ท่วมกลางวิกฤติค่าครองชีพที่พุ่งสูง ราคาสินค้าเกษตรที่ตกต่ำ จากปัญหาความขัดแย้งภูมิรัฐศาสตร์ที่ส่งผลกระทบไปหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย ทั้งราคาวัตุดิบที่พุ่งสูงจากปัญหาการขนส่ง ค่าครองชีพที่ขยับตัวอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ต้นปี สร้างความเดือนร้อนให้กับประชาชนที่เงินในกระเป๋าเท่าเดิมสวนทางกับรายได้ที่หยุดนิ่งและค่าใช้จ่ายที่ทะยานไม่หยุด

“ไทยพีบีเอสออนไลน์” สัมภาษณ์ “นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน” ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ควบคุมดูแลราคาสินค้าไม่ให้ผู้ประกอบการปรับขึ้นราคาสินค้าตามอำเภอใจ ต้องทำงานอย่างหนักเพื่อบาลานซ์ ระหว่าง ผู้บริโภค กับ ผู้ประกอบการ ผู้ผลิต ให้อยู่ได้ นับว่าเป็นงานหนักที่กรมปากท้องจะต้องทำไม่ให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเดือนร้อน

ขานรับ “ไทยช่วยไทยพลัส”ลดค่าครองชีพ

นายวิทยา กล่าวว่า กรมฯ ได้มีการติดตาม ค่าครองชีพอย่างใกล้ชิด ร่วมกับโครงการไทยช่วยไทยพลัส 60/40ของรัฐบาล ในส่วนของราคาสินค้าหลายๆตัว ที่มีคนบ่นในเรื่องของความไม่เพียงพอ เช่น บรรจุภัณฑ์พลาสติกที่เป็นวัตถุดิบหลักซึ่งสถานการณ์ขณะนี้เข้าสู่ภาวะดีขึ้น ปริมาณการใช้งานเพียงพอ ถือว่าคลายความกังวลได้ระดับหนึ่ง ส่วนเรื่องราคามีการปรับราคาลงไปบ้างแล้ว แต่ทั้งนี้ในช่วงที่ผ่านมามีหลายสินค้า เช่น อาหารปรุงสำเร็จที่มีการปรับราคาขึ้น กรมฯ ได้เข้าไปติดตามและพบว่าสิ่งที่จะช่วยประชาชนได้ คือ สร้างทางเลือกในการจัดหาวัตถุดิบไปยังร้านที่เป็นร้านข้าวแกง ร้านที่อยู่ในตลาดที่จะทำอาหารปรุงสำเร็จในการที่จะทำเมนูราคาพิเศษขึ้นมา ซึ่งสอดคล้องกับโครงการไทยช่วยไทยพลัสของรัฐบาลที่ต้องการลดค่าครองชีพให้ประชาชน

โดยกรมได้เข้าไปจัดกิจกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น “ไทยช่วยไทยพลัสลดค่าครองชีพ” ซึ่งจัดไปแล้ว 20 จังหวัด เหลืออีก 57 จังหวัด นอกจากนี้ยังมีโครงการรถพุ่มพ่วงในการเข้าไปช่วยประชาชนที่ไม่สามาถเข้าถึงจุดที่กรมฯจำหน่ายสินค้าไทยช่วยไทยพลัสได้โดยมีรถพุ่มพ่วง 3,800 คันที่จะเข้าถึงประชาชน นอกจากนี้ยังมีโครงการช่วยลดค่าครองชีพผ่านโรงเรียนต่างๆให้กับผู้ปกครองอีกด้วย

ในส่วนของเกษตรกร กรมฯมีโครงการปุ๋ยธงเขียวพลัส ลดปัจจัยการผลิต โดยเฉพาะปุ๋ย ซึ่งขณะนี้ปุ๋ยยูเรียในต่างประเทศมีการปรับราคาลงมาบ้างดังนั้นราคาในประเทศจะทยอยปรับตัวลงและเชื่อว่าราคาจะมีการปรับลดลงอีกหลังกรมฯมีโครงการธงเขียวพลัสลดค่าครองชีพลดกระสอบละ 300 บาทจะทำให้เกษตรกรมีต้นทุนในการผลิตไม่สูงขึ้นไปจากภาวะปกติมาก

