พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ถ่ายทอดหลักคิดของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผ่านองค์ความรู้ด้านธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และชีวิตมนุษย์ที่เชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง ทุกส่วนของนิทรรศการนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างคนกับโลกที่เราอาศัยอยู่ ตั้งแต่ระบบนิเวศ การไหลเวียนของน้ำ ป่าไม้ ดิน และความหลากหลายทางชีวภาพ ไปจนถึงผลกระทบที่เกิดจากการพัฒนาของมนุษย์ นี่คือสิ่งที่รัชกาลที่ 9 ทรงย้ำเสมอว่าการพัฒนาที่ดีต้องไม่ทำลายสมดุลของสิ่งแวดล้อม หลักคิดนี้เองจึงกลายเป็นรากฐานสำคัญของโครงการพระราชดำริทั่วประเทศ และยังคงเป็นแนวทางให้คนไทยเรียนรู้ เข้าใจ และอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างยั่งยืนมาจนถึงวันนี้
อ่าวคุ้งกระเบน จากพื้นที่ริมชายฝั่งที่ในอดีตเคยถูกน้ำทะเลกัดเซาะและเสื่อมโทรม กลับฟื้นคืนขึ้นมาเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ ด้วยแนวคิดของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงฟื้นฟูชายฝั่งและให้ชุมชนใช้ประโยชน์จากทะเลอย่างเหมาะสม ภายในศูนย์ฯ มีทั้งป่าชายเลน แหล่งเรียนรู้ด้านประมง และงานเพาะพันธุ์สัตว์น้ำต่าง ๆ ที่ชาวบ้านเข้ามาใช้จริงในชีวิตประจำวัน ทำให้ที่นี่กลายเป็นตัวอย่างของพื้นที่ชายฝั่งที่พัฒนาไปพร้อมกับชุมชนรอบข้างอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
การเพาะเลี้ยงสาหร่ายในคุ้งกระเบนเกิดขึ้นจากแนวทางที่ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระราชทานไว้ในการดูแลชายฝั่ง ทำให้ชาวบ้านมีความรู้พื้นฐานในการเลี้ยงสาหร่ายในบ่อและกระชังริมทะเล ดูแลไม่ยาก ใช้พื้นที่ไม่มาก และให้ผลผลิตได้เรื่อย ๆ สาหร่ายที่ได้ถูกนำไปใช้เป็นอาหารสัตว์น้ำวัยอ่อน และแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทั้งของกินและเครื่องสำอาง ช่วยให้การเพาะเลี้ยงในพื้นที่มีเพิ่มมากขึ้น สร้างรายได้เสริมที่หลายครอบครัวใช้ต่อยอดมาจนถึงปัจจุบัน
การเพาะพันธุ์ปลาการ์ตูนในอ่าวคุ้งกระเบนเริ่มต้นจาก พระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงพระราชทานแนวทางในการฟื้นฟูทรัพยากรทางทะเลและส่งเสริมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เพื่อเป็นอาชีพทางเลือกให้ประชาชนในพื้นที่ชายทะเลภาคตะวันออก ปลาการ์ตูนจึงไม่ใช่เพียงสัตว์น้ำสีสันสดสวยเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวแทนขององค์ความรู้ที่ถูกพัฒนาต่อยอดโดยนักวิชาการและชาวบ้าน จนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญของคุ้งกระเบนในวันนี้
ฟาร์มโคนมไทย–เดนมาร์กคือแหล่งเรียนรู้สำคัญของการทำเกษตรโคนมในไทยที่มีจุดเริ่มต้นจากพระราชปณิธานของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงพระราชทานอาชีพนี้ให้เกษตรกรไทยได้มีรายได้ที่มั่นคงและปรับตัวเข้าสู่วิถีการผลิตสมัยใหม่ ภายในฟาร์มมีทั้งกระบวนการเลี้ยงโค การรีดนม และการแปรรูปเป็นนมกล่องที่คนไทยคุ้นเคย ทำให้เห็นเส้นทางตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงผลิตภัณฑ์ที่พร้อมส่งถึงมือผู้บริโภค เป็นอาชีพพระราชทานที่ยังคงสร้างโอกาสและความมั่นคงให้ชุมชนมาจนถึงปัจจุบัน
