กินอาหารอุดมด้วยใยอาหาร วิจัยเผยเชื่อมโยง “อาการซึมเศร้า” ลดลง

ค้นคว้าเพื่อหาทางช่วยผู้ป่วยซึมเศร้า คณะวิจัยนำโดย มหาวิทยาลัยแอดิเลดของออสเตรเลีย ได้เผยผลการศึกษาในวารสารคลินิคัล นูทริชัน อีเอสพีเอ็น (Clinical Nutrition ESPEN) ว่า กินอาหารอุดมด้วยใยอาหาร เชื่อมโยง “อาการซึมเศร้า” ที่ลดลง ซึ่งจะมีความน่าสนใจอย่างไรตามมาอ่านกันได้เลย

จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) เผยว่า มีผู้คนมากกว่า 1,000 ล้านคน กำลังเผชิญกับปัญหาสุขภาพจิต โดยภาวะต่าง ๆ เช่น ความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า ส่งผลกระทบอย่างมหาศาลต่อชีวิตและเศรษฐกิจ แม้ว่าหลายประเทศจะเสริมสร้างนโยบายและโครงการด้านสุขภาพจิตแล้ว แต่ทั่วโลกยังคงต้องการการลงทุนและการดำเนินการที่มากขึ้นเพื่อขยายบริการในการปกป้องและส่งเสริมสุขภาพจิตของผู้คน

ทั้งนี้ ปัญหาสุขภาพจิต เช่น ความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า พบได้แพร่หลายในทุกประเทศและทุกชุมชน โดยส่งผลกระทบต่อผู้คนทุกเพศทุกวัย เป็นสาเหตุสำคัญอันดับสองของการทุพพลภาพระยะยาว ขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาลในระดับโลก

ขณะที่รายงานสุขภาพคนไทย ปี 2568 ระบุว่า คนไทยกว่า 13.4 ล้านคน เคยเผชิญปัญหาสุขภาพจิตหรือโรคจิตเวช โดยมีภาวะความเหงาพุ่งสูงถึง 83% เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้าและความเครียดสะสม รวมถึงอัตราการฆ่าตัวตายที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในกลุ่มเปราะบาง

โรคซึมเศร้าคืออะไร?

เป็นภาวะอารมณ์เศร้าที่เป็นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจึงรู้สึกทุกข์ทรมาน ส่งผลต่อความสามารถในการทำงานในแต่ละวัน ซึ่งก่อให้เกิดอาการทางจิตได้มากมาย การดำเนินชีวิตตามปกติอาจทำได้อย่างยากลำบากหรือรู้สึกว่าชีวิตไม่มีค่า

สาเหตุของโรคซึมเศร้า

1. สารส่งผ่านประสาท 
2. พันธุกรรม
3.  เหตุการณ์ในชีวิต 
4.  บุคลิกภาพ

อาการโรคซึมเศร้า

เมื่อมีอาการซึมเศร้าครั้งหนึ่งแล้ว อาการอาจกำเริบขึ้นได้อีก ภาวะโรคซึมเศร้ามักจะเกิดขึ้นเป็นระลอก อาการที่อาจพบได้เสมอ ๆ ได้แก่

- รู้สึกเศร้า ว่างเปล่า อยากร้องไห้ สิ้นหวัง
- รู้สึกโกรธ หงุดหงิด รำคาญเรื่องเล็กน้อย
- หมดความสนใจ หรือรู้สึกไม่สนุกกับกิจกรรมส่วนใหญ่หรือกิจกรรมทั้งหมดในชีวิตประจำวัน เช่น เพศสัมพันธ์ กีฬา หรืองานอดิเรก
- ปัญหาด้านการนอนหลับ เช่น นอนมากเกินไป หรือ นอนไม่หลับ
- เหนื่อยล้า ไม่มีความกระตือรือร้นที่จะทำเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ
- ความอยากอาหารลดลง น้ำหนักลด หรือ ความอยากอาหารเพิ่มขึ้น น้ำหนักขึ้น
- รู้สึกวิตกกังวล กระสับกระส่าย ประหม่า
- คิดช้าลง พูดหรือขยับร่างกายช้าลง
- รู้สึกไร้ค่า รู้สึกผิด หมกหมุ่นเรื่องความล้มเหลวที่ผ่านมาแล้วหรือโทษตัวเอง
- ขาดสมาธิ มีปัญหาเรื่องความจำ หรือไม่สามารถคิดหรือตัดสินใจเองได้
- คิดถึงเรื่องความตาย การพยายามฆ่าตัวตายบ่อย ๆ

ผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามักมีอาการมากจนกระทบชีวิตประจำวัน เช่น การไปโรงเรียน การทำงาน หรือการพบปะสังสรรค์ บางรายอาจรู้สึกเศร้าหมอง ไม่มีความสุขโดยไม่ทราบสาเหตุ

2 วิธีหลัก ๆ รักษาโรคซึมเศร้า

1. การรักษาด้วยยา การใช้ยาแก้เศร้า เนื่องจากโรคซึมเศร้าสาเหตุที่พบเกี่ยวข้องกับสารเคมีในสมอง ดังนั้นการให้ยาแก้เศร้าเพื่อไปปรับสมดุลสารเคมีในสมองจึงเป็นสิ่งจำเป็น

2. การรักษาทางจิตใจ มีวิธีรักษาทางจิตใจอยู่หลายรูปแบบ ในการช่วยเหลือผู้ป่วยโรคซึมเศร้า ซึ่งอาจเป็นการ พูดคุยกับจิตแพทย์ อันจะช่วยให้ผู้ป่วยเกิดความเข้าใจตนเอง สาเหตุที่ทำให้ตนเองเป็นทุกข์ ซึมเศร้า เข้าใจปัญหาและนำไปสู่การแก้ไขปัญหาได้อย่างเหมาะสมในที่สุด

งานวิจัยค้นพบ กินอาหารอุดมด้วยใยอาหาร เชื่อมโยง “อาการซึมเศร้า” ลดลง

คณะวิจัยนำโดย มหาวิทยาลัยแอดิเลดของออสเตรเลียได้เปิดเผยว่า การกินอาหารที่มีใยอาหารสูง เช่น ผักผลไม้ ธัญพืชเต็มเมล็ดที่ไม่ผ่านการขัดสี และพืชตระกูลถั่ว อาจช่วยส่งเสริมสุขภาวะทางจิตและสุขภาพโดยรวม และการบริโภคใยอาหารในปริมาณที่มากขึ้นเชื่อมโยงกับอาการซึมเศร้าที่ลดลง

โดย เอนกิดา ยิสมา หัวหน้าคณะนักวิจัยกล่าวว่า การค้นหาวิธีดูแลสุขภาพจิตที่ทำได้ง่ายและมีค่าใช้จ่ายไม่สูงเป็นสิ่งสำคัญ และอาหารอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ช่วยเสริมสร้างสุขภาวะที่ดีได้ โดยการวิจัยพบว่า การบริโภคใยอาหารเพิ่มขึ้นทุก 5 กรัม เชื่อมโยงกับความชุกของอาการซึมเศร้าที่ลดลงร้อยละ 14 หลังปรับผลการวิเคราะห์ตามปริมาณพลังงานที่ได้รับแล้ว

คณะนักวิจัยยังพบว่าความเชื่อมโยงดังกล่าวแตกต่างกันระหว่างเพศ ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลที่ระบุว่าผู้หญิงมีแนวโน้มเผชิญภาวะซึมเศร้าตลอดช่วงชีวิตสูงกว่าผู้ชาย และมีความไวต่อการอักเสบมากกว่า

ทั้งนี้ การศึกษาข้างต้นวิเคราะห์ข้อมูลคำตอบกว่า 12,000 ชุดจากการสำรวจสุขภาพและโภชนาการแห่งชาติของสหรัฐฯ ที่เก็บรวบรวมระหว่างปี 2017-2020 และ 2021-2023 โดยเผยแพร่ในวารสารคลินิคัล นูทริชัน อีเอสพีเอ็น (Clinical Nutrition ESPEN)

อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS

ที่มาข้อมูล: who, คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), Xinhua, โรงพยาบาลรามคำแหง, โรงพยาบาลเมดพาร์ค

“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech