วันนี้ ( 21 เม.ย.2569) ศูนย์วิจัยกรุงศรีฯ วิเคราะห์สถานการณ์เศรษฐกิจโลก ว่า กองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF ได้ปรับลดคาดการณ์ GDP โลกในปี 2569 จาก 3.3% สู่ระดับ 3.1% ภายใต้สมมติฐานว่าสงครามอิหร่านจะมีระยะเวลาและความรุนแรงที่จำกัด และคลี่คลายได้ภายในกลางปี อย่างไรก็ตามหากสถานการณ์รุนแรงจนกดดันให้ธนาคารกลางต้องขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม การเติบโตของเศรษฐกิจโลกอาจเหลือเพียง 2% ในปี 2569–2570 ส่วนสถานการณ์ในตะวันออกกลางตึงเครียดลดลง หลังอิสราเอล–เลบานอนหยุดยิง 10 วัน
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
ในขณะที่เศรษฐกิจสหรัฐได้รับผลกระทบจากสงครามกับอิหร่านเพิ่มแรงกดดันต่อเงินเฟ้อและเศรษฐกิจชัดเจนขึ้น โดยเงินเฟ้อเดือนมีนาคมเร่งขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบ 22 เดือน ที่ 3.3% และคาดการณ์เงินเฟ้อ 1 ปีข้างหน้าขึ้นแต่ 4.8% ส่วนความเชื่อมั่นผู้บริโภคในเดือนเมษายนลดลงต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ และ PMI ภาคบริการในเดือนมีนาคมหดตัวครั้งแรกในรอบ 3 ปี อย่างไรก็ตาม แม้เงินเฟ้อจะสูงขึ้น แต่เศรษฐกิจที่ชะลอตัวและความเสี่ยงในตลาด private credit ยังมีอยู่ คาดว่าเฟดจะคงดอกเบี้ยที่ 3.50–3.75% ในการประชุมวันที่ 29 เมษายนนี้
เช่นเดียวกับเศรษฐกิจจีนคาดการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะข้างหน้าชะลอลงจาก 5% ในไตรมาสแรกท่ามกลางแรงกดดันหลายด้านทั้งการบริโภคและการลงทุนที่โตต่ำ ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น (ดัชนีราคาผู้ผลิตในเดือนมีนาคมเพิ่มขึ้นเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 3 ปี) รวมถึงการส่งออกสินค้าบางกลุ่มที่อ่อนไหวมากขึ้นตามวิกฤตราคาน้ำมัน และอุปสงค์โลกที่ชะลอตัวลง อย่างไรก็ตาม การเติบโตของอุตสาหกรรม AI ยังเป็นแรงหนุนต่อการส่งออกสินค้ากลุ่มไฮเทค (+31.4% YoY ในเดือนมีนาคม)
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
ส่วนผลกระทบเศรษฐกิจไทย หลังรัฐบาลออกมาตรการบรรเทาผลกระทบจากวิกฤตตะวันออกกลาง คาดผลบวกยังค่อนข้างจำกัด โดยเมื่อวันที่ 11 เม.ย. คณะรัฐมนตรี(ครม.)มีมติเห็นชอบมาตรการบรรเทาผลกระทบและป้องกันความเสี่ยงทางเศรษฐกิจจากสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ซึ่งประกอบด้วย มาตรการบรรเทาภาระค่าครองชีพของประชาชนกลุ่มเปราะบาง การช่วยเหลือกลุ่มเกษตรกร ภาคธุรกิจ และภาคการขนส่ง ตลอดจนมาตรการส่งเสริมการลงทุนในพลังงานสะอาด
โดยมาตรการบรรเทาผลกระทบล่าสุดใช้งบประมาณภาครัฐราว 3.64 พันล้านบาท (0.02% ของ GDP) และมีการให้สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำหรือ Soft loans รวม 1.5 แสนล้านบาท (0.78% ของ GDP) อย่างไรก็ดี มาตรการช่วยกลุ่มที่ได้รับผลกระทบ (Targeted measures) น่าจะครอบคลุมมากขึ้นเพื่อพยุงกำลังซื้อและการลงทุนที่มีสัญญาณอ่อนแอลง สะท้อนจากดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภค (CCI) เดือนมีนาคมที่ลดลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 6 เดือน
