แผนที่โลกฉบับใหม่ คืนความยุติธรรมให้แอฟริกา ?
หลังจากที่ประชุมสหประชาชาติลงมติเห็นชอบให้เปลี่ยนมาใช้แผนที่โลกแบบใหม่ Equal Earth โดยมองกันว่าแผนที่ฉบับนี้ สื่อถึงการกำหนดสัญลักษณ์ทางอำนาจ การปรับขนาดทวีปแอฟริกาและประเทศในแถบเส้นศูนย์สูตรให้ตรงกับความจริง ลบล้างมรดกอำนาจเดิม แต่กลับกันก็เป็นชนวนรอยร้าวทางการเมืองโลกครั้งใหม่
ที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติลงมติ ด้วยคะแนนเสียงเห็นชอบ 164 ต่อ 1 เสียง รับรองให้แผนที่แบบ Equal Earth กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของ UN แทนแผนที่ Mercator ที่ใช้มานานกว่า 450 ปี
ข้อเสนอการผลักดันโดยประเทศโตโก ในนามของสหภาพแอฟริกา เพื่อแก้ไขความเข้าใจผิดเชิงพื้นที่ โดยชี้ให้เห็นว่าทวีปแอฟริกามีเนื้อที่แท้จริงกว่า 30 ล้านตารางกิโลเมตร หรือใหญ่กว่าเกาะกรีนแลนด์ถึง 14 เท่า ทั้งที่ในแผนเดิมถูกแสดงให้มีขนาดเกือบจะเท่ากัน
ยกตัวอย่าง สหราชอาณาจักร กับประเทศไทย ถ้าดูในแผนที่แบบ Mercator จะเห็นว่า 2 ประเทศนี้เหมือนจะมีขนาดเท่า ๆ นั้น แต่มาดูขนาดพื้นที่จริงสหราชอาณาจักรมีพื้นที่ 243,610 ตารางกิโลเมตร ไทยมี 513,120 ตารางกิโลเมตร ในแผนที่ Equal Earth จึงทำให้ความต่างของขนาด 2 ประเทศนี้ชัดเจน หรือว่าขนาดพื้นที่ของสหรัฐฯ แบบไม่รวมรัฐอะลาสกาและฮาวาย
ความเคลื่อนไหวนี้อาจจะมองว่าเป็นชัยชนะทางการทูตของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา แต่อีกด้านกลับสะท้อนรอยร้าวทางการเมืองระหว่างประเทศ
สหรัฐฯ เป็นประเทศเดียวในโลกที่ลงคะแนนคัดค้าน โดยผู้แทนสหรัฐฯ วิจารณ์กลางเวที UN ว่ามตินี้เป็นเรื่องไร้สาระ และเป็นเหตุผลที่ทำให้องค์กรสากลกำลังสูญเสียความน่าเชื่อถือ เพราะมองว่าเป็นการใช้วาระทางอุดมการณ์มาเรียกร้องการชดเชยทางประวัติศาสตร์ / ขณะที่ 6 ประเทศในยุโรปตะวันออก เช่น ยูเครนและเซอร์เบีย เลือกที่จะงดออกเสียง เพื่อหลีกเลี่ยงการจับขั้วในสงครามเชิงสัญลักษณ์นี้
ถ้ามองด้านการศึกษา นักวิชาการและกลุ่มเคลื่อนไหวแคมเปญ #CorrectTheMap มองตรงกันว่า แผนที่ Mercator แบบเดิมสร้างความลำเอียงทางจิตวิทยา หรือ "ลัทธิจักรวรรดินิยมทางแผนที่" มานาน
การยืดขยายขนาดของยุโรปและอเมริกาเหนือให้ดูยิ่งใหญ่เกินจริง ในขณะที่บดบังและลดทอนศักยภาพทางเศรษฐกิจ ทรัพยากร และประชากรของทวีปแอฟริกา ละตินอเมริกา และเอเชียใต้ การเปลี่ยนมาใช้ Equal Earth จึงถูกยกให้เป็นการสร้าง "ความยุติธรรมทางการรับรู้" หรือ Cognitive Justice ให้กับกลุ่มประเทศ Global South
แต่ถ้าดูเรื่องการใช้งานจริง ตอนนี้โครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยีและระบบนำทาง GPS ทั่วโลก เช่น Google Maps หรือภาคการบิน การเดินเรือ ยังคงอิงกับระบบ Mercator เนื่องจากให้ความเที่ยงตรงด้านทิศทางและมุม ฝั่งสหรัฐฯ จึงเตือนถึงภาระงบประมาณมหาศาล หากต้องยกเลิกและปรับเปลี่ยนฐานข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในระบบราชการและระบบนำทางภาคเอกชนทั้งหมด
