ตรวจสอบแล้ว: คลิป ฮุน เซน ลูบหัว “ภูมิธรรม” ที่แท้ GEN ด้วย AI
พบบัญชี TikTok โพสต์คลิปวิดีโอ สมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโช ฮุน เซน ลูบหัว นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม ระบุว่า “#เทรนด์อันดับ1วันนี้ #ฮุนเซน #ก้มพูชา #เขมร #ภูมิธรรม #เพื่อไทย #อุ้งอิ้งค์ #นายกรัฐมนตรี #ชายแดน #ช่องบก” พบมีการเข้าชมคลิปดังกล่าวไปกว่า 12,000 ครั้ง รวมถึงแสดงความคิดเห็น 30 ข้อความ และแสดงความรู้สึก 96 ครั้ง
จากการตรวจสอบเรื่องนี้ Thai PBS Verify พบว่าเป็นข่าวปลอม ที่ต้องการโดยยั่วยุให้เกิดความรุนแรงในเหตุการณ์การปะทะระหว่างไทยและกัมพูชาที่ช่องบก ด้าน ภูมิธรรม ออกมายืนยันว่าคลิปวิดีโอดังกล่าวไม่เป็นความจริง
Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาข่าวปลอมจาก : Tiktok
ภาพคลิปวิดีโออ้างฮุนเซนลูบหัวรองนายกรัฐมนตรีและรมว.กลาโหม
จากการตรวจสอบบัญชี TikTok ชื่อบัญชี tongkoon07 เมื่อวันที่ 2 มิ.ย. 68 มีผู้ติดตาม 1,936 คน และแสดงความรู้สึกถูกใจ 34,700 ครั้ง พบว่ายังไม่ได้เครื่องหมายยืนยันตัวตนจาก TikTok ขณะที่เนื้อหาภายในช่องมีเนื้อหาที่เกี่ยวกับข่าวการเมืองไทย และข่าวทหาร
เราจึงนำภาพดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI จาก wasitai ซึ่งผลการตรวจสอบพบว่า เป็นภาพที่สร้างจาก AI
ภาพตรวจสอบคลิปวิดีโอทำจาก AI
ทั้งนี้ นายภูมิธรรม ยืนยันว่า ไม่มีการปลด พล.ท.บุญสิน พาดกลาง แม่ทัพภาคที่ 2 เพราะทำงานตามหน้าที่ดีอยู่แล้ว ส่วนรูปที่สมเด็จอัครมหาเสนาบดีเดโช ฮุน เซน ลูบหัวตนเองนั้น เป็นการใช้ AI ทำ โดยมีความพยายามยั่วยุให้เกิดความรุนแรง (ลิงก์บันทึก)
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบความโปร่งใสบัญชี Tiktok
- ตรวจสอบบัญชี TikTok ที่ใช้ชื่อว่า tongkoon07 บัญชีดังกล่าว ไม่ได้รับเครื่องหมายยืนยันตัวตน (Verified Badge) จาก TikTok นำเสนอข่าวเกี่ยวกับทหารและการเมืองไทย
- ตรวจสอบภาพจากคลิปวิดีโอ
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI จาก wasitai พบว่าภาพในคลิปวิดีโอส่วนใหญ่สร้างจาก AI
ผลกระทบของข้อมูลนี้
- การเข้าใจผิดของประชาชน : เนื่องจากบัญชีดังกล่าวนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับข่าวสารทางทหารและการเมือง แต่ไม่มีการยืนยันตัวตนจาก TikTok และยังใช้ภาพที่สร้างจาก AI จึงอาจทำให้ผู้ชมเข้าใจผิดว่าเป็นข้อมูลจริงจากแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ
- การบิดเบือนข้อมูลสาธารณะ : การใช้ภาพจาก AI โดยไม่เปิดเผยว่าเป็นภาพที่สร้างขึ้น อาจเข้าข่ายการบิดเบือนข้อมูล ซึ่งส่งผลต่อการรับรู้ของสังคมในประเด็นที่อ่อนไหว เช่น การเมืองและความมั่นคง
- สร้างความแตกแยกในสังคม : เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการเมืองและกองทัพ หากถูกนำเสนออย่างไม่มีความรับผิดชอบ อาจนำไปสู่ความขัดแย้งทางความคิด และสร้างความหวาดระแวงในหมู่ประชาชน
- กระทบความน่าเชื่อถือของแพลตฟอร์ม : การปล่อยให้เนื้อหาที่ไม่ผ่านการตรวจสอบเผยแพร่บนแพลตฟอร์ม อาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้ใช้ต่อ TikTok ในฐานะแหล่งข้อมูล
จากคอมเมนต์บางส่วนพบว่าตำหนิและเสียดสี รองนายกรัฐมนตรีฯ
คอมเมนต์จากบัญชี Tiktok
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่าแชร์ต่อทันที : หลีกเลี่ยงการแชร์หรือส่งต่อข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน เพราะอาจเป็นการช่วยกระจายข่าวปลอมโดยไม่ตั้งใจ
- ตรวจสอบแหล่งที่มา : พิจารณาว่าบัญชีนั้นได้รับการยืนยันตัวตนหรือไม่ มีความโปร่งใสหรือเคยเผยแพร่ข้อมูลผิดมาก่อนหรือเปล่า
- ใช้เครื่องมือตรวจสอบภาพและเนื้อหา: หากพบภาพหรือคลิปที่น่าสงสัย สามารถใช้เครื่องมือเช่น Google Reverse Image Search เพื่อตรวจสอบว่าเป็นภาพจริงหรือถูกสร้างขึ้น
- เปรียบเทียบกับแหล่งข่าว : ตรวจสอบว่าข่าวหรือเนื้อหานั้นปรากฏในจากเว็บไซต์ทางราชการหรือไม่
- แจ้งรายงานต่อแพลตฟอร์ม : หากพบว่าบัญชีเผยแพร่ข้อมูลเท็จซ้ำ ๆ ควรแจ้ง TikTok หรือแพลตฟอร์มนั้น ๆ ให้ตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบในวงกว้าง
