ใบเหลียง ราชินีผักพื้นบ้านภาคใต้
ใบเหลียงคืออะไร ที่มาของชื่อผักยอดเลี้ยง
ใบเหลียงเป็นผักพื้นบ้านของภาคใต้ที่มีชื่อเรียกต่างกันไปตามแต่ละภาค ในภาคกลางเรียกว่า "ผักเหลียง" แต่ทางภาคใต้เรียกว่า "ยอดเลี้ยง" เป็นผักที่ปลูกได้ง่าย และให้ผลผลิตตลอดทั้งปี
สรรพคุณและประโยชน์ของใบเหลียง
คุณประโยชน์ที่โดดเด่น:
- ช่วยต้านอนุมูลอิสระ - กินแล้วสวย มีความสดใสเปล่งปลั่ง
- เป็นยาระบายอ่อน - เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาการขับถ่าย
- กินได้ทุกเพศทุกวัย - ตั้งแต่เด็กจนถึงคนแก่
- กินแทนข้าวได้ - ให้ความอิ่มและมีประโยชน์
การปลูกและดูแลใบเหลียง
วิธีการปลูก
ใบเหลียงเป็นผักที่ปลูกง่ายมาก สามารถปลูกในสวนยาง สวนปาล์ม หรือแม้แต่ในบ้านก็ได้ ตามที่พี่มอลลี่เล่าว่า:
"พี่เอามาแค่ประมาณ 1,500 ร้อยกิ่ง พี่เอามาต้นเท่านิ้วก้อยเนี่ยค่ะ แต่ตอนนี้มันไหลจนเป็นหมื่นเป็นแสนแล้วค่ะ เพราะมันมีการขยายพันธุ์เอง"
วิธีการขยายพันธุ์
- การปลูกจากไหลของต้น - วิธีที่ง่ายที่สุด
- การตอนกิ่ง - ได้ผลผลิตเร็ว
- การตอนตุ้มกิ่ง - เสร็จแล้วไปใส่ในถุงดิน
- การเพาะเมล็ด - ใช้เวลานานแต่ได้ต้นใหม่
เคล็ดลับการปลูก:
- ดินที่เหมาะสำหรับปลูกคือดินร่วนปนทราย ไม่ควรเป็นดินเหนียว
- ขุดหลุมประมาณกว้าง 50 เซน ลึก 50 เซน
- ใส่ปุ๋ยหมักรวมปลูก
- รดน้ำทุกวันประมาณ 1 เดือนแรก
ส่วนที่กินได้ของใบเหลียง
ใบเพสลาด - ส่วนที่นิยมรับประทาน
เมื่อถูกถามว่า "กินได้ทุกใบหรือเปล่า" พี่มอลลี่อธิบายว่า:
"กินส่วนใบที่เป็นใบเพสลาด" ใบเพสลาดคือใบที่อยู่ที่ยอดของทุกข้อที่แตกมาใหม่ จะมีสีเขียวแต่ไม่อ่อนเกินไป หากอ่อนเกินไปจะไม่อร่อย
ลูกใบเหลียง - อีกหนึ่งส่วนที่กินได้
นอกจากใบแล้ว ใบเหลียงยังมีลูกที่กินได้ด้วย ซึ่งมีรสชาติคล้ายเม็ดบัว ข้างในจะขมขมนิดหน่อย สามารถนำไปต้มกะทิกับกุ้ง หรือผัดน้ำมันหอยได้
เมนูอาหารจากใบเหลียง
เมนูยอดนิยม:
- ใบเหลียงผัดไข่ - เมนูคลาสสิกที่ใครต้องลอง
- ใบเหลียงต้มกะทิ - มีกุ้งใส่ กินกับข้าวสวย
- ใบเหลียงลวกน้ำร้อน - จิ้มน้ำพริกก็อร่อย
