วันนี้ (15 พ.ย.2569) BBC รายงาน บริษัท สเปซเอ็กซ์ (SpaceX) ของมหาเศรษฐี อีลอน มัสก์ สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้วงการอวกาศโลก ด้วยการส่งยานอวกาศขนาดยักษ์ "สตาร์ชิป" (Starship) ทะยานขึ้นสู่อวกาศนานถึง 22 ชั่วโมงครึ่ง ก่อนจะบังคับให้ยานบินย้อนกลับมาจอดเทียบฐานปล่อยเดิมได้อย่างแม่นยำเป็นครั้งแรก โดยใช้แขนกลยักษ์ของหอปล่อยที่เรียกกันว่า "ตะเกียบ" คีบจับตัวยานกลางอากาศไว้ได้อย่างปลอดภัย
เหตุการณ์สุดระทึกนี้ เกิดขึ้นในการทดสอบบินครั้งที่ 15 เมื่อวันศุกร์ที่ 14 พ.ย.ที่ผ่านมา ณ ฐานปล่อยสตาร์เบส เมืองโบคาชิกา รัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา โดยจรวดสตาร์ชิปที่มีความสูงถึง 124 เมตร ถูกออกแบบมาให้แยกออกเป็น 2 ส่วนหลัก คือ "จรวดขับดันท่อนล่าง" ที่ทำหน้าที่ส่งยานขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศ และ "ยานอวกาศส่วนบน" ที่บรรทุกสัมภาระและนักบินอวกาศ
เป้าหมายสำคัญที่สุดของสเปซเอ็กซ์ในรอบนี้ คือการทดสอบกู้คืนจรวดทั้ง 2 ส่วนกลับมาจอดที่ฐานปล่อยเดิมพร้อมกันเป็นครั้งแรก เพื่อนำกลับมาเติมเชื้อเพลิงและบินซ้ำได้ 100% ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนการขนส่งอวกาศลงได้อย่างมหาศาล แต่ผลการทดสอบจริงแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ดังนี้
- จรวดขับดันท่อนล่าง (ยกเลิกภารกิจกลางคัน): ตามแผนเดิม จรวดท่อนล่างจะต้องแยกตัวและบินย้อนกลับมาจอดที่ฐานปล่อยภายใน 6 นาทีครึ่งหลังปล่อยตัว ทว่าระบบคอมพิวเตอร์ตรวจพบความผิดปกติ จึงสั่งยกเลิกการจับกลางอากาศ และบังคับให้จรวดเบี่ยงเส้นทางไปลอยตัวเหนือมหาสมุทรก่อนจะเกิดการระเบิด ซึ่ง อีลอน มัสก์ โพสต์ชี้แจงในเวลาต่อมาว่า สาเหตุเกิดจากจรวดท่อนล่างมีเชื้อเพลิงเหลือน้อยกว่าเกณฑ์ที่กำหนดเล็กน้อย
- ยานอวกาศส่วนบน (สำเร็จ 100%): ในขณะที่ท่อนล่างพลาดเป้า ยานส่วนบนกลับเดินหน้าปฏิบัติภารกิจในอวกาศได้อย่างสมบูรณ์แบบ โดยได้ปล่อยดาวเทียมอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง "สตาร์ลิงก์" จำนวน 26 ดวงเข้าสู่วงโคจร จากนั้นได้บินโคจรรอบโลกครบ 14 รอบ รวมเวลาปฏิบัติการ 22 ชั่วโมงครึ่ง เมื่อทีมวิศวกรตรวจสอบสภาพยานในอวกาศอย่างละเอียดจนมั่นใจว่าปลอดภัย จึงสั่งให้ยานบินย้อนกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก และลอยตัวกลับมาให้แขนกล "ตะเกียบ" ของฐานปล่อยเดิมคีบจับไว้ได้อย่างแม่นยำ ท่ามกลางเสียงโห่ร้องดีใจลั่นศูนย์ควบคุมของพนักงานสเปซเอ็กซ์
