ผอ.ไทยพีบีเอส แจงกมธ.ศาล ชี้งบประมาณ 2,000 ล้านเท่าเดิมมา 18 ปี อนาคตอาจไม่พอ

วันนี้ (12 พ.ย. 69) กรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และ กองทุน ของสภาผู้แทนราษฎร ที่มีนายวาโย อัศวรุ่งเรือง สส. พรรคประชาชน เป็นประธานคณะกรรมาธิการ พิจารณาเรื่องการดำเนินงานและการกำกับดูแลองค์กรสื่อของรัฐ ด้านความเป็นอิสระของสื่อและความมั่นคงทางการเงิน โดยหยิบยกกรณีศึกษาบริษัท อสมท. จำกัด (มหาชน) -สถานีโทรทัศน์แห่งประเทศไทย-สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส เป็นกรณีศึกษา ในวาระนี้นางสาวพนิดา มงคลสวัสดิ์ สส. สมุทรปราการพรรคประชาชน ในฐานะรองประธานกรรมาธิการ เป็นประธานฯ

นายวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ผู้อำนวยการองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส ชี้แจงเรื่องฐานะทางการเงิน ได้รับงบจากภาษีสรรพสามิตแต่ปี 2551 ไม่เกินปีละ 2,000 ล้านบาท จากงบประมาณแผ่นดินครั้งนั้น 1.8 ล้านล้านบาท ซึ่งผ่านมาแล้ว 18 ปี ปัจจุบันงบประมาณ 3.78 ล้านล้านบาท ยังได้เท่าเดิมและยืนยันไม่ได้ใช้เงินเกินเงินเฟ้อ และ พยายามหารายได้เพิ่มเติมจากการให้เช่าโครงข่ายทีวีดิจิทัล และ ขายลิขสิทธิ์ซีรีส์ ที่ผ่านมามีรายได้รวมแล้วไม่เกิน 2,600 ล้านบาทต่อปี และ การเช่าทีวีดิจิทัลที่จะลดลงได้ในช่องทางนี้จะลดลงอย่างมีนัยยะสำคัญราว 400 ล้านบาท โดยจุดมุ่งหมายขององค์กรต้องการทำภารกิจให้ไทยเอสเป็น Netflix ของคนไทย โดยเตรียมหารือ กสทช.ใช้ APP Vipa เป็น Streaming แห่งชาติ แต่ต้องใช้การลงทุนจำนวนมาก และ ยังต้องให้บริการทางทีวีอยู่ ทำคู่ขนาน

ถ้าในอนาคตต้องไปถึงจุดนั้น เงินทุกวันนี้คงไม่พอแน่นอน แต่ในอนาคตหากมีการเปลี่ยนแปลงเรื่องโครงข่าย เรื่องอนาคตของแพลตฟอร์ม คนจะไปดู Streaming กันหมด เราต้องเปลี่ยนแปลงตามแพลตฟอร์มที่เปลี่ยนไป ถามว่าวันนี้พอไหมพอแต่ในอนาคตไม่พอแน่นอน

นายวราวุธ ศรีสุรา ผอ. ศูนย์การเงิน เปิดเผยว่ามีเงินสะสม มีราว 5,000 ล้านบาท และมีเงินภาระผูกพันกว่า 2,000 ล้านบาท ส่วนที่เหลือต้องเก็บไว้สำหรับการลงทุนในอนาคตเรื่องแพลตฟอร์ม ซึ่งหากเกิดปัญหาใดเงินสะสมตรงนี้จะสามารถซัปพอร์ตประคององค์กรได้นาน 13 เดือน

ส่วนนายพิเศษ จียาศักดิ์ รอง ผอ.ส.ส.ท. ชี้แจงกรณีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงที่มาของงบประมาณ ว่า จะส่งผลถึงการถอยหลังของโครงสร้าง เพราะวัตถุประสงค์ภารกิจให้มีสถานีที่ทำหน้าที่สื่อสาธารณะโดยปลอดจากการแทรกแซงทางการเมือง ที่ส่วนใหญ่ภาครัฐจะใช้เรื่องการคุมงบประมาณ ในการต่อรองตัดงบงบประมาณของแต่ละองค์กร ซึ่งร่างกฎหมายที่บัญญัติขึ้นเมื่อ 18 ปีมีการกำหนดไว้ชัดเจน จำเป็นที่ต้องนำเงินมาจากภาษีสรรพสามิต ( Earmarked Tax ) และ ทำหนังสือชี้แจง แสดงความคัดค้านต่อนายกรัฐมนตรีและรัฐสภาไปแล้วว่าไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขแหล่งที่มาของรายได้

การเปลี่ยนแหล่งที่มาของรายได้ให้ไปรับจากแหล่งงบประมาณ เป็นที่มาของการทำลายเรื่องพื้นฐานหลักการที่วางไว้เมื่อ 18 ปีที่แล้วอย่างสิ้นเชิง คือ ถอยกลับไปว่าไปขึ้นงบประมาณ เราจะต้องไป Defense กับรัฐสภา บางทีอาจจะมีการถูกแทรกแซงได้ หากไปเสนอข่าวสืบสวนสอบสวน แล้วรัฐบาลไม่พอใจก็จะมีการตัดหรือการต่อรอง หรือ มีการแขวน ทำให้การทำงานไทยพีบีเอสขาดความต่อเนื่อง ทำให้เราต้องขึ้นที่เรียกว่า เข้ามาแทรกแซงสื่อได้ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญ

นายวันชัย เน้นย้ำถึงความจำเป็นมีสื่อสาธารณะ โดยหยิบยกเหตุการณ์รัฐประหารปี 2557 ไทยพีบีเอสเป็นช่องเดียวฝืนคำสั่งในการออกอากาศผ่านช่อง YouTube เป็นเวลา 4 ชั่วโมง ก่อนที่จะถูกควบคุมตัว ชี้ว่าเป็นตัวอย่างการมีทีวีสาธารณะ ไม่ได้ถูกอิทธิพลจากฝ่ายใดครอบงำ และ โครงการแลนด์บริดจ์ของรัฐบาล 1.1 ล้านล้านบาท ไทยพีบีเอสได้นำเสนอข่าวอย่างรอบด้านต่อเนื่องเป็นเวลานาน 1 ปี หลักประกันในการทำหน้าที่สื่อในการรายงานข่าวเป็นหัวใจสำคัญที่สุด

นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส. พรรคประชาชน ได้ตั้งความคาดหวังการดำเนินการของไทยพีบีเอสต้องไม่เป็นอิสระจากการถูกตรวจสอบของประชาชน และถามถึงแนวทางการปรับเปลี่ยนการบริหารจัดการเกี่ยวกับพระราชบัญญัติขององค์กรในด้านใดที่ทำให้สังคมรู้สึกว่าประชาชนสามารถตรวจสอบการทำหน้าที่ของไทยพีเอสได้มากขึ้น และ ถามถึงการเปรียบเทียบความคุ้มค่าของรายได้กับผลปฏิบัติงานเมื่อเทียบกับสื่ออื่นๆ ซึ่งจะสะท้อนว่าใช้งบประมาณคุ้มค่าหรือไม่ และ คำถามสุดท้ายมีแนวคิดอย่างไรในเชิงยุทธศาสตร์ให้สอดคล้องกับตลาดของผู้รับชม

นายวันชัย ชี้แจงว่าไทยพีบีเอสทำมากกว่าการนำเสนอข่าว โดยเปรียบเทียบว่าเป็นสถาบันสื่อสาธารณะ ก่อนที่จะเปิดวิดีโอถึงผลงานภารกิจของไทยพีบีเอส พร้อมหยิบยกเรื่องของการผลิตสารคดีฝีมือคนไทยจำนวนมากที่ไปนำเสนอช่องอื่นไม่ได้ จึงประสานความร่วมมือกับไทยพีบีเอส ได้เป็นพื้นที่นำเสนอผลงานของคนไทย ผ่านการวางยุทธศาสตร์ผังรายการ และชี้แจงเรื่องการทำข่าวสืบสวนที่ต้องใช้ทรัพยากรทั้งบุคคลและงบประมาณ หากเปรียบเทียบกับช่องอื่นไม่ได้ลงทุนในส่วนนี้ หรือ อย่างล่าสุด มีการนำเสนอซีรีส์ เกี่ยวกับการใช้ชีวิตของกลุ่มออทิสติก หรือการทำ Verify เกี่ยวกับการตรวจสอบเฟคนิวส์

ส่วนการตรวจสอบงบประมาณมีขั้นตอนการดำเนินการทั้งผ่านการนำเสนอแต่ละฝ่าย ผ่านการพิจารณาของกรรมการนโยบาย และ มีคณะกรรมการภายใน อีกทั้งยังมีการตรวจสอบจาก สตง. และผู้ตรวจสอบบัญชี รวมถึงการตรวจตรวจสอบจากสภาผู้ชมฯ และตามกฎหมายผู้ประเมินภายนอกจะต้องมาประเมิน รวมถึงการรายงานต่อรัฐสภา นอกจากนี้จะจัดตั้งคณะทำงานปฏิรูปไทยพีบีเอส ซึ่งส่วนใหญ่เป็นบุคคลภายนอกเกือบทั้งหมด