ดัน “ล้งชุมชน” ต้นแบบยกระดับระบบมะพร้าวไทย

ส่วนการแก้ไขปัญหามะพร้าวน้ำหอม หลังจากกระทรวงพาณิชย์ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และเกษตรกร การผลักดันตั้ง “ล้งชุมชนมะพร้าวน้ำหอม”เป็นต้นแบบ เพื่อเป็นศูนย์กลางรวบรวมผลผลิตจากเกษตรกร ควบคุมคุณภาพ ยกระดับมาตรฐาน การคัดแยก การแปรรูป และเชื่อมโยงตลาดทั้งในและต่างประเทศเป็นอีกหนึ่งช่องทางสำคัญที่เกษตรกรสามารถจำหน่ายผลผลิตในราคาที่เป็นธรรม พร้อมสร้างระบบบริหารจัดการที่ชุมชนสามารถดำเนินการได้ด้วยตนเองในระยะยาว

นอกจากนี้ในระยะเร่งด่วน กรมฯ เข้าไปรับซื้อผลผลิตในราคานำตลาด พร้อมประสานภาคเอกชน ทั้งสถานีบริการน้ำมัน โมเดิร์นเทรด และร้านค้าต่าง ๆ เข้ารับซื้อผลผลิตรวมกว่า 10 ล้านลูก แต่เมื่อผลผลิตออกสู่ตลาดสูงถึงวันละประมาณ 2 ล้านลูก มาตรการดังกล่าวเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ จึงจำเป็นต้องวางโครงสร้างรองรับทั้งระบบเพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทย

สิ้นปี “ล้งชุมชน” เพิ่ม 10 แห่ง

ล้งชุมชนจะเป็นตัวอย่างนำร่องให้กับสินค้าตัวอื่นด้วยวัตถุประสงค์หลัก คือ การสร้างความเข้มแข้งให้กับทางกลุ่มเกษตรรอื่นๆด้วย ที่เกษตรกรมีการประมูลราคาร่วมกันเพื่อให้เกษตรกรขายกันเอง ไม่ต้องนำขายเองและโดนกดราคาซึ่งการสร้างกลไกเช่นนี้เป็นการสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรท้องถิ่น

ดังนั้นจึงเป็นแนวคิดการรวมกลุ่มเป็นล้งชุมชน เพราะถ้าต่างคนต่างทำ ก็จะไม่คุ้มต้นทุน แต่ถ้าร่วมกลุ่มทำ ก็สามารถทำได้ นอกจากราชบุรีที่เป็นแหล่งปลูกมะพร้าว กรมฯยังได้เชิญแหล่งปลูกอีก 3 จังหวัด คือ สมุคร สาคร นครปฐม และ สมุครสงคราม ให้นำเกษตรกรตัวอย่างในการรวมกลุ่ม สหกรณ์ เข้ามารับฟัง เชื่อว่า ภายในสิ้นปีนี้จะมีล้งชุมชนเพิ่มอีกไม่ต่ำกว่า 10 แห่งโดยกรมจะมุ่งเป้าไปจัดการเครื่องไม้เครื่องมือ เช่นเครื่องปอกมะพร้าวมีเพียงพอหรือไม่ เครื่องแช่ รวมถึงการจัดการด้านการตลาดทั้งในและต่างประเทศด้วย

นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ยังขอให้จัดทำความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในการจัดทำแผนแม่บทและรูปแบบการบริหารจัดการล้งชุมชน เพื่อให้สามารถดำเนินงานได้อย่างยั่งยืนด้วยตนเองในอนาคต พร้อมนำองค์ความรู้และรูปแบบการดำเนินงานไปขยายผลสู่พื้นที่อื่น โดยเฉพาะในจ.ราชบุรี ซึ่งอยู่ระหว่างศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งล้งชุมชนเพิ่มเติมในอำเภอบางแพ ก่อนขยายสู่จังหวัดผู้ผลิตมะพร้าวน้ำหอมสำคัญทั่วประเทศ

ล้งชุมชนจะเป็นต้นแบบที่สะท้อนความร่วมมือของเกษตรกรในพื้นที่ในการรวบรวมผลผลิตคุณภาพเข้าสู่ระบบที่ได้มาตรฐาน เป็นทางเลือกสำคัญให้สมาชิกสามารถจำหน่ายผลผลิตในราคาที่เป็นธรรม รัฐบาลและกระทรวงพร้อมสนับสนุนเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่จำเป็น

