ได้รับอีเมลจากเจนเซน หวง (Jensen Huang) ผู้ก่อตั้งและซีอีโอของบริษัท พร้อมคำสารภาพที่ไม่มีใครคาดคิด “ผมนอกใจภรรยา การกระทำของผมทำร้ายเธอและลูก ๆ” และในวันเดียวกันนั้น คณะกรรมการบริษัทประกาศตั้งคณะกรรมการอิสระพร้อมที่ปรึกษากฎหมายจากภายนอกเพื่อสอบสวนเรื่องนี้ทันที
สิ่งที่ทำให้เรื่องส่วนตัวกลายเป็นข่าวระดับโลก เริ่มมาจากรายงานของหนังสือพิมพ์ The New York Times เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ที่ระบุว่าหญิงชาวจีนผู้เคยเป็นผู้บริหารของบริษัทคู่ค้าในสิงคโปร์ ซึ่งซื้ออุปกรณ์จาก NVIDIA ไปราว 4,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 150,000 ล้านบาท ถูกกล่าวหาว่าเธอได้เข้าตีสนิทเขาเพื่อล้วงข้อมูลเทคโนโลยีให้ทางพรรคคอมมิวนิสต์จีน หรือพูดง่าย ๆ ว่าเป็นสายลับนั่นเอง
ด้านกระทรวงการต่างประเทศจีนปฏิเสธว่านี่เป็น “ข้อกล่าวหาที่ไร้มูล” ส่วนบอร์ดของ NVIDIA ระบุว่ายังไม่มีเหตุให้เชื่อว่าความลับของบริษัทหรือความมั่นคงของชาติรั่วไหล ทุกอย่างจึงยังเป็นเพียงข้อกล่าวหาที่อยู่ระหว่างการสอบสวน ทว่าแรงกระเพื่อมได้ส่งไปถึงตลาดหุ้นแล้ว
หุ้น NVIDIA ได้ร่วงลงกว่า 4% ในช่วงเปิดตลาดวันที่ 9 พฤศจิกายน สวนทางกับดัชนีหุ้นเทคโนโลยีที่ปรับตัวขึ้นในวันเดียวกัน ด้านเจนเซน หวง ระบุว่า “ผมสนับสนุนการสอบสวนและจะให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่” ขณะที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ บางส่วนเรียกร้องให้เขามาให้ปากคำต่อรัฐสภาในวันที่ 18 พฤศจิกายน
เรื่องราวของผู้นำที่ยิ่งใหญ่กับหญิงสาวปริศนา ชวนให้นึกถึงตำนานที่คนไทยคุ้นเคยดีจากวรรณกรรมสามก๊ก ในเรื่อง อ้องอุ้นขุนนางราชวงศ์ฮั่นวางอุบายใช้เตียวเสี้ยน หญิงงามในบ้านของตน ยุแยงให้ตั๋งโต๊ะ ขุนนางผู้กุมอำนาจทั้งแผ่นดินจีน กับลิโป้ บุตรบุญธรรมผู้เป็นยอดขุนพล หึงหวงกันเอง จนลิโป้ลงมือสังหารตั๋งโต๊ะเมื่อปี ค.ศ. 192 ซึ่งได้กลายเป็นภาพจำมาหลายร้อยปีในเอเชียตะวันออกว่าผู้นำที่ยิ่งใหญ่ก็พินาศได้เพราะผู้หญิงเพียงคนเดียว
ทว่าในจดหมายเหตุสามก๊ก ซึ่งเป็นบันทึกประวัติศาสตร์ที่ตันซิ่วเรียบเรียงขึ้น ไม่มีชื่อเตียวเสี้ยนปรากฏอยู่เลย มีเพียงบันทึกสั้น ๆ ว่าลิโป้แอบมีความสัมพันธ์กับสาวใช้ไร้ชื่อคนหนึ่งในบ้านของตั๋งโต๊ะ และหวาดกลัวว่าความจะแตก ซึ่งเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้เขาหักหลังเจ้านาย นักประวัติศาสตร์จึงมองว่าเตียวเสี้ยนเป็นตัวละครที่แต่งขึ้นเกือบทั้งหมด กว่าเธอจะมีชื่อ มีหน้าตา และมีบทบาทเป็นสายลับผู้วางแผน ก็ต้องรอนิยายสามก๊กของล่อกวนตงในศตวรรษที่ 14 หรือกว่า 1,000 ปีหลังเหตุการณ์จริง