โคกหนองนาแห่งน้ำใจและความหวัง คือพื้นที่ที่กรมราชทัณฑ์นำแนวทางการฟื้นฟูดิน น้ำ และป่ามาใช้สร้างโอกาสใหม่ให้กับผู้ต้องขัง ผ่านการฝึกอาชีพเกษตรตามรูปแบบโคกหนองนา ทั้งการขุดบ่อ ร่องน้ำ การปลูกไม้กินได้ และการดูแลพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทุกขั้นตอนคือกระบวนการเรียนรู้ที่ช่วยให้ผู้ต้องขังได้กลับมาฝึกวินัย ฝึกการทำงานร่วมกัน และเตรียมพร้อมสำหรับการเริ่มต้นชีวิตใหม่เมื่อกลับสู่สังคม เป็นพื้นที่เล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยความหวังทั้งสำหรับผู้เรียนรู้ และชุมชนที่รอการกลับมาของพวกเขา
ติดตามรายการ "วันใหม่วาไรตี้" ทุกวันจันทร์ - ศุกร์ เวลา 08.00 - 10.00 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมสดผ่านทีวีออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
วันใหม่วาไรตี้
:quality(90)/https://thaipbs-program-production.s3.amazonaws.com/images/83wbkuciR.jpg)
| วันใหม่วาไรตี้ | 3 พ.ย. 68
เปิดม่าน โขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน "สัตยาพาลี" | วันใหม่วาไรตี้ | 4 พ.ย. 68
"สายน้ำแห่งศรัทธา" น้อมรำลึกพระมารดาของแผ่นดิน | วันใหม่วาไรตี้ |5 พ.ย. 68
งาน "วันคนพิการ ครั้งที่ 56" ประจำปี 2568 | วันใหม่วาไรตี้ | 6 พ.ย. 68
เชิดชูงานหัตถศิลป์ไทยกับ 7 ศิลปินนักออกแบบ สร้างงานฝีมือจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ | วันใหม่วาไรตี้ | 7 พ.ย. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 10 พ.ย. 68
เทศกาลทุ่งดอกบัวตองบาน จ.แม่ฮ่องสอน | วันใหม่วาไรตี้ | 11 พ.ย. 68
เตรียมจัดงาน “ชิม ชอป เชียร์ by MOC” ช่วงซีเกมส์-อาเซียนพาราเกมส์ | วันใหม่วาไรตี้ | 12 พ.ย. 68
โรงเรียนต่อยอดพื้นที่ว่างสร้างสวนเกษตรพอเพียงสอนนักเรียน | วันใหม่วาไรตี้ | 13 พ.ย. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 14 พ.ย. 68
ต่อยอดงานจักสานสร้างรายได้สู่ชุมชน จ.นครพนม | วันใหม่วาไรตี้ | 17 พ.ย. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 18 พ.ย. 68
เปิดพื้นที่เรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนให้กับเยาวชน จ.สงขลา | วันใหม่วาไรตี้ | 19 พ.ย. 68
รถไฟลอยน้ำสุดอันซีน เปิดฤดูกาลท่องเที่ยวเขื่อนป่าสักฯ สวยแบบไม่ผิดหวัง | วันใหม่วาไรตี้ | 20 พ.ย. 68
แซ่บปลาโขง บ้านเวินบึก จ.อุบลราชธานี | วันใหม่วาไรตี้ | 21 พ.ย. 68
ฟาร์มเป็ดไข่สร้างสุขด้วยแนวคิดเกษตรปลอดภัย | วันใหม่วาไรตี้ | 24 พ.ย. 68
นครฮีลใจ : บ้านป่าเหมี้ยง ชุมชนกลางป่าใหญ่ กับการพัฒนาคุณภาพชีวิตบนฐานวิถีดั้งเดิม
พอดีพอเพียง : ชีวิตพอดีในสวนกล้วย
jitasa.care แพลตฟอร์มช่วยเหลือน้ำท่วมหาดใหญ่ | วันใหม่วาไรตี้ | 25 พ.ย. 68
:quality(90)/https://thaipbs-program-production.s3.amazonaws.com/images/83wbkuciR.jpg)
| วันใหม่วาไรตี้ | 2 ธ.ค. 68
ไทยพีบีเอสรวมใจช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมภาคใต้ | วันใหม่วาไรตี้ | 2 ธ.ค. 68
โครงการ “โดรนคนละครึ่งพลัส สู่สมาร์ทฟาร์มมิ่ง” | วันใหม่วาไรตี้ | 3 ธ.ค. 68
ชวนเที่ยวงานฤดูหนาวลพบุรี ประจำปี 2568 | วันใหม่วาไรตี้ | 4 ธ.ค. 68
ชวนเที่ยวงานฤดูหนาวลพบุรี ประจำปี 2568 | วันใหม่วาไรตี้ | 4 ธ.ค. 68
ตามรอยพระอัจฉริยภาพแห่งแผ่นดิน พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า| วันใหม่วาไรตี้ | 5 ธ.ค. 68
"ธนาคารเซลล์สัตว์" สะพานเชื่อมวันนี้สู่อนาคตสัตว์ไทย | วันใหม่วาไรตี้ | 8 ธ.ค. 68