มั่นใจ “แก้” ปัญหาราคามะพร้าวได้แน่

อย่างไรก็ตามเป้าหมายสำคัญของล้งชุมชน คือ การสร้างความมั่นคงด้านรายได้ให้เกษตรกร ตั้งเป้ารับซื้อผลผลิตในราคาที่สะท้อนต้นทุนการผลิตและสร้างผลตอบแทนที่เหมาะสม ไม่ให้เกิดปัญหาราคาตกต่ำเหลือเพียง 2–3 บาทต่อลูกดังเช่นที่ผ่านมา

ข้อมูลสถานการณ์มะพร้าวน้ำหอมของไทย ปี 2568 มีเกษตรกรผู้เพาะปลูกจำนวน 56,522 ครัวเรือน พื้นที่เพาะปลูก 305,706 ไร่ เพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จากปีก่อน มีผลผลิตรวม 877,681 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 49.80 จากปี 2567 เนื่องจากสภาพอากาศเอื้ออำนวยและมีฝนตกต่อเนื่อง ส่งผลให้ผลผลิตเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็น 4,643 กิโลกรัมต่อไร่ หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 43 และในปี 2569 (ม.ค.-พ.ค) สินค้ามะพร้าวมีปริมาณการส่งออกทั้งหมด 533,353 ตัน คิดเป็นมูลค่า 568.07 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัว 9.18%

แหล่งผลิตสำคัญ ได้แก่ จังหวัดราชบุรี สมุทรสาคร นครปฐม สมุทรสงคราม และสงขลา ทั้งนี้ ผลผลิตประมาณ30% จำหน่ายภายในประเทศ และอีก 70% ส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศ โดยมีตลาดสำคัญ ได้แก่ จีน สหรัฐอเมริกา สิงคโปร์ ฮ่องกง สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และออสเตรเลีย

แก้ "มะพร้าวแกง"ราคาดิ่ง งดนำเข้า

ส่วนปัญหาราคามะพร้าวแกงที่ตกต่ำขณะนี้ กรมฯได้มีการหารือกับผู้ผลิตมะพร้าวแกงรายใหญ่ โดยขอความรวมมือลดการนำเข้า ซึ่งขณะนี้การนำเข้า ลดลง 60% และในช่วงที่ผ่านมาการนำเข้าแทบจะเป็นศูนย์ ซึ่งในแต่ละโรงงานจะมีสต็อกของเดิมอยู่ ซึ่งจะค่อยๆเคลียร์สต็อกและซื้อมะพร้าวจากเกษตรกรได้มากขึ้น และจากนี้ได้มีการลงพื้นที่ในการเข้าไปพูดคุยและตรวจสอบปริมาณมะพร้าวแกงที่เหลืออยู่และเชื่อมโยงหาผู้ประกอบการเข้าไปรับซื้อ และซื้อนำตลาด ซึ่งราคาเฉลี่ยหน้าสวนที่เกษตรกรจะได้รับ อยู่ประมาณ 5-7 บาท/ลูก ต้นทุนการผลิต น่าจะอยู่ประมาณ 6-7 บาท ซึ่งกรมจะต้องเข้าไปดูแลให้เกษตรกรอยู่ได้ และลดภาวะให้เกษตรกร

เผยปัญหา “กุ้ง” เริ่มคลี่คลาย

ส่วนปัญหาการส่งออกกุ้งที่ทางมาเลเซียประกาศไม่นำเข้ากุ้งจากไทยจนเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งได้รับผลกระทบนั้น กรมฯได้ประสานกับสมาคมผู้เลี้ยงกุ้งในภาคใต้และมีแผนดำเนินการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น จัดกิจกรรม รณรงค์กินกุ้งซึ่งจะจัดไปถึงเดือนก.ย. นอกจากนั้นยังมีการเชื่อมโยงกับท่าเรือโมเดินร์เทรดในการช่วยดูซับกุ้งออกจากพื้นที่ให้มากขึ้น และรวมไปถึงได้รับเงินสนับสนุนในการเชื่อมโยงเข้าไปซื้อกุ้งในพื้นที่และยกระดับราคา

