กรมธรณียันรอยตีนที่ภูพระบาท ใกล้เคียง "สยามโมไทรันนัส อีสานเอนซิส"

18:20

วันนี้ (20 ต.ค.2569) กรมทรัพยากรธรณีตรวจสอบพบรอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้อกลุ่มเทอโรพอด (Theropod) บริเวณอุทยานแห่งชาติภูหินจอมธาตุ-ภูพระบาท (เตรียมการ) จ.อุดรธานี นับเป็นการค้นพบรอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้อแห่งแรกของจังหวัด มีหลักฐานเป็นแนวทางเดิน 1 แนว รวม 6 รอย บนชั้นหินทรายหมวดหินภูพาน ซึ่งมีอายุอยู่ในยุคครีเทเชียสตอนต้น หรือประมาณ 120 ล้านปีก่อน

หลังมีการเผยแพร่ภาพร่องรอยที่เชื่อว่าอาจเป็นรอยตีนไดโนเสาร์ในกลุ่มเฟซบุ๊ก "นี่คือตัวอะไร" โดยนายพิชัย ประเทศเสนา เป็นผู้ค้นพบร่องรอยดังกล่าวบริเวณหน่วยพิทักษ์ที่ ภธ.3 (ภูพระบาท) ต.เมืองพาน อ.บ้านผือ จ.อุดรธานี

เจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรธรณีลงพื้นที่ตรวจสอบตามข้อสั่งการให้พิสูจน์ว่า ร่องรอยดังกล่าวเป็นรอยตีนไดโนเสาร์จริงหรือเกิดจากกระบวนการทางธรรมชาติประเภทอื่น โดยทีมสำรวจประกอบด้วยนักธรณีวิทยาจากกองคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์และสำนักงานทรัพยากรธรณีเขต 2 ร่วมกับเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติภูหินจอมธาตุ-ภูพระบาท (เตรียมการ) และอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท กรมศิลปากร

ผลการตรวจสอบยืนยันว่าเป็นรอยตีนไดโนเสาร์กลุ่มเทอโรพอด ซึ่งเป็นไดโนเสาร์กินเนื้อที่เคลื่อนที่ด้วยขาหลัง 2 ข้าง รอยตีนมีลักษณะเด่นคือมีนิ้วเท้า 3 นิ้ว ปลายแหลม วัดความยาวได้ 29 ซม. และ กว้าง 26 ซม. โดยพบต่อเนื่องกันเป็นแนวทางเดินจำนวน 6 รอย

กรมธรณียันรอยตีนที่ภูพระบาท ใกล้เคียง "สยามโมไทรันนัส อีสานเอนซิส"

จากการวิเคราะห์ขนาดรอยตีน นักธรณีวิทยาประเมินว่าไดโนเสาร์เจ้าของรอยมีความสูงจากพื้นถึงบริเวณสะโพกประมาณ 1.42 เมตร และมีความยาวลำตัวประมาณ 6.30 เมตร ขนาดใกล้เคียงกับ "สยามโมไทรันนัส อีสานเอนซิส" (Siamotyrannus isanensis) ซึ่งเป็นไดโนเสาร์กลุ่มเทอโรพอดที่เคยค้นพบในประเทศไทยและมีอายุอยู่ในช่วงเดียวกัน

การค้นพบครั้งนี้จึงเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยให้เห็นร่องรอยการดำรงชีวิตของไดโนเสาร์กินเนื้อในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเมื่อหลายสิบล้านปีก่อน นอกเหนือจากการพบซากดึกดำบรรพ์ที่ใช้ศึกษาลักษณะทางกายภาพของสัตว์ในอดีต รอยตีนยังเป็นหลักฐานที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษารูปแบบการเคลื่อนที่และประเมินขนาดของสัตว์ที่ทิ้งร่องรอยไว้ได้

กรมธรณียันรอยตีนที่ภูพระบาท ใกล้เคียง "สยามโมไทรันนัส อีสานเอนซิส"

ขั้นตอนต่อไป กรมทรัพยากรธรณี กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และกรมศิลปากร จะดำเนินมาตรการคุ้มครองพื้นที่ตามมาตรา 25 แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ.2551 เพื่อป้องกันไม่ให้ร่องรอยได้รับความเสียหายจากการรบกวนของนักท่องเที่ยว รวมถึงพิจารณาแนวทางป้องกันการกัดเซาะจากน้ำ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสภาพของหลักฐานที่ปรากฏอยู่บนชั้นหิน

นอกจากนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะพิจารณาความเป็นไปได้ในการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งศึกษาวิจัยและแหล่งท่องเที่ยวทางธรณีวิทยาและซากดึกดำบรรพ์ที่สำคัญของประเทศ โดยต้องคำนึงถึงการรักษาสภาพหลักฐานทางธรรมชาติควบคู่กับการเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยาของพื้นที่