ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวัน ไม่เว้นแม้แต่ชีวิตของ "นิสิต-นักศึกษา" ที่ใช้ AI เป็นเครื่องมือในการค้นคว้าข้อมูล สรุปเนื้อหา ไปจนถึงทำวิจัย เพราะเพียงแค่โยนโจทย์ไป AI ก็จะประมวลผลและเฉลยคำตอบทั้งหมดออกมาในทันที ข้อดีคือ ง่าย และรวดเร็ว แต่กลับกลายเป็นว่า ผู้เรียนไม่ได้พัฒนากระบวนการคิดจากการบ้านเหล่านี้เลย นี่จึงเป็นปัญหาสำคัญของการศึกษาไทยในยุค AI
แพลตฟอร์ม "ABDUL Uni" นวัตกรรมจัดการเรียนการสอน จะมาพลิกห้องเรียนเด็กไทย กระตุ้นกระบวนการคิดวิเคราะห์ เสมือนมีติวเตอร์ส่วนตัวที่ดูแลรายบุคคล ช่วยให้อาจารย์สามารถบริหารจัดการห้องเรียนได้ครบวงจรในระบบเดียว นวัตกรรมนี้พัฒนาโดยทีมวิจัยปัญญาประดิษฐ์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ หรือ เนคเทค (NECTEC) สวทช. และพันธมิตร
พาชิต สีเข้ม ผู้ช่วยวิจัยกลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ หรือ เนคเทค (NECTEC) สวทช. เล่าถึงที่มาของชื่อ "ABDUL Uni" ที่ผสมผสานกิมมิกไทยๆ อย่าง "อับดุล" จากคำติดหู "อับดุล...ถามอะไรตอบได้!" เข้ากับคำว่า "ยูนิ" ที่มาจาก "University" จนเกิดเป็นปัญญาประดิษฐ์สัญชาติไทยที่พร้อมเปลี่ยนบทบาทของ AI ให้กลายเป็นผู้ช่วยสอนที่มาปฏิรูปห้องเรียนไทย
ไม่เฉลยคำตอบในทันที แต่สอนให้ฝึกคิด
"ABDUL Uni" ทำหน้าที่เป็น "ติวเตอร์ชวนคิด" คอยตั้งโจทย์ ชวนตั้งคำถาม และกระตุ้นให้นักศึกษาสร้างกระบวนการคิด วิเคราะห์ รวมถึงออกแบบแนวทางการแก้ปัญหาด้วยตนเอง โดยที่ไม่เฉลยคำตอบในทันทีเหมือนกับ Generative AI ทั่วไป
สิ่งนี้ทำให้อาจารย์ผู้สอนยังคงเป็นผู้ควบคุมการออกแบบการเรียนรู้ได้อย่างสมบูรณ์แบบ โดยกำหนดทิศทางให้ AI นำทางความคิดนักศึกษาไปตามเป้าหมายของรายวิชา
"แพลตฟอร์มของเรา ตัวติวเตอร์จะไม่เฉลยคำตอบให้น้อง ๆ นะครับ ก็คือจะให้เป็นชวนคิดมากกว่า ว่าเหมือนมีโจทย์ประมาณนี้ น้อง ๆ ต้องคิดอย่างไร ต้องออกแบบดีไซน์อย่างไร ก็จะเป็นการคุยกับติวเตอร์แล้วก็ไม่ได้คำตอบเลย แต่ว่าได้กระบวนการคิดตามที่อาจารย์เขาดีไซน์เอาไว้" พาชิต กล่าว
AI Tutor สร้างบทบาทให้เหมาะกับรายวิชา
นอกจากหน้าที่การเป็นติวเตอร์ชวนคิดแล้ว แพลตฟอร์มยังเปิดโอกาสให้อาจารย์ผู้สอนสร้างและกำหนดบุคลิกของ AI Tutor ได้ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของรายวิชาและลักษณะการเรียนรู้ของผู้เรียนรายบุคคล รวมถึงสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่จำลองมาจากสถานการณ์จริง
ตัวอย่างเช่น ในคณะแพทยศาสตร์ อาจารย์สามารถดีไซน์ AI Tutor ให้สวมบทบาทเป็น "ผู้สูงอายุ" ที่มาพร้อมกับอาการหรือข้อจำกัดทางสุขภาพ เพื่อให้นิสิตนักศึกษาแพทย์ได้ทดลองฝึกสัมภาษณ์ ซักประวัติ และเก็บข้อมูลสุขภาพเบื้องต้นผ่านระบบออนไลน์ก่อนที่จะต้องลงพื้นที่ปฏิบัติงานจริงกับคนไข้จริง ทำให้ช่วยลดความประหม่า สร้างความมั่นใจ และเสริมความพร้อมให้นักศึกษาก่อนรับมือกับสถานการณ์จริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ลุยเปิด Open Source ปลดล็อกศักยภาพการศึกษาไทย
ผู้ช่วยวิจัย กลุ่มวิจัยปัญญาประดิษฐ์ เนคเทค กล่าวถึง เป้าหมายของทีมวิจัย "ABDUL Uni" ไม่ได้หยุดอยู่แค่การเปิดให้ใช้งานผ่านระบบส่วนกลางเท่านั้น แต่ยังตั้งเป้าผลักดันแพลตฟอร์มนี้ให้กลายเป็น Open Source ในอนาคต
เปิดโอกาสให้สถาบันอุดมศึกษาและโรงเรียนทั่วประเทศ สามารถนำ Source Code และแพลตฟอร์มไปติดตั้ง ปรับแต่ง และพัฒนาต่อยอดบนเซิร์ฟเวอร์ของตนเองได้อย่างอิสระ ช่วยแก้ปัญหาข้อจำกัดด้านงบประมาณในการซื้อซอฟต์แวร์สำเร็จรูปราคาแพง ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และสร้างความยั่งยืนให้กับการศึกษาไทย
"ABDUL Uni" เริ่มต้นพัฒนามาประมาณ 1 ปี และเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อช่วงเดือนมิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ปัจจุบันอยู่ในช่วงขยายผลนำร่องในสถาบันการศึกษา 20 แห่งทั่วประเทศ โดยมี สวทช. เป็นผู้ดูแลและบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมด ทั้งตัวแพลตฟอร์ม แอปพลิเคชัน และโมเดลภาษาขนาดใหญ่
แพลตฟอร์มสัญชาติไทย "ABDUL Uni" นี้ ทำให้เห็นว่า AI ไม่ได้เป็นภัยคุกคามต่อห้องเรียน หากการออกแบบและประยุกต์ใช้อย่างชาญฉลาด จะเปลี่ยนเครื่องมือหาคำตอบมาเป็น "ติวเตอร์ชวนคิด" สร้างการเรียนรู้รูปแบบใหม่กับเด็กไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ติดตามคอนเทนต์นวัตกรรมคนไทย ได้ที่ Thai Genius
STORY : Thai PBS Sci & Tech
Video Creative : จิรภัทร สะแกขาว
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
