ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา คนไทยคุ้นเคยกับการใช้โทรศัพท์มือถือจ่ายเงิน ซื้อสินค้า หรือสแกน QR Code มากขึ้นเรื่อย ๆ แต่เทรนด์ใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นในหลายประเทศ คือการเปลี่ยนสมาร์ตโฟนให้กลายเป็น "ศูนย์กลางของการเดินทาง" โดยใช้โทรศัพท์แทนบัตรโดยสารสำหรับรถไฟฟ้า รถโดยสาร และระบบขนส่งสาธารณะรูปแบบต่าง ๆ
แนวคิดนี้มีเป้าหมายเพื่อลดความจำเป็นในการพกบัตรหลายใบ และทำให้ผู้โดยสารสามารถเดินทางข้ามระบบขนส่งได้สะดวกขึ้นผ่านอุปกรณ์เพียงเครื่องเดียว ซึ่งกำลังเป็นหนึ่งในทิศทางสำคัญของเมืองใหญ่ทั่วโลก
กรุงเทพมหานครเป็นตัวอย่างของเมืองที่ผู้คนจำนวนมากต้องเดินทางด้วยระบบขนส่งหลายรูปแบบในแต่ละวัน ทั้งรถไฟฟ้า รถโดยสารสาธารณะ และเรือโดยสาร การสลับไปมาระหว่างหลายระบบทำให้การจัดการค่าโดยสารและบัตรเดินทางกลายเป็นเรื่องที่ซับซ้อนสำหรับผู้ใช้งานจำนวนไม่น้อย
ด้วยเหตุนี้ หลายประเทศจึงหันมาพัฒนาแนวคิด "การเดินทางแบบไร้รอยต่อ" โดยผู้โดยสารสามารถใช้วิธีชำระเงินหรือยืนยันตัวตนแบบเดียวกันตลอดการเดินทาง ไม่ว่าจะเปลี่ยนจากรถไฟฟ้าไปยังรถเมล์หรือเรือก็ตาม
อีกหนึ่งลักษณะสำคัญของระบบขนส่งยุคใหม่ คือการทำให้เทคโนโลยีทำงานอยู่เบื้องหลังมากที่สุด ผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องเปิดหลายแอปหรือดำเนินการหลายขั้นตอนก่อนผ่านประตูสถานี หลายเมืองทั่วโลกเริ่มรองรับการแตะโทรศัพท์หรืออุปกรณ์อัจฉริยะเพื่อเดินทางได้ทันที ช่วยลดเวลาในการเข้าระบบขนส่งและลดความยุ่งยากในชีวิตประจำวัน
เทรนด์นี้ยังเชื่อมโยงกับแนวคิด "Digital Identity" หรืออัตลักษณ์ดิจิทัล ซึ่งรวมบริการสำคัญต่าง ๆ ไว้ในโทรศัพท์มือถือ ไม่ว่าจะเป็นบัตรโดยสาร ตั๋วเครื่องบิน กุญแจรถ บัตรเข้าอาคาร หรือข้อมูลสำหรับการเข้าถึงบริการสาธารณะต่าง ๆ ทำให้มือถือมีบทบาทมากกว่าอุปกรณ์สื่อสารเพียงอย่างเดียว
นอกจากนี้ การแข่งขันในอุตสาหกรรมสมาร์ตโฟนก็กำลังเปลี่ยนจากการเน้นฮาร์ดแวร์ เช่น กล้องหรือประสิทธิภาพเครื่อง ไปสู่การสร้าง "ระบบนิเวศดิจิทัล" ที่เชื่อมต่อบริการต่าง ๆ เข้าด้วยกัน ยิ่งอุปกรณ์สามารถรองรับกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้มากเท่าใด ก็ยิ่งมีความสำคัญต่อผู้ใช้งานมากขึ้นเท่านั้น
ในต่างประเทศ แนวคิดนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ โดย Apple ได้ผลักดันบริการ Apple Wallet ให้รองรับบัตรโดยสารสาธารณะในหลายเมืองทั่วโลก เช่น ลอนดอน โตเกียว ปักกิ่ง และเมืองใหญ่ในสหรัฐฯ ขณะที่ Google ก็พัฒนา Google Wallet ให้รองรับบัตรโดยสารดิจิทัลและบริการเดินทางในหลายประเทศเช่นกัน สะท้อนว่าผู้ให้บริการเทคโนโลยีระดับโลกต่างมองเห็นอนาคตของโทรศัพท์มือถือในฐานะเครื่องมือสำหรับการเดินทางแบบครบวงจร
สำหรับประเทศไทย ปี 2569 อาจเป็นช่วงเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านดังกล่าว หลังจากหลายภาคส่วนพยายามผลักดันการเชื่อมต่อระบบขนส่งให้ทำงานร่วมกันได้มากขึ้น ทั้งรถไฟฟ้า รถโดยสาร และการเดินทางทางน้ำ หากการเชื่อมโยงเหล่านี้เกิดขึ้นได้อย่างครอบคลุม ผู้โดยสารจะสามารถเดินทางข้ามเครือข่ายต่าง ๆ ได้สะดวกกว่าเดิม พร้อมลดการพึ่งพาบัตรพลาสติกหลายประเภท
Samsung กำลังทดลองนำเทรนด์นี้มาสู่ประเทศไทย
ภาพของเทรนด์นี้เริ่มเห็นชัดขึ้นจากการที่ Samsung เปิดให้ผู้ใช้เพิ่ม Rabbit Virtual Card ลงใน Samsung Wallet และใช้สมาร์ตโฟนแตะเพื่อเดินทางบน BTS, BRT และเรือด่วนเจ้าพระยาได้ พร้อมประกาศเป้าหมายขยายสู่ระบบขนส่งสาธารณะอื่นเพิ่มเติมภายในสิ้นปี 2569 แม้จะเป็นบริการของแบรนด์หนึ่ง แต่ในภาพรวมของอุตสาหกรรม นี่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงสำคัญที่กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก นั่นคือการที่โทรศัพท์มือถือกำลังก้าวขึ้นมาเป็น "บัตรโดยสารใบเดียว" ที่เชื่อมต่อการเดินทาง การชำระเงิน และบริการในชีวิตประจำวันไว้ในอุปกรณ์เพียงเครื่องเดียว
