ไทยพีบีเอส ร่วมพูดคุยและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับสื่อและเครือข่ายผู้สื่อข่าวอาเซียน ในกิจกรรม Focus Group Discussion ออนไลน์ของอินโดนีเซียและมูลนิธิ BBC Media Action เพื่อแบ่งปันประสบการณ์ และหารือถึงแนวทางการรับมือข่าวปลอมร่วมกันในภูมิภาค
ไทยพีบีเอส ได้รับคำเชิญจาก The Indonesian Telematics Society (MASTEL) หรือสมาคมด้านโทรคมนาคมและสารสนเทศอินโดนีเซีย เพื่อร่วมแบ่งปันประสบการณ์ และแสดงความคิดเห็นในวงสนทนาเฉพาะกลุ่ม (Focus Group Discussion) ทางออนไลน์ หัวข้อ “Strengthening Information Integrity to Address Disinformation in Southeast Asia (การเสริมสร้างความมั่นคงด้านข้อมูลเพื่อรับมือข้อมูลบิดเบือนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)” เมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2569
วงสนทนาดังกล่าวจัดขึ้นโดย MASTEL และ BBC Media Action โดยมีองค์กรสื่อ เครือข่ายผู้สื่อข่าว และหน่วยงานภาครัฐจากหลายประเทศเข้าร่วม อาทิ KOMDIGI หรือกระทรวงการสื่อสารและดิจิทัลอินโดนีเซีย, WAN-IFRA WIN หรือเครือข่ายสนับสนุนความเท่าเทียมทางเพศในวงการวารสาร สมาคมผู้ผลิตข่าวโลก ประจำฟิลิปปินส์และเมียนมา, ISWAMI เครือข่ายสื่อมวลชนมาเลเซีย-อินโดนีเซีย หนังสือพิมพ์ Bangkok Post ของไทย และ Thai PBS Verify โดยไทยพีบีเอส
ตัวแทนสื่อจากประเทศอาเซียนต่าง ๆ เห็นร่วมกันว่า ปัจจุบัน ภัยข่าวปลอมและข้อมูลบิดเบือนเผยแพร่ส่งต่อได้เร็วกว่าการตรวจสอบ แต่ปัจจุบัน องค์กรสื่อและข่าวประสบความท้าทายต่าง ๆ ทั้งแหล่งเงินทุน ทรัพยากรมนุษย์ แพลตฟอร์มสังคมออนไลน์ ปัญญาประดิษฐ์ และอัลกอริทึม ดังนั้น สื่อในอาเซียนจึงจำเป็นที่จะต้องจับมือ แลกเปลี่ยนความรู้ กำหนดนโยบาย รวมถึงสร้างเครือข่ายการตรวจสอบข่าวร่วมกันทั้งภูมิภาค เพื่อสร้างความเชื่อใจสาธารณะ และความต้านทานของสังคมต่อภัยข้อมูลข่าวสาร
ผู้เข้าร่วมวงสนทนาได้เสนอแนวคิดต่าง ๆ เกี่ยวกับการตรวจสอบข่าวอย่างประสานสอดคล้องกันในอาเซียน เช่น การอบรมเชิงวิชาชีพ การออกแบบกลยุทธ์สื่อในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ห้องข่าวระดับภูมิภาคที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ช่วยคัดกรองข่าว 24 ชั่วโมง และแหล่งข้อมูลแบบเปิด นอกจากนี้ การรวมตัวกันของประเทศอาเซียนต่าง ๆ ยังสามารถสร้างอำนาจการเจรจาต่อบริษัทสื่อสังคมออนไลน์รายใหญ่ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการดูแลความปลอดภัยของระบบนิเวศข้อมูลอีกด้วย
น.ส.กนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ได้กล่าวแนะนำ Thai PBS Verify บริการด้านการตรวจสอบข่าวจากไทยพีบีเอส ซึ่งเริ่มดำเนินงานนับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2567 และถือเป็นการรับมือภัยข้อมูลข่าวสารอย่างเป็นรูปธรรมที่สุดอย่างหนึ่ง จากนั้น น.ส.กนกพร ยกตัวอย่างการจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้เท่าทันสื่อในหมู่เด็กและเยาวชน การสร้างพันธมิตรกับหน่วยงานต่าง ๆ และการจัดทำมาตรฐานการตรวจสอบข้อเท็จจริง (fact-checking policy) ของ Thai PBS Verify ในระยะเวลาที่ผ่านมา นำมาสู่วิสัยทัศน์ในการสร้างแคมเปญ หรือการมอบรางวัลด้านการตรวจสอบข้อเท็จจริงระดับภูมิภาค เพื่อกระตุ้นให้สื่อและประชาชนเล็งเห็นความสำคัญของการคัดกรองข้อมูลข่าวสาร รวมถึงผลักดันให้นักตรวจสอบข่าว (fact-checkers) สร้างสรรค์ผลงานใหม่ ๆ เพื่อประโยชน์สาธารณะ
ด้าน นายพีรชัย พสุทันท์ เจ้าหน้าที่เนื้อหาดิจิทัล สำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ในฐานะตัวแทน Thai PBS Verify ได้แบ่งปันแนวทางการทำงานด้านการตรวจสอบข่าวของ Thai PBS Verify ซึ่งไม่ได้จำกัดเพียงบทความหรือการรายงานตรวจสอบข่าว แต่ยังต่อยอดในรูปแบบวิดีโอขนาดสั้นแนวตั้ง วิธีการดังกล่าวสอดคล้องกับพฤติกรรมบนโลกออนไลน์ และเข้าถึงผู้ชมได้มากขึ้น ทั้งนี้ นายพีรชัยเน้นย้ำว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือ การดำเนินงานตรวจสอบข่าว โดยยึดหลักความถูกต้อง ความเป็นกลาง และมาตรฐานเชิงบรรณาธิการเป็นสำคัญ
วงสนทนาเฉพาะกลุ่ม “Strengthening Information Integrity to Address Disinformation in Southeast Asia” เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการสร้างความร่วมมือด้านการตรวจสอบข่าวในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และรักษาความปลอดภัยบนโลกไซเบอร์ ส่วนไทยพีบีเอสนั้นพร้อมปกป้อง ‘ข้อเท็จจริง’ และร่วมพัฒนาเครือข่าย fact-checking ในทุกระดับต่อไปผ่านบริการ Thai PBS Verify
สามารถติดตาม “Thai PBS Verify” ตรวจสอบข่าวปลอม คัดกรองข่าวจริง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/Verify และทางโซเชียลมีเดีย: Facebook, Instagram, TikTok และ LINE