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
และดัชนีความเชื่อมั่นทางธุรกิจในระยะข้างหน้า (Expected BSI) ที่ร่วงลงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 6 ปี ทั้งนี้ ภายใต้พื้นที่ทางการคลังที่มีอยู่อย่างจำกัดและความเสี่ยงต่ออันดับความน่าเชื่อถือของประเทศ การเบิกจ่ายงบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ การโอนงบประมาณที่ไม่ได้ใช้งาน รวมถึงการออกมาตรการที่ไม่ต้องใช้เงินงบประมาณ (Non-budgetary measures) เช่น การอำนวยความสะดวกในการลงทุน คาดว่าจะมีความสำคัญต่อการวางแนวทางในการกระตุ้นเศรษฐกิจในระยะต่อไป
เซ่นพิษสงครามยืดเยื้อ หั่นเป้า GDP ปี 2569 เหลือ 1.3%
ด้านกลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร" หรือ "เกียรตินาคินภัทร (KKP) ปรับลดประมาณการเศรษฐกิจไทยปี 2569 ในกรณีฐาน ราคาน้ำมันเฉลี่ยทั้งปี 92.5 ดอลลาร์/บาร์เรล เหลือ 1.3% จากเดิม 1.8% พร้อมปรับเพิ่มคาดการณ์เงินเฟ้อเป็น 3.0% จากผลกระทบของสงครามในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อ และปรับเพิ่มคาดการณ์เงินเฟ้อทั่วไปเป็น 3.0% จากเดิม 0.2% ภายใต้สมมติฐานราคาน้ำมันดิบ Brent เฉลี่ยที่ 92.5 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
โดยความเสี่ยง Stagflation: ราคาน้ำมันโลกที่พุ่งสูงขึ้นเสี่ยงฉุดเศรษฐกิจให้ชะลอตัวพร้อมกับเงินเฟ้อ ผ่าน 4 ช่องทางหลัก ได้แก่ นักท่องเที่ยวลดลงเหลือ 31.2 ล้านคน การส่งออกถูกกดดัน กำลังซื้อฐานรากหดตัว และหนี้สาธารณะเสี่ยงทะลุเพดาน 70% ในขณะที่ทิศทางดอกเบี้ย คาด กนง. คงดอกเบี้ยในช่วงที่ราคาน้ำมันยังสูง ก่อนปรับลดสู่ 0.75% ในปลายปีเพื่อพยุงเศรษฐกิจ
ทั้งนี้สงครามระหว่างอิหร่าน อิสราเอล และสหรัฐฯ ที่ยืดเยื้อเกินคาดกำลังสร้างแรงกดดันต่อเศรษฐกิจโลกอย่างต่อเนื่อง เกียรตินาคินภัทร ประเมินว่าความเสี่ยงเศรษฐกิจที่น่ากังวลที่สุดในขณะนี้คือภาวะ "Stagflation" หรือสภาวะที่เศรษฐกิจชะลอตัวควบคู่กับเงินเฟ้อที่พุ่งสูง คล้ายกับวิกฤตการณ์ในช่วงทศวรรษ 1970
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
ในฐานะที่ไทยเป็นผู้นำเข้าพลังงานสุทธิรายใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในภูมิภาค และพึ่งพารายได้จากภาคท่องเที่ยวในสัดส่วนสูงมีความเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบรุนแรงกว่าหลาย โดยประเมิน 3 ฉากทัศน์ผลกระทบจากสงคราม ดังนี้
- กรณีฐาน (Base Case): คาดสงครามคลี่คลายใน 2-3 สัปดาห์ข้างหน้า ราคาน้ำมันดิบ Brent เฉลี่ยทั้งปี 2569 จะอยู่ที่ 92.5 ดอลลาร์/บาร์เรล ก่อนจะปรับลงต่ำกว่า 70 ดอลลาร์/บาร์เรลภายในสิ้นปี 2570
