“ใบไม้สังเคราะห์” (Artificial Leaf) อุปกรณ์ที่จำลองกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช เพื่อสร้างพลังงานไฮโดรเจนบริสุทธิ์จากน้ำทะเล พร้อมกับกำจัดสารพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมไปพร้อมกัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นความเป็นไปได้ในการผสานการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมเข้ากับการผลิตพลังงานทางเลือกเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว
เปิดกลไกธรรมชาติในอุปกรณ์อัจฉริยะ
หลักการทำงานของใบไม้สังเคราะห์นี้ได้รับแรงบันดาลใจมาจากใบไม้จริง โดยตัวอุปกรณ์ทำหน้าที่ดูดซับแสงอาทิตย์โดยตรงและเปลี่ยนเป็นกระแสไฟฟ้าเพื่อขับเคลื่อนปฏิกิริยาเคมีโดยไม่ต้องพึ่งพาแหล่งจ่ายไฟภายนอก
ในกระบวนการแยกน้ำเพื่อผลิตไฮโดรเจนทั่วไป (Electrolysis) มักพบปัญหาใหญ่เมื่อใช้น้ำทะเล เนื่องจากเกลือคลอไรด์จะเข้าไปรบกวนปฏิกิริยาและกัดกร่อนอุปกรณ์ แต่นวัตกรรมนี้ได้แก้ไขจุดอ่อนดังกล่าวด้วยการออกแบบตัวเร่งปฏิกิริยา (Catalyst) ที่ทำจากเหล็ก โคบอลต์ และโครเมียม ซึ่งทำหน้าที่ย่อยสลายสารพิษประเภท “ไฮดราซีน” (Hydrazine) ซึ่งเป็นของเสียมีพิษจากอุตสาหกรรม ให้กลายเป็นก๊าซไนโตรเจนและไฮโดรเจนเพิ่มเติม ขณะเดียวกัน ก็จะมีเซมิคอนดักเตอร์ที่ทำหน้าที่แปลงแสงแดดเป็นกระแสไฟฟ้าเพื่อเร่งปฏิกิริยาการแยกน้ำ ส่งผลให้ได้พลังงานไฮโดรเจนที่มีความบริสุทธิ์สูงทั้งจากน้ำทะเลและจากการกำจัดของเสียโดยไม่ก่อให้เกิดสารคลอรีนที่เป็นพิษตกค้าง

ความทนทานที่ทำงานได้ต่อเนื่อง 72 ชั่วโมง
งานวิจัยของนักวิทยาศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง ประเทศสิงคโปร์ (Nanyang Technological University, Singapore) ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications โดยมีศาสตราจารย์ Lydia H. Wong และทีมนักวิจัยจากภาควิชาวิศวกรรมวัสดุและวิทยาศาสตร์ (School of Materials Science and Engineering) เป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จครั้งนี้
เบื้องหลังการพัฒนาคือความพยายามแก้โจทย์ความทนทานของอุปกรณ์ในสภาพแวดล้อมจริง ทีมนักวิจัยได้เคลือบเรซินนำไฟฟ้าที่มีส่วนผสมของเงินและทองแดง พร้อมเสริมแผ่นฟอยล์ไทเทเนียมเพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพ ผลลัพธ์ที่ได้คืออุปกรณ์ที่สามารถทำงานได้อย่างเสถียรต่อเนื่องยาวนานกว่า 72 ชั่วโมงภายใต้แสงแดดธรรมชาติ พร้อมทั้งสร้างกระแสไฟฟ้าจากแสงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ลดความเข้มข้นของสารพิษลงกว่า 99.9%
ในการทดสอบประสิทธิภาพทั้งกับน้ำทะเลจำลองและน้ำทะเลจริง อุปกรณ์ชิ้นนี้สร้างความฮือฮาด้วยความสามารถในการลดความเข้มข้นของสารพิษไฮดราซีนจากน้ำเสียอุตสาหกรรมลงได้มากกว่า 99.9% จนเหลือระดับที่ปลอดภัยกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากลหลายเท่าตัว ในขณะเดียวกันก็สามารถผลิตก๊าซไฮโดรเจนออกมาได้อย่างต่อเนื่อง
นอกจากนี้ เทคโนโลยีนี้ยังช่วยตัดขั้นตอนที่ซับซ้อนและสิ้นเปลืองพลังงานอย่างการ "แยกเกลือออกจากน้ำทะเล" ออกไปได้ ทำให้ในอนาคต โรงงานอุตสาหกรรมหรือชุมชนริมชายฝั่งสามารถเปลี่ยนน้ำทะเลที่มีการปนเปื้อนให้กลายเป็นแหล่งพลังงานเชื้อเพลิงสีเขียวได้โดยตรง ลดทั้งต้นทุนค่าใช้จ่าย และช่วยกำจัดของเสียไปได้พร้อมกัน

พัฒนาเพื่อกำจัดมลพิษได้หลากหลายขึ้น
แม้ว่าเทคโนโลยีนี้จะยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาและทดลองในห้องปฏิบัติการ แต่เป้าหมายของนักพัฒนาไม่ได้หยุดอยู่แค่การบำบัดสารไฮดราซีนเท่านั้น ทีมวิจัยกำลังเร่งศึกษาและพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาเพิ่มเติมเพื่อให้ใบไม้สังเคราะห์สามารถรองรับการกำจัดมลพิษประเภทอื่น ๆ ตลอดจนแปลงขยะเคมีให้กลายเป็นสารที่มีประโยชน์ทางอุตสาหกรรมได้มากขึ้น
นวัตกรรม “ใบไม้สังเคราะห์” นับเป็นหมุดหมายสำคัญที่พลิกโฉมวงการพลังงานสะอาดและการบำบัดสิ่งแวดล้อม โดยเปลี่ยนน้ำทะเลและน้ำเสียให้กลายเป็นทรัพยากรที่มีค่า แทนที่จะเป็นภาระของโลก ในอนาคต เมื่อเทคโนโลยีนี้ได้รับการพัฒนาต่อยอดและขยายสเกลสู่การใช้งานจริงในภาคอุตสาหกรรม ซึ่งอาจกลายเป็นกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมโลกไปสู่ยุคพลังงานสีเขียวที่ยั่งยืนและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างแท้จริง
ที่มาของข้อมูล: ntu.edu.sg, newatlas, interestingengineering, intelligentliving
ที่มาของภาพ: NTU
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech





