อาจารย์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมทำการศึกษาข้อเสนอแนะของ UNHCR และ UNICEF เรื่องสถานการณ์การเข้าถึงการศึกษาของเด็กและเยาวชนไร้รัฐไร้สัญชาติในไทย หลังพบเด็กนักเรียนรหัส G หรือ เด็กที่ไม่มีเอกสารและยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน มากกว่า 1 แสน 3 หมื่นคน
เป็นอีกครั้งที่ไทยเตรียมส่งเด็กไร้สัญชาติที่เรียนในโรงเรียนไทยกลับประเทศต้นทาง หลัง พัฒนาสังคมฯ จ.ลพบุรี พบเด็กไร้สัญชาติ 19 คน บวชเป็นสามเณรอยู่ที่จังหวัดลพบุรี คณะทำงานคุ้มครองสิทธิ์เด็กไร้สัญชาติ เรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องคุ้มครองสิทธิ์ด้านการศึกษา และดูแลความปลอดภัยของเด็ก มากกว่าการผลักดันพวกเขากลับประเทศต้นทาง
กว่าที่เด็กชาติพันธุ์คนหนึ่ง จะได้สัญชาติไทย ต้องผ่านกระบวนการหลายขั้นตอน อย่าง “อานุภาพ กุลวรกิจ” ครูโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน ที่บ้านปิล็อกคี่ อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี ใช้โอกาสจากการได้รับสัญชาติไทย กลับมาสอนและพัฒนาคนในหมู่บ้าน กว่าที่จะมาถึงวันนี้ เขาฟันฝ่าอะไรมาบ้าง
ณ โรงเรียนกลางหุบเขาตามแนวชายแดน มีเด็กที่ไม่มีสัญชาติ คิดว่าจะออกจากการเรียน จะเรียนไปทำไม ถ้าไม่ได้ใช้ ? หรือเรียนไปทำไม ถ้าทำในสิ่งที่ต้องการไม่ได้ ? มีตัวกำหนดมากมายว่าเด็กจะได้ไปต่อหรือพอแค่นี้ ?
เมื่อนางสาวโอ๋ สอบเข้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้ แต่เพราะเป็นเด็กที่เกิดจากแรงงานเมียนมาในแผ่นดิน กลายเป็นเด็กไร้สัญชาติ ไม่มีเอกสารยืนยันตัวตน ไม่สามารถออกนอกจังหวัดไปเรียนได้ แต่โอกาสของโอ๋กำลังจะได้รับการดูแลสิทธิของเธอจากทุกฝ่าย ด้วยพลังของใจที่ยิ่งใหญ่ไร้พรมแดน