วันนี้ (8 พ.ย.2569) ดร.นันทชัย ปัญญาสุรฤทธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน (สสปท.) เปิดเผยว่า จากสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่ส่งผลให้ทั่วโลกเผชิญกับอุณหภูมิที่สูงขึ้น สภาพอากาศแปรปรวน ซึ่งเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อสุขภาพและความปลอดภัยของผู้ใช้แรงงาน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องปฏิบัติงานกลางแจ้งและทำงานในสภาพแวดล้อมที่มีความเสี่ยง
นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน ให้ความสำคัญกับการเฝ้าระวังและเตรียมความพร้อมรับมือผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยมุ่งเน้นให้สถานประกอบกิจการ นายจ้าง แรงงาน และผู้เกี่ยวข้องตระหนักถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้น พร้อมยกระดับมาตรการป้องกันและดูแลลูกจ้างอย่างเหมาะสม เพื่อไม่ให้สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงกลายเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเจ็บป่วย การประสบอุบัติเหตุ หรือการสูญเสียชีวิตจากการทำงาน
ดร.นันทชัย กล่าวอีกว่า Climate Change ก่อให้เกิดภัยคุกคามต่อคนทำงานในหลายรูปแบบ โดยสามารถแบ่งออกเป็น 6 ประเด็นสำคัญ ได้แก่
1.ความร้อนสูง (Extreme Heat) ทำให้ร่างกายเกิดความเครียดจากความร้อน (Heat Stress) เสี่ยงต่อภาวะเพลียแดดและโรคลมแดด (Heat Stroke) ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานกลางแจ้งหรือใช้แรงงานหนัก
2. รังสีอัลตราไวโอเลต (UV Radiation) การสัมผัสแสงแดดและรังสี UV เป็นเวลานาน เพิ่มความเสี่ยงต่อความเสียหายของผิวหนังและดวงตา รวมถึงผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว
3. สภาพอากาศสุดขั้ว (Extreme Weather) เช่น ฝนตกหนัก พายุ น้ำท่วม และดินโคลนถล่ม ซึ่งอาจทำให้สถานที่ทำงานและเส้นทางสัญจรไม่ปลอดภัย รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุจากการทำงาน
4. มลพิษทางอากาศ (Air Pollution) เช่น ฝุ่นละออง PM2.5 และ PM10 รวมถึงก๊าซโอโซนที่ระดับพื้นดิน ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจและสุขภาพของผู้ปฏิบัติงาน
5. โรคจากพาหะนำโรค (Vector-borne Diseases) การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิและปริมาณฝนอาจเอื้อต่อการแพร่กระจายของแมลงและสัตว์พาหะ เพิ่มความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยของผู้ปฏิบัติงาน
6. ผลกระทบต่อสุขภาพและความปลอดภัยจากปัจจัยทางอ้อม เช่น ความเหนื่อยล้า ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ และประสิทธิภาพในการทำงานที่ลดลง ซึ่งอาจเพิ่มโอกาสเกิดความผิดพลาดและอุบัติเหตุในการทำงาน
สำหรับกลุ่มอาชีพที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ แรงงานก่อสร้าง แรงงานขนส่ง และเกษตรกร เนื่องจากต้องเผชิญกับสภาพอากาศภายนอกโดยตรง งานก่อสร้าง และเกษตรกรมีทั้งการทำงานกลางแจ้ง การใช้แรงงานหนัก และการปฏิบัติงานร่วมกับเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่มีความเสี่ยง กลุ่มเกษตรกรยังมีความเสี่ยงกับการเผชิญแมลงและพาหะนำโรค และการทำงานกับเครื่องจักร รถแทรกเตอร์ นอกจากนี้กลุ่มขนส่งต้องเผชิญกับความร้อน ฝนตกหนัก ทัศนวิสัยที่ลดลง และสภาพถนนที่เปลี่ยนแปลงตามสภาพอากาศ ซึ่งล้วนเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ
จากสถานการณ์ ดังกล่าว สถานประกอบกิจการจึงควรยกระดับการบริหารจัดการความปลอดภัย โดยนำความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมาบูรณาการไว้ในระบบการจัดการความปลอดภัยและอาชีวอนามัย ผ่าน 5 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่
1.ทำความเข้าใจอันตราย สำรวจและระบุภัยจากสภาพภูมิอากาศที่อาจเกิดขึ้นในพื้นที่ปฏิบัติงาน รวมถึงลักษณะงานและกลุ่มลูกจ้างที่มีความเสี่ยง
2. ประเมินความเสี่ยง วิเคราะห์โอกาสที่จะเกิดอันตรายและระดับความรุนแรงของผลกระทบ โดยพิจารณาให้สอดคล้องกับประเภทงาน สภาพพื้นที่ และสภาพแวดล้อมในขณะปฏิบัติงาน
3.จัดลำดับความสำคัญ พิจารณาความเสี่ยงที่มีโอกาสเกิดขึ้นสูงหรืออาจก่อให้เกิดผลกระทบรุนแรง เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันอย่างเร่งด่วนและเหมาะสม
4. กำหนดมาตรการควบคุมความเสี่ยง เช่น จัดให้มีพื้นที่ร่มเงา จุดพักสำหรับลูกจ้าง น้ำดื่มที่เพียงพอ ระบบระบายน้ำ การปรับเวลาทำงานให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ ตลอดจนจัดหาอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลตามลักษณะความเสี่ยง
5,เตรียมพร้อมและตอบโต้เหตุฉุกเฉิน จัดให้มีระบบเฝ้าระวังและแจ้งเตือนสภาพอากาศ แผนรับมือเหตุฉุกเฉิน การอพยพ และการช่วยเหลือผู้ประสบเหตุอย่างทันท่วงที
ผอ.สสปท. กล่าวทิ้งท้ายว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่เป็นความเสี่ยงที่ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพและความปลอดภัยของคนทำงาน การป้องกันจึงไม่ควรรอให้เกิดเหตุการณ์หรือความสูญเสียขึ้นก่อน แต่ต้องเริ่มจากการประเมินความเสี่ยง การเฝ้าระวัง และการเตรียมมาตรการรองรับอย่างเป็นระบบ โดยนายจ้างต้องให้ความสำคัญกับการดูแลลูกจ้าง ขณะที่ลูกจ้างเองต้องปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยและสังเกตอาการผิดปกติของตนเองอยู่เสมอ เพื่อร่วมกันสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัยและพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศอย่างยั่งยืน
อ่านข่าว :
Climate Change เขย่าตลาดเกษตร สนค. ชู 3 แผนรับมือ รับมือโลกรวน
FAO - UK แนะไทยคลอดแผนรับมือ "โลกร้อน" เร่งตั้งรับ "ลดเสี่ยงเชิงรุก"