ขณะที่นายพิเศษ ชี้แจงถึงการรับมือหากไม่สามารถทัดทานทางการเมืองเกี่ยวกับการแก้ไขแหล่งที่มางบประมาณรายได้ของไทยพีบีเอส หากไม่ใช้เงิน ( Earmarked Tax ) มีช่องทางที่พิจารณาไว้เช่นกองทุนเกี่ยวกับสื่อ แต่กองทุนก็ถูกควบคุมอีกที และ มีการตั้งคำถามถึงความเป็นอิสระในการทำหน้าที่หรือไม่ หากไปขอกองทุนหรือใช้รูปแบบผสม เช่น กองทุน กสทช. หรือกองทุนคมนาคม

ดังนั้นจะต้องหารายได้ให้มากที่สุดใช้ทรัพย์สินทางปัญญาประกอบกับปลดล็อกกฎหมายขององค์กร มีโอกาสความเป็นไปได้หากจะต้องใช้เงินในรูปแบบอื่นเพื่อลดการพึ่งพาเงินที่ได้มากที่สุด เพื่อยืนบนลำแข้งของตัวเองได้ เพื่อให้ปลอดจากการแทรกแซงและเป็นอิสระ แต่ขณะนี้ยังไม่สามารถที่จะทำได้ จะต้องดำเนินการในแบบขั้นบันได

หากตัดเลยทันที หรือโยกไปใช้งบประมาณแผ่นดินทันทีเลยอันนี้จะยาก เพราะว่า มีโครงการที่มีความต่อเนื่องอยู่ ส่วนความคุ้มค่าจะต้องตอบสาธารณชนว่าเงินที่รับมา สิ่งที่ทำกับเงินที่ใช้ไปคุ้มหรือไม่ต้องมีการพัฒนาปรับปรุง ต้องยอมรับ แต่ตอนนี้พูดถึงเงินเข้ากำลังถูกแก้ ส่วนขาออกมีประเด็นเรื่องการถูกตรวจสอบความคุ้มค่า การใช้ถูกต้องโปร่งใสหรือไม่มีประสิทธิภาพหรือไม่ เป็นเรื่องของการบริหารจัดการ หากไม่ถูกต้องไม่โปร่งใส ต้องปรับแก้ เป็นเรื่องที่ต้องทำ

นายพริษฐ์ ย้ำถามว่าหลังจากนายวันชัยมาทำงานในไทยพีเอส ได้มีการสำรวจ หรือมั่นใจแค่ไหน ว่าทุกโครงการทำในสิ่งที่ไม่ได้ถูกรับผิดชอบโดยตลาดหรือกลไกเอกชน หรือ จะนำมาสู่การทบทวนว่าหากกลไกในตลาดหรือเอกชนทำอยู่แล้ว ไทยพีบีเอสไม่จำเป็นต้องทำ เพราะอาจทำให้ปรับลดค่าใช้จ่ายบางส่วนได้

นายวันชัย กล่าวถึงการแสดงวิสัยทัศน์ 1.ที่จะเข้ามาลดค่าใช้จ่ายในไทยพีปีละ 100 ล้านบาท ซึ่งสามารถทำได้ และ2. ทำในสิ่งที่ช่องอื่นไม่ได้ทำเช่นรายการเด็ก ได้ความร่วมมือกับ สพฐ. เกี่ยวกับการเรียนรู้ของคนในท้องถิ่น ทำเป็นหลักสูตรการศึกษา 3.พัฒนารายการที่เกี่ยวกับคนพิการเพิ่ม เช่น คนตาบอดหรือกลุ่มบุคคลที่เป็นออทิสติก เพราะปัญหาในสังคมไทยมีผู้พิการสูงขึ้นและอาจไม่ได้รับการเหลียวแลจากสื่อเท่าที่ควร ระหว่างเป้าหมายการผลิตซีรีส์ให้ไปไกลสู่ตลาดโลก ให้เข้าใจถึงวัฒนธรรมไทย

นายเท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร สส. พรรคประชาชน ถามถึงความจำเป็นของการมีอยู่ของแต่ละองค์กรสื่อที่มาชี้แจงต่อกรรมาธิการ ทั้ง อสมท.-NBT-ไทยพีบีเอส เช่น การทำข่าวทางการเมืองที่ส่งผลต่อภาพลบของรัฐบาล หรือ กรณีประเด็นปัญหาที่ไทยพีบีเอสกังวลเรื่องการแทรกแซงจากฝ่ายการเมืองและกระทบต่อความเป็นอิสระหากต้องรับงบประมาณประจำปี

