จับตา "มิน ออง ไลง์" แก้เกม หลังไม่ยอมรับ ศาลโลกชี้ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญา

ต่างประเทศ
19:48
จำนวนผู้ชม 27
Thai PBS
จับตา "มิน ออง ไลง์" แก้เกม หลังไม่ยอมรับ ศาลโลกชี้ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญา

คำพิพากษาครั้งประวัติศาสตร์ของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) หรือศาลโลก ที่ชี้ขาดว่าเมียนมากระทำความผิดฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวโรฮิงญา ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในห้วงเวลาที่ พล.อ.อาวุโส มิน ออง ไลง์ ประธานาธิบดีเมียนมา กำลังเดินสายสร้างความชอบธรรมบนเวทีโลก

อย่างไรก็ตาม คำตัดสินนี้เป็นเพียงก้าวแรก และคำถามสำคัญคือ เมียนมาจะยอมปฏิบัติตามคำพิพากษาซึ่งถือเป็นที่สิ้นสุดและยื่นอุทธรณ์ไม่ได้นี้หรือไม่

ล่าสุด ทางการเมียนมาได้ออกมาแสดงความเห็นเป็นครั้งแรก โดยระบุว่าผลคำตัดสินดังกล่าวไม่ยุติธรรม เนื่องจากไม่ได้เป็นมติเอกฉันท์ ท่าทีนี้ถูกมองว่าเป็นการส่งสัญญาณเพิกเฉยต่อคำพิพากษา โดยเฉพาะในประเด็นการสอบสวนหาตัวผู้สั่งการ ซึ่งศาลโลกชี้ว่า ที่ผ่านมาเมียนมาดำเนินการได้ไม่ดีพอ

ทั้งนี้ พล.อ.อาวุโส มิน ออง ไลง์ คือผู้บัญชาการทหารสูงสุด ในยุคที่กองทัพเมียนมากวาดล้างชาวโรฮิงญา ในรัฐยะไข่เมื่อปี 2560 ซึ่งทางการเมียนมา รวมถึง ออง ซาน ซู จี ที่เคยเดินทางไปให้การต่อศาล ณ กรุงเฮก เมื่อปี 2562 ต่างยืนยันมาโดยตลอดว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นเพียงปฏิบัติการจัดการกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธภายในประเทศที่โจมตีเจ้าหน้าที่รัฐ

ด้าน อันโตนิโอ กูเตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ แสดงความยินดีต่อคำพิพากษา และเรียกร้องให้เมียนมาปฏิบัติตาม พร้อมขอให้ประชาคมโลกร่วมกันกดดันเมียนมา ทว่าอุปสรรคสำคัญคือ ศาลโลกไม่มีกลไกในการบังคับคดี และท่าทีของชาติมหาอำนาจโลก ก็สะท้อนความซับซ้อนทางภูมิรัฐศาสตร์ อย่างชัดเจน

เริ่มจาก รัสเซียและจีน ที่ไม่แทรกแซงหรือประณามเรื่องสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะรัสเซียที่มีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับเมียนมามากขึ้น หลังต่างถูกโดดเดี่ยวจากสงครามยูเครนและการรัฐประหาร ขณะที่โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน แสดงความกังวลต่อการใช้อำนาจ และตีความเกินขอบเขตของศาลโลก โดยระบุว่าไม่เอื้อต่อการแก้ปัญหาความขัดแย้ง

ส่วน สหรัฐอเมริกา แม้ในปี 2565 จะเคยเป็นชาติแรก ๆ ที่ประกาศว่าเมียนมาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญา แต่รัฐบาลสหรัฐฯ ชุดปัจจุบัน กลับมีท่าทีเปลี่ยนไปและเข้าหา พล.อ.อาวุโส มิน ออง ไลง์ มากขึ้น เพื่อผลประโยชน์ด้านการปราบปรามสแกมเมอร์ การเข้าถึงแร่แรร์เอิร์ธ และการคานอำนาจกับจีน

โดยโฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุเพียงว่า กำลังศึกษาผลคำตัดสิน และย้ำว่าไม่ควรให้ศาลโลก ถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง ซึ่งนักวิเคราะห์ตั้งข้อสังเกตว่า ท่าทีนี้อาจเชื่อมโยงกับความกังวลว่า คดีของเมียนมาจะถูกนำไปใช้เป็นบรรทัดฐาน ในคดีที่แอฟริกาใต้ยื่นฟ้องอิสราเอล กรณีกาซาด้วย

ท่าทีของมหาอำนาจเหล่านี้ สะท้อนว่าการผลักดันมติ ในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) ซึ่งมีอำนาจยับยั้ง (Veto) คงเกิดขึ้นได้ยาก

ในส่วนของคำสั่งศาล ที่ให้เมียนมาอำนวยความสะดวกให้ชาวโรฮิงญากลับบ้านด้วยความสมัครใจ อย่างปลอดภัยและมีเกียรตินั้น แทบเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ เนื่องจากนับตั้งแต่เกิดรัฐประหารในปี 2564 รัฐยะไข่ได้กลายเป็นสมรภูมิรบเดือด มีการปะทะมากกว่า 2,500 ครั้ง เหตุระเบิด 272 ครั้ง และการโจมตีทางอากาศกว่า 1,100 ครั้ง ซึ่งเฉพาะในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา มีการทิ้งระเบิดโจมตีทางอากาศสูงถึงกว่า 400 ครั้ง

ขณะเดียวกัน รมต.ต่างประเทศบังกลาเทศ ในฐานะประธานสมัชชาสหประชาชาติ (UNGA) ได้ลงพื้นที่ค่ายผู้ลี้ภัยโรฮิงญาในบังกลาเทศ พร้อมเตือนเมียนมา ถึงผลกระทบหากละเลยคำตัดสินของศาลโลก และย้ำว่าวิกฤตโรฮิงญา เป็นปัญหาระดับโลก ที่ต้องเร่งแก้ไข

อย่างไรก็ตาม แรงกดดันจากภูมิภาคยังคงถูกตั้งคำถาม เพราะนับตั้งแต่ พล.อ.อาวุโส มิน ออง ไลง์ ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี เมื่อเดือน เม.ย. ก็ได้เดินทางเยือนชาติสมาชิกอาเซียนแล้วถึง 5 ประเทศ ได้แก่ ลาว ไทย เวียดนาม กัมพูชา และมาเลเซีย ท่ามกลางความกังวลว่า อาเซียนกำลังเปิดรับเมียนมา ทั้งที่ยังไม่ปฏิบัติตามฉันทามติ 5 ข้อ

ทำให้โลกต้องจับตาต่อไปว่า อาเซียนจะสามารถเป็นที่พึ่ง ในการยุติสงครามกลางเมือง และช่วยเหลือชาวโรฮิงญา ได้จริงหรือไม่

อ่านข่าว :

"ไอซ์" เข้าโหมดดวงตก-ลุ้นหนัก ศาลอุทธรณ์นัดชี้ชะตา 23 พ.ย.

"ยศชนัน" กาง 6 มาตรการแก้สารพิษน้ำเหนือ ดึงจีน-เมียนมาร่วมตรวจต้นตอ

ศุลกากรจับ 2 คดีซุกยาเสพติดในลำไยอบแห้ง-ขวดโลชัน มูลค่ากว่า 20.6 ล้านบาท