แต่ฝรั่งเศสกลับมองต่างออกไป โดยขานรับฉับไวด้วยการประกาศยกเลิกแผนที่ Mercator ในระบบการศึกษาและหน่วยงานราชการทันที เพื่อฟื้นฟูความสัมพันธ์และสร้างความเชื่อมั่นกับกลุ่มประเทศในทวีปแอฟริกา
ในทางวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมและการบริหารจัดการวิกฤตโลก แผนที่แบบ Equal Earth ถือว่ามีความสำคัญ เพราะการประเมินวิกฤตสภาพอากาศ การตัดไม้ทำลายป่า และการกระจายตัวของทรัพยากร จำเป็นต้องใช้แผนที่ที่สะท้อน "อัตราส่วนพื้นที่จริง" เพื่อไม่ให้ข้อมูลเชิงพื้นที่ผิดเพี้ยน
โดยเฉพาะการประมวลผลภาพถ่ายดาวเทียมและการวางแบบจำลองสภาพภูมิอากาศโลก ซึ่งแผนที่แบบดั้งเดิมมักขยายพื้นที่ขั้วโลกจนคำนวณสัดส่วนความเสียหายเกินจริง และลดทอนวิกฤตที่เกิดขึ้นจริงในเขตศูนย์สูตร
ความเคลื่อนไหวนี้ย้ำว่า แผนที่บนแผ่นกระดาษสองมิติไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของคณิตศาสตร์หรือการทำแผนที่ แต่กลายเป็น "สมรภูมิการต่อสู้เชิงสัญลักษณ์" ทางภูมิรัฐศาสตร์และการศึกษา ที่สถาบันการศึกษาและสื่อทั่วโลกกำลังเริ่มปรับตัวเพื่อรื้อถอนภาพจำเดิม ๆ
ที่จริงแล้วบนโลกทรงกลม เมื่อนำมาทำแผนที่บนแผ่นกระดาษก็ยังไม่มีแบบไหนสมบูรณ์ 100% การยอมรับความจริงเชิงพื้นที่และการเปิดรับมุมมองใหม่ จึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะป้องกันไม่ให้เรื่องของ "รูปทรงโลก" กลายเป็นชนวนความขัดแย้งทางอุดมการณ์ระลอกใหม่ในอนาคต
แท็กที่เกี่ยวข้อง
วิดีโอแนะนำ
- 01:55
ธารน้ำแข็งกรีนแลนด์แตกตัวครั้งใหญ่ ตอกย้ำผลจากภาวะโลกร้อน
1 ก.ย. 69 - 03:39
โดรน AI รัสเซีย อาวุธใหม่ในสมรภูมิยูเครน
1 ก.ย. 69 - 03:17
"ยูเอ็น" เตือนความเสี่ยงน้ำท่วมจากธารน้ำแข็งหิมาลัย
2 ก.ย. 69 - 06:12
"พัทยา-แองเจลีส-ไซง่อน" ย้อนรอยมรดกของทหารอเมริกันในอาเซียน
3 ก.ย. 69 - 04:52
"เนปาล" จี้ 3 ประเทศ จ่ายค่าชดเชย ฐานทำโลกร้อนต้นเหตุน้ำท่วม
3 ก.ย. 69 - 06:01
กล้อง Nancy Grace Roman กับภารกิจไขความลับจักรวาล
3 ก.ย. 69 - กำลังเล่น...
แผนที่โลกฉบับใหม่ คืนความยุติธรรมให้แอฟริกา ?
7 ก.ย. 69
- 01:55
ธารน้ำแข็งกรีนแลนด์แตกตัวครั้งใหญ่ ตอกย้ำผลจากภาวะโลกร้อน
1 ก.ย. 69 - 03:39
โดรน AI รัสเซีย อาวุธใหม่ในสมรภูมิยูเครน
1 ก.ย. 69 - 03:17
"ยูเอ็น" เตือนความเสี่ยงน้ำท่วมจากธารน้ำแข็งหิมาลัย
2 ก.ย. 69 - 06:12
"พัทยา-แองเจลีส-ไซง่อน" ย้อนรอยมรดกของทหารอเมริกันในอาเซียน
3 ก.ย. 69 - 04:52
"เนปาล" จี้ 3 ประเทศ จ่ายค่าชดเชย ฐานทำโลกร้อนต้นเหตุน้ำท่วม
3 ก.ย. 69 - 06:01
กล้อง Nancy Grace Roman กับภารกิจไขความลับจักรวาล
3 ก.ย. 69 - กำลังเล่น...
แผนที่โลกฉบับใหม่ คืนความยุติธรรมให้แอฟริกา ?
7 ก.ย. 69
