วันนี้ (24 ก.พ.2569) นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ลงพื้นที่ติดตามการปนเปื้อนโลหะหนักในแม่น้ำกก จ.เชียงราย โดยมีทีมเจ้าหน้าที่จากสำนักงานสิ่งแวดล้อม และควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่ ) เก็บตัวอย่างแม่น้ำกกในจุดกึ่งกลางน้ำไหล ที่บริเวณสวนสาธารณะหาดนครเชียงราย ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย
ผลตรวจสารหนูในแม่น้ำกก โดยใช้ชุดทดสอบภาคสนาม (Test Kit) ค่าที่ตรวจวัดได้ คือ 0.005 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งต่ำกว่าค่ามาตรฐานน้ำผิวดินที่ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่วนค่าความเป็นกรด-ด่าง อยู่ที่ 6.5, ค่าความเค็ม 0 ppt, ค่าออกซิเจนที่ละลายในน้ำ อยู่ที่ 7.5 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งถือว่าปกติ
นายสุรินทร์ กล่าวว่า การตรวจค่าสารหนูใช้เป็นมาตรฐานสากล ซึ่ง คพ.อยากให้ประชาชนเชื่อมั่น และกลับมาทำกิจกรรมนันทนาการ ท่องเที่ยวในแม่น้ำกกได้แล้ว เช่น ลงไปเดินเล่นริมน้ำ แช่เท้าในน้ำ รวมทั้งกิจกรรมปางช้าง ล่องเรือ แต่ยังไม่แนะนำให้ว่ายน้ำ เพื่อหลีกเลี่ยงน้ำเข้าสู่ปาก
ส่วนการบริโภคปลา และสัตว์น้ำจากแม่น้ำกกนั้น กรมประมง แนะนำกินแค่เนื้อปลา อย่าเพิ่งกินหัวและพุงปลา เพราะอาจเป็นแหล่งสะสมของสารหนู
การแก้ปัญหาต้นทางเป็นเรื่องสำคัญอันดับแรก แต่ช่วงระหว่างนี้จะทำอย่างไรให้คนดำเนินชีวิตอยู่ได้ คือสิ่งที่กรมควบคุมมลพิษต้องการทำ
อธิบดี คพ. กล่าวว่า ผลตรวจคุณภาพน้ำในครั้งนี้ นับเป็นแนวโน้มที่ดีกว่าที่ติดตาม 15 ครั้ง ตั้งแต่ มี.ค.2568 ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะช่วงนี้กำลังเข้าสู่หน้าแล้ง หากเปรียบเทียบกับการเก็บตัวอย่างน้ำในช่วงปีก่อน ซึ่งสภาพน้ำมีความขุ่นจากฝนที่ตกและมีน้ำหลากลงมาทางด้านแม่น้ำกกที่ไหลผ่านจากประเทศเมียนมา ลงมาถึง จ.เชียงใหม่ เชียงราย โดยจะส่งตัวอย่างน้ำครั้งล่าสุดเข้าตรวจในแล็บ เพื่อรายงานผลการตรวจสอบสู่สาธารณะอีกครั้ง
นายสุรินทร์ กล่าวว่า คพ.ได้ตรวจติดตามคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ผลการตรวจเมื่อวันที่ 13-16 ม.ค.2569 ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ถึง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย พบว่า ค่าสารหนูส่วนใหญ่ยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ยกเว้นในบางจุดที่ยังมีค่าสารหนูเกินมาตรฐาน บริเวณสะพานท่าตอนและบ้านแม่นาวาง อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ซึ่งมีค่าอยู่ระหว่าง 0.011–0.012 มิลลิกรัมต่อลิตร และค่าโลหะหนักอื่น ๆ ได้แก่ แคดเมียม ทองแดง นิกเกิล โครเมียม สังกะสี และปรอท ยังคงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
ทั้งนี้ เตรียมขอตั้งสถานีตรวจวัดน้ำ หรือ Autostation ที่สามารถตรวจวัดสารโลหะหนักได้ด้วย จำนวน 8 จุดครอบคลุมพื้นที่แม่น้ำกก จ.เชียงราย และ จ.เชียงใหม่ คาดใช้งบกว่า 64 ล้านบาท รวมถึงดำเนินการในพื้นที่แม่น้ำสาละวิน 3 จุด
นอกจากนี้ ยังเตรียมประสานกรมกิจการชายแดนทหาร และประเทศญี่ปุ่น เพื่อขอเข้าเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดินที่ท่าตอน ต้นทางแม่น้ำกกในเขตชายแดนเมียนมา หาความเชื่อมโยงแหล่งกำเนิดของสารหนูในแม่น้ำกก โดยจะหารือเบื้องต้นเพื่อกำหนดกรอบและท่าทีของไทยในสัปดาห์นี้ ก่อนจะคุยระดับประเทศไทย เมียนมา และญี่ปุ่น คาดว่าเร็วที่สุดเดือน มี.ค.นี้ ซึ่งเป้าหมายที่ร่วมกับญี่ปุ่น คือ เข้าเก็บตัวอย่างน้ำในเมียนมา และนำเทคโนโลยีนำดินปนเปื้อนมาใช้ประโยชน์
ขณะที่ น.ส.ฉวีวรรณ ศรีโชติ ประธานชมรมผู้ประกอบการร้านค้าหาดเชียงราย เล่าว่า ทำอาชีพค้าขายนานกว่า 40 กว่าปี ช่วง 2 ปี หลังนี้ แทบไม่มีรายได้ เพราะเกิดน้ำท่วมตั้งแต่ปี 2567 กระทั่งมีเรื่องสารปนเปื้อนในแม่น้ำกก ทำให้นักท่องเที่ยวหลายคนเกิดความกังวล เมื่อผลตรวจคุณภาพน้ำ พบว่า สามารถลงเดินเล่นในน้ำได้และแล่นเรือได้ ก็อยากให้หน่วยงานภาครัฐ และทางจังหวัดเชียงราย ช่วยชี้แจงสร้างความมั่นใจให้กับนักท่องเที่ยวและประชาชน
ตอนนี้เงียบ ไม่มีคนเลย ไม่มีรายได้เข้ามา เพราะกลัวน้ำเป็นพิษ จากเดิมโซนร้านอาหารมีลูกค้าเข้า-ออก สร้างรายได้ต่อเนื่อง
น.ส.ฉวีวรรณ กล่าวว่า ในช่วง มี.ค.ถือเป็นช่วงไฮซีซันของจุดนี้ จึงอยากให้นักท่องเที่ยวมั่นใจและกลับมาท่องเที่ยวอีกครั้ง พร้อมยืนยันว่า ใช้วัตถุดิบประกอบอาหารจากแหล่งอื่น เช่น ปลา ผัก
อ่านข่าว :
สารพิษโผล่กลางแม่น้ำโขงซ้ำ พบเหมืองรัฐฉาน–เรือขุดกลางน้ำต้องสงสัยต้นตอ
"สุชาติ" ยันรัฐบาลไม่ปรับค่ามาตรฐานสารหนูเป็น 0.05 มก./ล.
เครือข่ายประชาชน ยื่น 10 ข้อ "รัฐบาลอนุทิน" แก้สารปนเปื้อนแม่น้ำกก