วัฒนธรรมจีนเองก็มีสำนวน ‘หงเหยียนฮั่วสุ่ย’ (红颜祸水) หรือ ‘หญิงงามคือต้นเหตุแห่งหายนะ’ ซึ่งใช้อธิบายการล่มสลายของผู้นำหลายยุคหลายสมัย ตั้งแต่ตำนานสามก๊กจนถึงเรื่องเล่าของหยางกุ้ยเฟยแห่งราชวงศ์ถัง ทั้งที่ผู้ถืออำนาจตัดสินใจทุกเรื่องคือผู้ชาย หากลองตัดตำนานออกไปแล้วมองผ่านแว่นของวิทยาศาสตร์ สิ่งที่นักวิจัยค้นพบกลับชี้ไปที่สมองของผู้ชายเอง ไม่ได้เกี่ยวกับผู้หญิงเลยแม้แต่น้อย
เมื่อปี 2010 นักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ (University Of Queensland) ออสเตรเลีย ได้ทำการทดลองที่ลานสเก็ตบอร์ด โดยให้ชายหนุ่มเล่นท่ายากต่อหน้าผู้ทดลองที่เป็นผู้ชาย หรือผู้หญิงที่มีหน้าตาดึงดูด ผลปรากฏว่าเมื่อมีหญิงสาวยืนดู ชายหนุ่มกล้าเสี่ยงเล่นท่ายากมากขึ้น ทั้งทำสำเร็จมากขึ้นและล้มมากขึ้น ขณะที่ระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ในน้ำลายก็สูงขึ้นด้วย เรียกได้ว่าสมองของผู้ชายได้เปลี่ยนโหมดการกล้าเสี่ยงโดยที่ไม่รู้ตัว
นักวิจัยอธิบายว่าพฤติกรรมนี้อาจมีรากมาจากกระบวนการวิวัฒนาการ ที่ผู้ชายในอดีตที่กล้าแสดงความสามารถต่อหน้าเพศตรงข้ามอาจมีโอกาสได้คู่และมีลูกหลานมากกว่า สมองของผู้ชายจึงยังติดตั้ง ‘ปุ่มกล้าเสี่ยง’ นี้มาจนถึงทุกวันนี้ แม้ในห้องประชุมของบริษัทยักษ์ใหญ่จะไม่มีใครต้องกระโดดสเก็ตบอร์ดอีกแล้วก็ตาม ปัญหาคือเมื่อปุ่มนี้ทำงานในตัวคนที่ตัดสินใจเรื่องเงินหลายแสนล้าน ผลที่ตามมาก็ใหญ่ขึ้นตาม
ไม่ใช่แค่ร่างกายที่กล้าเสี่ยงขึ้น การตัดสินใจเรื่องเงินก็เปลี่ยนไปด้วย งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยแมคมาสเตอร์ (McMaster University) ประเทศแคนาดา เมื่อปี 2004 ให้ผู้เข้าร่วมดูภาพใบหน้าเพศตรงข้ามที่ดึงดูด ก่อนให้เลือกระหว่างเงินก้อนเล็กที่ได้ทันที กับเงินก้อนใหญ่ที่ต้องรอ ผลพบว่าผู้ชายที่เพิ่งดูภาพผู้หญิงหน้าตาดีหันไปเลือกเงินที่ได้ทันทีมากขึ้น หรือเรียกได้ว่ามองอนาคตสั้นลง ขณะที่ผู้หญิงไม่ได้เปลี่ยนการตัดสินใจในลักษณะเดียวกัน
แต่ชิ้นส่วนสำคัญที่สุดมาจากงานวิจัยของมหาวิทยาลัยทิลเบิร์ก (Tilburg University) ของประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อปี 2011 ซึ่งสำรวจคนวัยทำงาน 1,561 คน ก่อนที่จะพบว่ายิ่งมีตำแหน่งสูงเท่าไร ก็ยิ่งมีแนวโน้มนอกใจคู่ครองมากขึ้นเท่านั้น ที่น่าสนใจคือผลนี้เกิดขึ้นทั้งกับผู้ชายและผู้หญิงในระดับใกล้เคียงกัน ตัวแปรที่อธิบายได้คือความมั่นใจในตัวเองที่พองโตขึ้นตามอำนาจ ทำให้รู้สึกว่าตัวเองดึงดูดคนอื่นได้ง่าย หรือพูดง่าย ๆ ว่าต้นเหตุที่แท้จริงคืออำนาจ ไม่ใช่เพศ และไม่ใช่ความเป็นผู้หญิง
หน่วยข่าวกรองทั่วโลกเข้าใจจุดอ่อนข้อนี้ดี จึงมีปฏิบัติการที่เรียกว่า ‘กับดักน้ำผึ้ง’ (Honey Trap) ตัวอย่างที่มีบันทึกชัดเจนคือคดีของเคลย์ตัน โลนทรี (Clayton Lonetree) นาวิกโยธินผู้เฝ้าสถานทูตสหรัฐอเมริกาในกรุงมอสโก ซึ่งตกหลุมรักเจ้าหน้าที่หญิงของหน่วยเคจีบี (KGB) ที่เป็นหน่วยงานจารกรรมข้อมูลของอดีตสหภาพโซเวียต ก่อนถูกแบล็กเมลให้ส่งแบบแปลนสถานทูตออกไป จนเขากลายเป็นนาวิกโยธินสหรัฐฯ คนแรกที่ศาลทหารตัดสินว่ามีความผิดฐานจารกรรมเมื่อปี 1987 และถูกตัดสินจำคุก 30 ปี ก่อนได้รับการลดโทษเหลือ 15 ปี
เหตุที่ทางการจีนอาจสนใจ NVIDIA อยู่ที่ชิป AI รุ่นล้ำสมัยของบริษัท ซึ่งรัฐบาลสหรัฐฯ จำกัดการส่งออกไปยังจีนมาตั้งแต่ปี 2022 เพราะมองว่าเป็นเทคโนโลยีที่ใช้ได้ทั้งพัฒนา AI และเสริมแสนยานุภาพทางทหาร เมื่อของมีค่าเข้าถึงยาก ช่องทางเลี่ยงก็ตามมา เดือนตุลาคม 2025 The New York Times รายงานว่าเจ้าหน้าที่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ กำลังตรวจสอบว่าบริษัทคู่ค้าในสิงคโปร์รายเดียวกันนี้ ซึ่งมีความใกล้ชิดกับบริษัทเทคโนโลยีจีน ช่วยให้บริษัทในจีนเลี่ยงข้อห้ามส่งออกหรือไม่ ด้าน NVIDIA ยืนยันว่าเคยตรวจสอบข้อกล่าวหาเรื่องการลักลอบส่งชิปไปจีนแล้ว และพบว่าไม่เป็นความจริง
ในเดือนตุลาคม 2025 หนังสือพิมพ์ The Times ของสหราชอาณาจักรรายงานคำเตือนจากผู้เชี่ยวชาญด้านการต่อต้านข่าวกรองว่า ทางการจีนและรัสเซียเคยใช้หญิงสาวตีสนิทพนักงานบริษัทเทคโนโลยีและบริษัทด้านการทหารของสหรัฐฯ จริง บางรายเล่นเกมยาวถึงขั้นแต่งงานและมีลูกกับเป้าหมาย ผู้เชี่ยวชาญบางคนถึงกับเรียกกลยุทธ์นี้ว่า ‘สงครามเซ็กซ์’ (Sex Warfare)
ขณะที่รายงานของคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ (Homeland Security Committee) สภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ เมื่อต้นปี 2025 ระบุว่าพรรคคอมมิวนิสต์จีนอยู่เบื้องหลังคดีจารกรรมในสหรัฐฯ กว่า 60 คดีในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา ซึ่งทางด้านสถานทูตจีนก็ปฏิเสธอยู่เรื่อยไป และระบุว่าจีน “ไม่ได้พัฒนาเทคโนโลยีด้วยการขโมยหรือปล้นชิงแม้แต่น้อย”
สำหรับ NVIDIA แล้วความกังวลของนักลงทุนนี้มีชื่อเรียกเฉพาะว่าความเสี่ยงจากบุคคลสำคัญ หรือ Key-Person Risk เพราะเจนเซน หวง เป็นทั้งผู้ก่อตั้ง ผู้วางวิสัยทัศน์ และภาพลักษณ์ของบริษัทมานานกว่า 30 ปี ขณะที่สำนักข่าว CNBC ชี้ว่าบริษัทยังไม่มีผู้สืบทอดตำแหน่งที่ชัดเจน เมื่อชิปของ NVIDIA เป็นรากฐานของศูนย์ข้อมูล AI ทั่วโลก ความไม่แน่นอนที่ตัวบุคคลเพียงคนเดียวจึงสั่นสะเทือนได้ทั้งวงการ
อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาทั้งหมดข้างต้นเป็นค่าเฉลี่ยของคนกลุ่มใหญ่ ไม่ได้ตัดสินว่าผู้ชายทุกคนจะเป็นแบบนั้น ทว่าการโยนความผิดให้ ‘ผู้หญิง’ แบบตำนานเก่า มีแต่จะทำให้ผู้มีอำนาจจริง ๆ หลุดพ้นจากการตรวจสอบไป
เตียวเสี้ยนอาจไม่เคยมีตัวตนอยู่จริง แต่การตัดสินใจของลิโป้มีอยู่จริง บทเรียนกว่า 1,800 ปีจากสามก๊กถึง NVIDIA จึงไม่ใช่ ‘ภัยจากสตรี’ แต่คืออำนาจที่ไม่มีใครตรวจสอบ ส่วนบทสรุปของเจนเซน หวง ยังต้องรอผลการสอบสวนต่อไป
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : theguardian, greenpeace
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
