่งกำลังถ่ายภาพวาดที่มีธงปาเลสไตน์เป็นองค์ประกอบหลัก (ภาพ: Eyad Baba/AFP)

สรุปประเด็นให้โดย Generative AI

เมื่อ ‘ศิลปะ’ เบ่งบานใน ‘ฉนวนกาซา’