"ผ้าไทย" สู่ "กิโมโนญี่ปุ่น" ความงามทางวัฒนธรรมสู่โอกาสเชิงพาณิชย์ | วันใหม่วาไรตี้ | 9 ธ.ค. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 10 ธ.ค. 68
ลพบุรีเปิดมิติใหม่การเดินทางรถไฟยกระดับที่ยาวที่สุดในไทย | วันใหม่วาไรตี้ | 10 ธ.ค. 68
ชมบรรยากาศยามเย็นพระอาทิตย์ตก ที่ลานหินสีชมพู จ.จันทบุรี | วันใหม่วาไรตี้ | 11 ธ.ค. 68
วันใหม่วาไรตี้
:quality(90)/https://thaipbs-program-production.s3.amazonaws.com/images/83wbkuciR.jpg)
| วันใหม่วาไรตี้ | 3 พ.ย. 68
เปิดม่าน โขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ตอน "สัตยาพาลี" | วันใหม่วาไรตี้ | 4 พ.ย. 68
"สายน้ำแห่งศรัทธา" น้อมรำลึกพระมารดาของแผ่นดิน | วันใหม่วาไรตี้ |5 พ.ย. 68
งาน "วันคนพิการ ครั้งที่ 56" ประจำปี 2568 | วันใหม่วาไรตี้ | 6 พ.ย. 68
เชิดชูงานหัตถศิลป์ไทยกับ 7 ศิลปินนักออกแบบ สร้างงานฝีมือจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ | วันใหม่วาไรตี้ | 7 พ.ย. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 10 พ.ย. 68
เทศกาลทุ่งดอกบัวตองบาน จ.แม่ฮ่องสอน | วันใหม่วาไรตี้ | 11 พ.ย. 68
เตรียมจัดงาน “ชิม ชอป เชียร์ by MOC” ช่วงซีเกมส์-อาเซียนพาราเกมส์ | วันใหม่วาไรตี้ | 12 พ.ย. 68
โรงเรียนต่อยอดพื้นที่ว่างสร้างสวนเกษตรพอเพียงสอนนักเรียน | วันใหม่วาไรตี้ | 13 พ.ย. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 14 พ.ย. 68
ต่อยอดงานจักสานสร้างรายได้สู่ชุมชน จ.นครพนม | วันใหม่วาไรตี้ | 17 พ.ย. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 18 พ.ย. 68
เปิดพื้นที่เรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลนให้กับเยาวชน จ.สงขลา | วันใหม่วาไรตี้ | 19 พ.ย. 68
รถไฟลอยน้ำสุดอันซีน เปิดฤดูกาลท่องเที่ยวเขื่อนป่าสักฯ สวยแบบไม่ผิดหวัง | วันใหม่วาไรตี้ | 20 พ.ย. 68
แซ่บปลาโขง บ้านเวินบึก จ.อุบลราชธานี | วันใหม่วาไรตี้ | 21 พ.ย. 68
ฟาร์มเป็ดไข่สร้างสุขด้วยแนวคิดเกษตรปลอดภัย | วันใหม่วาไรตี้ | 24 พ.ย. 68
นครฮีลใจ : บ้านป่าเหมี้ยง ชุมชนกลางป่าใหญ่ กับการพัฒนาคุณภาพชีวิตบนฐานวิถีดั้งเดิม
พอดีพอเพียง : ชีวิตพอดีในสวนกล้วย
jitasa.care แพลตฟอร์มช่วยเหลือน้ำท่วมหาดใหญ่ | วันใหม่วาไรตี้ | 25 พ.ย. 68
:quality(90)/https://thaipbs-program-production.s3.amazonaws.com/images/83wbkuciR.jpg)
| วันใหม่วาไรตี้ | 2 ธ.ค. 68
ไทยพีบีเอสรวมใจช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมภาคใต้ | วันใหม่วาไรตี้ | 2 ธ.ค. 68
โครงการ “โดรนคนละครึ่งพลัส สู่สมาร์ทฟาร์มมิ่ง” | วันใหม่วาไรตี้ | 3 ธ.ค. 68
ชวนเที่ยวงานฤดูหนาวลพบุรี ประจำปี 2568 | วันใหม่วาไรตี้ | 4 ธ.ค. 68
ชวนเที่ยวงานฤดูหนาวลพบุรี ประจำปี 2568 | วันใหม่วาไรตี้ | 4 ธ.ค. 68
ตามรอยพระอัจฉริยภาพแห่งแผ่นดิน พิพิธภัณฑ์พระรามเก้า| วันใหม่วาไรตี้ | 5 ธ.ค. 68
"ธนาคารเซลล์สัตว์" สะพานเชื่อมวันนี้สู่อนาคตสัตว์ไทย | วันใหม่วาไรตี้ | 8 ธ.ค. 68
"ผ้าไทย" สู่ "กิโมโนญี่ปุ่น" ความงามทางวัฒนธรรมสู่โอกาสเชิงพาณิชย์ | วันใหม่วาไรตี้ | 9 ธ.ค. 68
| วันใหม่วาไรตี้ | 10 ธ.ค. 68
ลพบุรีเปิดมิติใหม่การเดินทางรถไฟยกระดับที่ยาวที่สุดในไทย | วันใหม่วาไรตี้ | 10 ธ.ค. 68
ชมบรรยากาศยามเย็นพระอาทิตย์ตก ที่ลานหินสีชมพู จ.จันทบุรี | วันใหม่วาไรตี้ | 11 ธ.ค. 68