เหตุใด Einstein จึงโจมตีกลศาสตร์ควอนตัม ?
ไอน์สไตน์มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานฟิสิกส์ควอนตัมในยุคแรกเริ่ม จากผลงานระดับปฏิวัติที่ทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบล เช่น การนำเสนอคำอธิบายปรากฏการณ์ โฟโตอิเล็กทริก (Photoelectric Effect) โดยเสนอว่าแสงประกอบด้วยก้อนพลังงาน (light-quantum) ซึ่งต่อมาเรียกว่า โฟตอน (photon) นอกจากนี้ยังมีผลงานสำคัญอื่น ๆ เช่น สมการที่ใช้อธิบายความจุความร้อนของของแข็งที่อุณหภูมิต่าง ๆ ทฤษฎีการปลดปล่อยพลังงานโดยการกระตุ้น (Stimulated Emission) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของเทคโนโลยีเลเซอร์ รวมถึงการพัฒนาสถิติแบบโบส-ไอน์สไตน์ (Bose–Einstein Statistics)
ยังมีเกร็ดที่น่าสนใจคือ ไอน์สไตน์เคยมีแนวคิดเกี่ยวกับธรรมชาติของ คลื่นสสาร (Matter Waves) ด้วยตัวเองก่อนที่จะได้อ่านงานของหลุยส์ เดอ บรอยล์ (Louis de Broglie) เสียอีก แต่เมื่อกลศาสตร์ควอนตัมได้พัฒนาไปสู่รูปแบบที่สมบูรณ์ ไอน์สไตน์กลับกลายเป็นผู้โจมตีที่ทรงอิทธิพลที่สุด!
แก่นของความขัดแย้ง อยู่ที่ปรัชญาพื้นฐานที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ไอน์สไตน์ยึดมั่นในสัจนิยม (Realism) หรือแนวคิดที่ว่าสรรพสิ่งมีอยู่จริง มีคุณสมบัติที่แน่นอนและตายตัว ไม่ขึ้นอยู่กับการวัดค่าใด ๆ ซึ่งขัดแย้งกับแนวคิดหลักของนักฟิสิกส์ควอนตัมชั้นนำ โดยเฉพาะ นีลส์ โบร์ และ แวร์เนอร์ ไฮเซินแบร์ค (Werner Heisenberg)
ไอน์สไตน์ ไม่ยอมรับความคิดเรื่องความน่าจะเป็น ที่ฝังอยู่ในกลศาสตร์ควอนตัม ดังที่เขากล่าวประโยคอันโด่งดังว่า "God does not play dice." (พระเจ้าไม่ทอยลูกเต๋า) นอกจากนี้ เขายังมองว่า การตีความแบบโคเปนเฮเกน (Copenhagen interpretation) ซึ่งเป็นกระแสหลักของกลศาสตร์ควอนตัมนั้น มีความไม่สมบูรณ์และซ่อนเร้นปรากฏการณ์ที่เขาเรียกว่า "กิริยาระยะไกล (เหมือนผีหลอก)" หรือ "(spooky) action at a distance" เอาไว้
รายการ #Eurekaท่องโลกวิทยาการ ในตอนนี้ จะพาไปสำรวจ การต่อสู้ทางความคิดครั้งประวัติศาสตร์ ระหว่างยักษ์ใหญ่แห่งวงการฟิสิกส์ เพื่อทำความเข้าใจว่า เหตุใดบิดาผู้ให้กำเนิดควอนตัมคนหนึ่งอย่างไอน์สไตน์ จึงต้องลุกขึ้นมาท้าทายผลงานของตัวเองและคนอื่น ๆ
ติดตามได้ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอน เหตุใด Einstein จึงโจมตีกลศาสตร์ควอนตัม ? วันพุธที่ 14 มกราคม 2569 เวลา 22.30 - 23.00 น. ทางไทยพีบีเอส
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
ไอน์สไตน์มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานฟิสิกส์ควอนตัมในยุคแรกเริ่ม จากผลงานระดับปฏิวัติที่ทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบล เช่น การนำเสนอคำอธิบายปรากฏการณ์ โฟโตอิเล็กทริก (Photoelectric Effect) โดยเสนอว่าแสงประกอบด้วยก้อนพลังงาน (light-quantum) ซึ่งต่อมาเรียกว่า โฟตอน (photon) นอกจากนี้ยังมีผลงานสำคัญอื่น ๆ เช่น สมการที่ใช้อธิบายความจุความร้อนของของแข็งที่อุณหภูมิต่าง ๆ ทฤษฎีการปลดปล่อยพลังงานโดยการกระตุ้น (Stimulated Emission) ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของเทคโนโลยีเลเซอร์ รวมถึงการพัฒนาสถิติแบบโบส-ไอน์สไตน์ (Bose–Einstein Statistics)
ยังมีเกร็ดที่น่าสนใจคือ ไอน์สไตน์เคยมีแนวคิดเกี่ยวกับธรรมชาติของ คลื่นสสาร (Matter Waves) ด้วยตัวเองก่อนที่จะได้อ่านงานของหลุยส์ เดอ บรอยล์ (Louis de Broglie) เสียอีก แต่เมื่อกลศาสตร์ควอนตัมได้พัฒนาไปสู่รูปแบบที่สมบูรณ์ ไอน์สไตน์กลับกลายเป็นผู้โจมตีที่ทรงอิทธิพลที่สุด!
แก่นของความขัดแย้ง อยู่ที่ปรัชญาพื้นฐานที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ไอน์สไตน์ยึดมั่นในสัจนิยม (Realism) หรือแนวคิดที่ว่าสรรพสิ่งมีอยู่จริง มีคุณสมบัติที่แน่นอนและตายตัว ไม่ขึ้นอยู่กับการวัดค่าใด ๆ ซึ่งขัดแย้งกับแนวคิดหลักของนักฟิสิกส์ควอนตัมชั้นนำ โดยเฉพาะ นีลส์ โบร์ และ แวร์เนอร์ ไฮเซินแบร์ค (Werner Heisenberg)
ไอน์สไตน์ ไม่ยอมรับความคิดเรื่องความน่าจะเป็น ที่ฝังอยู่ในกลศาสตร์ควอนตัม ดังที่เขากล่าวประโยคอันโด่งดังว่า "God does not play dice." (พระเจ้าไม่ทอยลูกเต๋า) นอกจากนี้ เขายังมองว่า การตีความแบบโคเปนเฮเกน (Copenhagen interpretation) ซึ่งเป็นกระแสหลักของกลศาสตร์ควอนตัมนั้น มีความไม่สมบูรณ์และซ่อนเร้นปรากฏการณ์ที่เขาเรียกว่า "กิริยาระยะไกล (เหมือนผีหลอก)" หรือ "(spooky) action at a distance" เอาไว้
รายการ #Eurekaท่องโลกวิทยาการ ในตอนนี้ จะพาไปสำรวจ การต่อสู้ทางความคิดครั้งประวัติศาสตร์ ระหว่างยักษ์ใหญ่แห่งวงการฟิสิกส์ เพื่อทำความเข้าใจว่า เหตุใดบิดาผู้ให้กำเนิดควอนตัมคนหนึ่งอย่างไอน์สไตน์ จึงต้องลุกขึ้นมาท้าทายผลงานของตัวเองและคนอื่น ๆ
ติดตามได้ในรายการ Eureka ท่องโลกวิทยาการ ตอน เหตุใด Einstein จึงโจมตีกลศาสตร์ควอนตัม ? วันพุธที่ 14 มกราคม 2569 เวลา 22.30 - 23.00 น. ทางไทยพีบีเอส
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