- ใบเหลียงแกงส้ม - รสชาติเปรี้ยวจี๊ดจ๊าด
- ใบเหลียงชุบแป้งทอด - เป็นของทอดเพื่อมื้อเย็น
- ใบเหลียงยำ - สดชื่น เปรี้ยวซ่า
เมนูฟิวชั่นสุดพิเศษ
พี่มอลลี่ได้นำใบเหลียงมาแปลงเป็นเมนูฟิวชั่นทำ:
- พิซซ่าหน้าใบเหลียง - รสชาติแปลกใหม่ ไม่แพ้พิซซ่าธรรมดา
- ใบเหลียงอบชีส - หอมเนย หอมนม ชีสนัวนัว
การเก็บและเก็บรักษาใบเหลียง
การเลือกใบ
สำหรับการเก็บส่งออนไลน์ ต้องเลือกใบเพสลาดกลางแก่กลางอ่อน ไม่ใช่ใบอ่อนเกินไป เพราะจะทำให้ใบช้ำระหว่างการขนส่ง
วิธีเก็บรักษา
- แช่ตู้เย็น: ใส่ในกล่องถนอมอาหารหรือถุงปิดทึบ อยู่ได้เป็นเดือน
- ไม่แช่ตู้เย็น: วางไว้เฉย ๆ แล้วเอาผ้าชื้น ๆ หรือใบตองปิด อยู่ได้ 3 - 5 วัน
- เมื่อใบเหี่ยว: ใช้ผ้าชุบน้ำวางทับ จะฟื้นคืนมา
ใบเหลียงกับความยั่งยืน
ใบเหลียงไม่เพียงแต่เป็นผักที่มีประโยชน์เท่านั้น แต่ยังเป็นพืชที่ยั่งยืน ดังที่พี่มอลลี่อธิบายว่า:
"มันเยอะมากยิ่งเด็ดมันยิ่งออก ถ้าเราไม่เด็ดกิน เราไม่เด็ดไปขาย มันก็จะแก่อยู่แบบนี้ มันจะไม่มีใบงอกใหม่"
การเก็บที่สม่ำเสมอจะช่วยกระตุ้นให้ใบเหลียงแตกยอดใหม่ต่อไป เก็บ 1 ยอด ได้ยอดใหม่ 5-10 ยอด
ใบเหลียงกับการค้า
ราคาและตลาด
ใบเหลียงที่บรรจุส่งหนึ่งกิโลราคา 150 บาท และมีตลาดรองรับอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ในกรุงเทพฯ
การสร้างเครือข่าย
พี่มอลลี่ได้สร้างเครือข่ายกับชาวสวนเกือบ 20 ราย ในการรวบรวมใบเหลียงส่งขาย โดยมีการสลับยอดกันไป เพื่อให้เกษตรกรมีรายได้เสริมตลอดทั้งปี
ใบเหลียงกับวิถีชีวิต
จากการเป็นสาวออฟฟิศในเมือง สู่การกลับมาอยู่บ้านนอกและเจอกับใบเหลียง พี่มอลลี่ได้พบกับความสุขที่แท้จริง:
"ความสุขที่ไม่ต้องรวย ขอแค่มีอากาศที่ดี มีอาหารที่ดี มีเพื่อนรอบข้างที่ดี มีคนข้างข้างที่ดี แค่นั้นพอค่ะ"
ใบเหลียงกับอนาคต
ด้วยแผนการต่อยอดใบเหลียงสู่ฟาร์มสเตย์ พี่มอลลี่มองเห็นโอกาสที่จะให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีเกษตรแบบจริงๆ:
"ทำเป็นฟาร์มสเตย์ที่ไม่ต้องหรูหรา แต่ใช้ชีวิตแบบวิถีเกษตรจริงๆ ลูกค้าสามารถไปเก็บผัก เก็บไข่ ตกปลา แล้วมาทำอาหารเอง"