นางทัศนียพร ดวงแก้ว ผู้อำนวยการ NBT ชี้แจงในว่า ไม่ได้ถูกทางการเมืองแทรกแซงในการทำหน้าที่ ยืนยันปฏิบัติหน้าที่ในบทบาทเป็นข้าราชการ ยึดหลักเป็นสื่อภาครัฐ ทุกกระบวนการ ทำงานเป็นระบบ ตามระเบียบและกฎกระทรวง

ผู้แทนจากสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจได้ชี้แจง กรณีความจำเป็นที่คงอสมท.เป็นรัฐวิสาหกิจ จากที่ได้คุยกับสำนักนายกรัฐมนตรีในประเด็นนี้ สำนักนายกรัฐมนตรียังคงยืนยันในความจำเป็นในภารกิจเป็นครึ่งหนึ่งของรัฐ และมีการจ้างที่ปรึกษาเพื่อพิจารณาถึงบทบาทความจำเป็น โดยคาดว่า จะมีผลการศึกษาออกภายในปีนี้จะทราบว่ายังมีความจำเป็นหรือคงบทบาทในทิศทางใด

ส่วนตัวแทนจากบริษัท อสมท. ได้ชี้แจง ผลศึกษาในประเด็นดังกล่าวถึงความจำเป็นและการอยู่รอดด้านการเงิน ตอนจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์เงินทุน 3,000 ล้านบาท กระทรวงการคลังถือหุ้น 70% ปัจจุบันผู้ถือหุ้น 6,600 ล้านบาท หากเปรียบเทียบถึงมูลค่ายังถือว่ามีความคุ้มค่าอยู่ ส่วนการเตรียมพร้อมขึ้นอยู่กับนโยบาย เพราะดำเนินการเป็นบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ในแต่ละปีมีกลยุทธ์การทำธุรกิจ ซึ่งสุดท้ายผู้ตัดสินใจอยู่ที่สำนักนายกรัฐมนตรี

ผู้อำนวยการ NBT ยืนยันดำเนินการภายใต้อนุญาตที่ได้รับจาก กสทช. เป็นสื่อสาธารณะประเภทที่สามกำกับดูแลโดยสำนักนายกรัฐมนตรี โดยการออกอากาศแบ่งสัดส่วนสาระความรู้ 70% และสาระบันเทิง 30% หากมีภารกิจเร่งด่วนที่รัฐบาลต้องชี้แจงความความเข้าใจกับประชาชน จะมีข้อสั่งการเป็นพิเศษว่าจะต้องเล่นประเด็นข่าวว่าชาวบ้านกำลังเดือดร้อนในเรื่องอะไรและรัฐบาลกำลังทำนโยบายเรื่องอะไร และที่ได้รับมอบหมายเป็นพิเศษเกี่ยวกับการสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับงานพระราชพิธีฯ หรือภัยพิบัติ

นายวันชัย และ นายพิเศษ ยังชี้แจงบทบาทสื่อสาธารณะ บทบาทเดียวกันกับ NHK หรือ BBC การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ส่งเสริมผู้ผลิตอิสระหน้าใหม่ และส่งเสริมสื่อพลเมือง เน้นการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน โดยสัดส่วนการนำเสนอมีข่าวสาระความรู้ ด้านวัฒนธรรม วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี 70% ส่วนสาระบันเทิง 30% โดยมีคณะกรรมการนโยบายเป็นหลักประกันความเป็นอิสระในการบริหารจัดการขององค์กรให้ดำเนินการตามจริยธรรมสื่อ ซึ่ง BBC หรือ NHK ได้รับงบประมาณปีละกว่า 200,000 ล้านบาท และชี้แจงถึงหลักการหารายได้จะต้องไม่ส่งผลกระทบต่อหลักการทำงานด้านข่าว เช่นขายลิขสิทธิ์ หรือเป็นเจ้าของโครงข่าย การขายฟุตเทจ และ ในฐานะผู้อำนวยการก็ไม่สามารถไปแทรกแซงการทำข่าวของฝ่ายข่าวได้

อ่านข่าว :

"นายกฯ - ผบ.ทบ." ห่วงเหตุความไม่สงบ ขยายออกนอกพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

ไทยจ่อจับมือจีนตั้งแล็บตรวจสารพิษ ส่ง "สีหศักดิ์" ถกเมียนมา "ปัญหาเหมืองแร่"

CAAT แจงตั๋วบินเชียงใหม่ช่วงลอยกระทงแพง เหตุที่นั่งใกล้เต็ม