ศาสตราจารย์มัลคอล์ม แมคโดนัลด์ ประธานสมาคมการบินแห่งสหราชอาณาจักร วิเคราะห์ความสำเร็จครั้งนี้ว่า แม้การพลาดเก็บกู้จรวดท่อนล่าง จะเป็นอุปสรรคเล็กน้อย แต่ก่อนหน้านี้สเปซเอ็กซ์เคยใช้แขนกลจับจรวดท่อนล่างสำเร็จมาแล้วถึง 3 ครั้ง
ดังนั้นการจับยานส่วนบนได้สำเร็จในครั้งนี้ จึงเป็นการพิสูจน์ว่าสเปซเอ็กซ์ สามารถแก้โจทย์ความท้าทายได้ครบทั้ง 2 ส่วนแล้ว เหลือเพียงการรวมความสำเร็จทั้ง 2 อย่างให้เกิดขึ้นพร้อมกันในเที่ยวบินเดียวอย่างแม่นยำและคุ้มค่า เหมือนที่เคยทำสำเร็จกับจรวดรุ่นน้องอย่าง Falcon 9 มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2558 จนปัจจุบันสามารถบินได้มากกว่า 100 เที่ยวต่อปี
ความก้าวหน้าครั้งนี้ ถือเป็นข่าวดีชิ้นใหญ่สำหรับกลุ่มผู้ถือหุ้น หลังจากสเปซเอ็กซ์เพิ่งเข้าจดทะเบียนเป็นบริษัทมหาชนในตลาดหลักทรัพย์ เมื่อช่วงต้นปี พ.ศ.2569 และยังเป็นความหวังสำคัญของ NASA ที่เซ็นสัญญาจ้างให้สเปซเอ็กซ์ ดัดแปลงยานสตาร์ชิปเป็นยานลงจอดบนดวงจันทร์ เพื่อพามนุษย์กลับไปเหยียบดวงจันทร์อีกครั้งในปี พ.ศ.2571
รวมถึงภารกิจ Artemis III ในช่วงกลางปี พ.ศ.2570 ที่นักบินอวกาศ 4 คนจะต้องนำยาน Orion ไปเชื่อมต่อกับยานลงจอดของสเปซเอ็กซ์และบริษัท บลู ออริจิน ของมหาเศรษฐี เจฟฟ์ เบโซส
อย่างไรก็ตาม ทั้ง 2 บริษัทต่างกำลังแข่งกับเวลาอย่างหนัก เพราะการพัฒนาของสตาร์ชิปยังช้ากว่าแผนที่วางไว้ ส่วนคู่แข่งอย่าง บลู ออริจิน ก็เพิ่งเจอกับอุบัติเหตุร้ายแรง จรวดระเบิดทำลายฐานปล่อยในรัฐฟลอริดาพังยับเยินเมื่อต้นปี พ.ศ.2569 จนต้องเลื่อนแผนกลับมาบินไปเป็นช่วงต้นปี พ.ศ.2570
ซึ่งผู้บริหารสูงสุดของนาซาย้ำเตือนว่า สหรัฐอเมริกากำลังอยู่ในสนามแข่งขันชิงความเป็นเจ้าอวกาศกับประเทศจีน ที่มีแผนส่งนักบินอวกาศลงจอดบนดวงจันทร์ให้ได้ภายในปี พ.ศ.2573
อ่านข่าว :
จับตา "ทรัมป์-สี-ปูติน" เปิดวงเจรจาครั้งประวัติศาสตร์ ถกควบคุมนิวเคลียร์
ไทยเสนอ 3 แนวทางรับมือความท้าทายโลก ย้ำ "อาเซียน" ต้องเป็นหนึ่งเดียว
รวบแก๊งหน้าพระลาน ตระเวนลักหม้อแปลงไฟฟ้า 6 จังหวัด ลอกทองแดงขาย