สรุป
ใบเหลียง ผักพื้นบ้านภาคใต้ที่เรียกได้ว่าเป็นราชินีผักพื้นบ้านจริงๆ ด้วยคุณประโยชน์ที่หลากหลาย การปลูกที่ง่าย และความยั่งยืนของพืชนี้ ทำให้ใบเหลียงไม่เพียงแต่เป็นอาหารที่ดีต่อสุขภาพ แต่ยังเป็นทางเลือกในการสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรอีกด้วย
ดังที่พี่มอลลี่กล่าวไว้ "ใครใครก็กินได้" ใบเหลียงจึงเป็นผักที่เหมาะสำหรับทุกคนในครอบครัว และเป็นมรดกทางอาหารที่ควรอนุรักษ์และส่งต่อให้คนรุ่นหลังต่อไป
ติดตามชมรายการมหาอำนาจบ้านนา วันอาทิตย์ที่ 18 พฤษภาคม 2568 เวลา 16.05 - 16.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมทีวีออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
มหาอำนาจบ้านนา

นักเก็บเมล็ดพันธุ์ ถึงวันสิ้นโลกก็ยังปลูกได้
6 เม.ย. 68
ของฝากจากบ้านนอก
13 เม.ย. 68
ผักในรั้วบ้าน 2 งาน ขายได้ไม่มีวันหยุด
20 เม.ย. 68
พุทราน้ำอ้อย กรอบอร่อย หวานฉ่ำจับใจ
27 เม.ย. 68
มะละกอเรดเลดี้ สาวน้อยแก้มแดงหอมอร่อย
4 พ.ค. 68
เห็ดหูหนูดำ นำชุมชนสู่ความยั่งยืน
11 พ.ค. 68
ใบเหลียง ราชินีผักพื้นบ้านภาคใต้
18 พ.ค. 68
เกษตรสนุก ความสุขที่ปลูกได้
25 พ.ค. 68
กล้วยหอมทองเพชรบุรี มีดีตั้งเเต่รากจรดใบ
1 มิ.ย. 68
สับปะรดฉีกตา อร่อยจริงไม่จกตา
8 มิ.ย. 68
เห็ดแครงอินทรีย์ แพลนต์เบสที่โลกต้องการ
15 มิ.ย. 68
BSF แมลงจิ๋วกู้โลก
22 มิ.ย. 68
เป็ดไข่ไชยา ไข่ดกฟองใหญ่ GI สุราษฎร์ธานี
29 มิ.ย. 68
ปลาย่ำสวาท รสชาติสะท้านลิ้น
6 ก.ค. 68
เห็ดถั่งเช่าสีทอง เห็ดของดี มีมูลค่าสูง
13 ก.ค. 68
ทุเรียนชะนีเกาะช้าง GI กลางทะเล
20 ก.ค. 68
งาดำอุบลราชธานี ซูเปอร์ฟูดเมล็ดจิ๋ว
3 ส.ค. 68
ข่าอ่อนอินทรีย์ พืชแซ่บเผ็ดซ่าแดนอีสาน
10 ส.ค. 68
หมอลำทำเกษตร ชีวิตแฮปปีปลดหนี้หลักแสน
17 ส.ค. 68
หน่อเหรียงของดีปักษ์ใต้ 5 วันได้เงิน
24 ส.ค. 68
พริกหวาน พืชเงินล้านบนยอดดอย
31 ส.ค. 68
ทาปันรักษ์ เกษตรอินทรีย์วิถีแม่ทา
7 ก.ย. 68
ลำไยเบี้ยวเขียว GI ลำพูน
14 ก.ย. 68
ดอกไม้หอม ความสวยที่กินได้