นอกจากนี้ สมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทยประกาศจะเข้ามาช่วยสำหรับกุ้งที่จะเข้าสู่ระบบโรงงานที่มีมีมาตรฐานของกรมประมง ซึ่งเชื่อว่า มาตรการเหล่านี้จะเป็นมาตรการที่ช่วยพยุงราคาได้แต่ทั้งนี้การเจรจากับมาเลเซียเพื่อหาข้อสรุป ก็เป็นเรื่องที่ต้องเร่งดำเนินการและจำเป็นเพระมาเลเซียเป็นตลาดส่งออกที่สำคัญของไทย

เกาะติด “เอลนีโญ” ฉุดผลผลิตข้าวโลก-ไทยวูบ

สำหรับสถานการณ์ข้าวไทยราคาปีนี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เนื่องจากหลายประเทศเร่งการนำเข้าเพื่อรับมือกับสถานการณ์เอลนีโญ และสร้างความมั่นคงด้านอาหารภายใน โดยเฉพาะ ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย โดยคาดการณ์ผลผลิตข้าวโลกปี 69 อยู่ที่ 737 ล้านตัน มีดีมานด์อยู่ที่ 604 ล้านตัน ส่งผลให้มีผลผลิตเกิน (Over Supply)อยู่ที่ 129 ล้านตัน ในขณะที่ผลผลิตข้าวในประเทศปีการผลิต 69/70 คาดการณ์ว่าจะมีปริมาณ ลดลง ที่ 26.73 ล้านตันข้าวเปลือก เทียบกับปีการผลิต 68/69 ที่มีปริมาณ 27.31 ล้านตันข้าวเปลือก ในณะที่ความต้องการมี 23.77 ล้านตันข้าวเปลือก ส่งผลให้มีผลผลิตเกิน (Over Supply) 2.96 ล้านตันข้าวเปลือก ลดลงจากปีการผลิต 68/69 ที่มี 3.81 ล้านตัน แบ่งเป็น ข้าวหอมมะลิ 6.88 ล้านตันข้าวเปลือก ข้าวอื่นๆ 13.69ล้านตันข้าวเปลือก สำรองสต็อก 2.50 ล้านตันข้าวเปลือก

ทั้งนี้ปัญหาของข้าวไทย คือ ต้นทุนการลิตที่สูงให้ผลผลิตต่อไร่ต่ำกว่าประเทศคู่แข่ง ประกอบกับมีอุปสงค์ส่วนเกิน (Over Supply)ไปกดราคาข้าว ปัญหาดังกล่าว กรมฯได้เร่งรักษาเสถียรภาพราคาข้าว ไม่ว่าจะเป็น การผยุงราคาข้าว ผ่านกลไกการซื้อรนำตลาด จำหน่ายให้หน่วยงานรัฐ ซึ่งมีเป้าหมาย 3 ล้านตันข้าวเปลือก ราคานำตลาดไม่เกินตันละ 300 บาท นอกจากนี้ยังมีมาตรการชะลอการขายในประเทศ ผ่านมาตรการสินเชื่อชะลอการขายให้เกษตรกร สนับสนุนสินเชื่อแก่สถานบันเกษตรกร แลพเพิ่มสภาพคล่องให้ผู้ประกอบการ

รวมไปถึงการพัฒนาข้าวไทยสู่เศรษฐกิจอนาคต โดยการปรับเปลี่ยนพื้นที่ท้ายนำ เป้าหมาย 1 ล้านไร่ และมุ่งพัฒนาการผลิตข้าวประณีต นำร่อง 466 กลุ่ม และสุดท้ายคือการพัฒนาเม็ดพันธุ์ข้าวตามความต้องการของตลาด สำหรับราคาข้าวเปลือก ขณะนี้ราคาอยู่ที่ 7,000-8,500 บาทต่อตัน ในความชื้น 25%

อ่านข่าว:

Twin Crisis เขย่าตลาดข้าวไทย เอลนีโญฉุดผลผลิต ส่งออกแข่งขันรุนแรง

“บาทแข็ง” ดันข้าวไทยแพงสุดในโลก ผู้ส่งออก ชี้ปีนี้เหลือ 7 ล้านตัน ต่ำสุดรอบ 5 ปี

ส่งออกข้าวปี 68 ทะลุเป้า 7.9 ล้านตัน พณ.เร่งรุกตลาดศักยภาพ รักษาตลาดเดิม