- กรณีคลี่คลายเร็ว (โอกาสเกิดน้อย): ราคาน้ำมัน Brent เฉลี่ยที่ 77.5 ดอลลาร์/บาร์เรล ผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยจะมีไม่มากและใกล้เคียงกับที่เคยประเมินไว้
- กรณีรุนแรง : ราคาน้ำมันเฉลี่ยอาจสูงถึง 130 ดอลลาร์/บาร์เรล และพุ่งทะลุจุดสูงสุดเกิน 150 ดอลลาร์/บาร์เรล ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจไทยชะลอตัวรุนแรงและมีความเสี่ยงสูงที่จะเข้าสู่ ภาวะถดถอย (Recession)
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
ทั้งนี้ ความเปราะบางของเศรษฐกิจไทยไม่ได้จำกัดอยู่แค่การนำเข้าน้ำมันดิบและก๊าซ LNG เพราะเส้นทางขนส่งตะวันออกกลางยังมีผลต่อ การขาดแคลนปุ๋ย (กระทบผลผลิตการเกษตร), วัตถุดิบปิโตรเคมี (กระทบภาคอุตสาหกรรมพลาสติกและสิ่งทอ) และ ฮีเลียม (จำเป็นต่อการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ของโลก)
อย่างไรก็ตามการรับมือ Stagflation แบบไร้กันชน กระทบหนัก 4 ช่องทาง คือเศรษฐกิจไทยในปัจจุบันแตกต่างจากช่วงหลังโควิดปี 2565 อย่างมีนัยสำคัญ โดยภาคการท่องเที่ยวซบเซาต้นทุนการเดินทางที่สูงขึ้นและความเชื่อมั่นที่ลดลง ทำให้ ปรับลดคาดการณ์นักท่องเที่ยวต่างชาติปี 2569 ลงเหลือ 31.2 ล้านคน จากเดิม 35.1 ล้านคน ซึ่งจะกระทบโดยตรงต่อธุรกิจโรงแรม ร้านอาหาร ค้าปลีก และการขนส่ง
การส่งออกเผชิญแรงกดดัน จากต้นทุนค่าขนส่งที่สูงขึ้น, อุปสงค์ต่างประเทศที่อ่อนแอลงในตลาดคู่ค้าหลัก สหรัฐฯ จีน ยุโรป ญี่ปุ่น และความเสี่ยงจากการสอบสวนตามมาตรา 301 ของสหรัฐฯ และ กำลังซื้อครัวเรือนหดตัว ราคาพลังงาน คิดเป็น 14% ของตะกร้าการบริโภค ที่พุ่งสูงขึ้นจากการลอยตัวราคาน้ำมันดีเซล จะกดดันกำลังซื้ออย่างหนัก โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ในขณะที่หนี้สาธารณะจ่อทะลุเพดานรัฐบาลมีพื้นที่ทางนโยบายการคลังจำกัด การเติบโตของ GDP ที่ต่ำลงและการอุดหนุนเพื่อลดภาระประชาชน อาจดันให้อัตราส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP ทะลุเพดาน 70% เร็วขึ้น
IMFปรับเศรษฐกิจโลกโต3.1% หวังสงครามอิหร่านรุนแรงจำกัด กลางปี69คลี่คลาย
กนง. ไม่ขึ้นดอกเบี้ย เล็งหั่นดอกเบี้ยพยุงเศรษฐกิจปลายปี
อย่างไรก็ตามคาดว่า คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) จะดำเนินนโยบายไปในทางผ่อนคลายมากกว่าการขึ้นดอกเบี้ย เนื่องจากบริบทเงินเฟ้อของไทยเพิ่งพ้นจากภาวะติดลบ ประกอบกับเศรษฐกิจที่ชะลอตัว ทำให้ความกังวลเรื่องเงินเฟ้อพุ่งสูงต่อเนื่องมีน้อยกว่าในปี 2565 โดยกนง.จะคงอัตราดอกเบี้ยในช่วงที่ราคาน้ำมันยังอยู่ในระดับสูง และมีโอกาส ปรับลดดอกเบี้ยเพิ่มเติมลงสู่ระดับ 0.75% ในการประชุมรอบสุดท้ายของปี 2569 เพื่อพยุงกำลังซื้อที่อ่อนแอ ก่อนจะปรับขึ้นกลับสู่ 1.0% ในปี 2570
อ่านข่าว:
ไขคำตอบ! ทำไมวิกฤตพลังงานโลกราคา "ดีเซล" ถึงพุ่งแรงกว่า "เบนซิน" เสมอ
BBC เตรียมปลดพนักงาน 2,000 ตำแหน่ง เซ่นพิษเศรษฐกิจ-คดีทรัมป์
จีนขยับ! เปิดหน้าชนสหรัฐฯ ยื่น 4 ข้อสันติภาพท่ามกลางวิกฤตฮอร์มุซ