21 ก.ย. 68ส้มโอหอมใบเตย ผลไม้อะเมซิงอร่อยแบบ 2 in 1
28 ก.ย. 68เกษตรกู้โลก เปลี่ยนเคมีเป็นอินทรีย์พาเพลิน
5 ต.ค. 68ตะขบยักษ์ นวดก่อนกิน ฟินไม่รู้ลืม
12 ต.ค. 68จิ้งโกร่งเลี้ยงสบาย รายได้แซงทางโค้ง
19 ต.ค. 68หม้อข้าวหม้อแกงลิง ไม้สวยกินได้ราคาดี
2 พ.ย. 68หอยแมลงภู่ชุมพร ตัวใหญ่เนื้อหวาน ตำนานอ่าวทุ่งคา
9 พ.ย. 68
มหาอำนาจบ้านนา

นักเก็บเมล็ดพันธุ์ ถึงวันสิ้นโลกก็ยังปลูกได้
6 เม.ย. 68
ของฝากจากบ้านนอก
13 เม.ย. 68
ผักในรั้วบ้าน 2 งาน ขายได้ไม่มีวันหยุด
20 เม.ย. 68
พุทราน้ำอ้อย กรอบอร่อย หวานฉ่ำจับใจ
27 เม.ย. 68
มะละกอเรดเลดี้ สาวน้อยแก้มแดงหอมอร่อย
4 พ.ค. 68
เห็ดหูหนูดำ นำชุมชนสู่ความยั่งยืน
11 พ.ค. 68
ใบเหลียง ราชินีผักพื้นบ้านภาคใต้
18 พ.ค. 68
เกษตรสนุก ความสุขที่ปลูกได้
25 พ.ค. 68
กล้วยหอมทองเพชรบุรี มีดีตั้งเเต่รากจรดใบ
1 มิ.ย. 68
สับปะรดฉีกตา อร่อยจริงไม่จกตา
8 มิ.ย. 68
เห็ดแครงอินทรีย์ แพลนต์เบสที่โลกต้องการ
15 มิ.ย. 68
BSF แมลงจิ๋วกู้โลก
22 มิ.ย. 68
เป็ดไข่ไชยา ไข่ดกฟองใหญ่ GI สุราษฎร์ธานี
29 มิ.ย. 68
ปลาย่ำสวาท รสชาติสะท้านลิ้น
6 ก.ค. 68
เห็ดถั่งเช่าสีทอง เห็ดของดี มีมูลค่าสูง
13 ก.ค. 68
ทุเรียนชะนีเกาะช้าง GI กลางทะเล
20 ก.ค. 68
งาดำอุบลราชธานี ซูเปอร์ฟูดเมล็ดจิ๋ว
3 ส.ค. 68
ข่าอ่อนอินทรีย์ พืชแซ่บเผ็ดซ่าแดนอีสาน
10 ส.ค. 68
หมอลำทำเกษตร ชีวิตแฮปปีปลดหนี้หลักแสน
17 ส.ค. 68
หน่อเหรียงของดีปักษ์ใต้ 5 วันได้เงิน
24 ส.ค. 68
พริกหวาน พืชเงินล้านบนยอดดอย
31 ส.ค. 68
ทาปันรักษ์ เกษตรอินทรีย์วิถีแม่ทา
7 ก.ย. 68
ลำไยเบี้ยวเขียว GI ลำพูน
14 ก.ย. 68
ดอกไม้หอม ความสวยที่กินได้
21 ก.ย. 68ส้มโอหอมใบเตย ผลไม้อะเมซิงอร่อยแบบ 2 in 1
28 ก.ย. 68เกษตรกู้โลก เปลี่ยนเคมีเป็นอินทรีย์พาเพลิน
5 ต.ค. 68ตะขบยักษ์ นวดก่อนกิน ฟินไม่รู้ลืม
12 ต.ค. 68จิ้งโกร่งเลี้ยงสบาย รายได้แซงทางโค้ง
19 ต.ค. 68หม้อข้าวหม้อแกงลิง ไม้สวยกินได้ราคาดี
2 พ.ย. 68หอยแมลงภู่ชุมพร ตัวใหญ่เนื้อหวาน ตำนานอ่าวทุ่งคา
9 พ.ย. 68









