นักพัฒนาภาษาโปรแกรมพีเอชพี (PHP) ที่เว็บไซต์ส่วนใหญ่ทั้งโลกใช้กันอย่างแพร่หลาย ออกอัปเดตฉุกเฉินเพื่อแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัย 2 จุดที่ถูกจัดว่าอยู่ในระดับร้ายแรง พร้อมเรียกร้องให้ผู้ดูแลระบบเร่งติดตั้งการอัปเดตโดยเร็วที่สุด เนื่องจากมีรายงานว่าผู้ไม่หวังดีเริ่มพยายามใช้ช่องโหว่ดังกล่าวโจมตีเว็บไซต์แล้ว
ผลกระทบเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในหลายประเทศ โดยเว็บไซต์ของหน่วยงานภาครัฐในยุโรปบางแห่งต้องปิดให้บริการชั่วคราวเพื่อป้องกันความเสี่ยง ขณะที่หน่วยงานด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ในหลายภูมิภาคออกคำเตือนให้ผู้ใช้งานเร่งแก้ไขระบบ หรือพิจารณาปิดเว็บไซต์ชั่วคราวจนกว่าจะอุดช่องโหว่ได้สำเร็จ
สำหรับคนทั่วไปที่อาจไม่คุ้นเคยกับคำว่าพีเอชพีโดยสามารถนึกภาพได้ว่าเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์ที่อยู่หลังฝากระโปรงรถของเว็บไซต์ แม้ผู้ใช้งานจะไม่เห็นการทำงานโดยตรง แต่ระบบนี้ช่วยประมวลผลข้อมูลและส่งผลลัพธ์ออกมาเป็นหน้าเว็บไซต์ที่เราใช้งานกันทุกวันทั้งการดูบนคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มือถือ
เมื่อมีปัญหาเกิดขึ้นกับระบบที่อยู่เบื้องหลังเว็บไซต์จำนวนมาก ความกังวลจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเว็บไซต์ใดเว็บไซต์หนึ่ง แต่ขยายไปถึงเว็บไซต์อีกจำนวนมากที่ใช้เทคโนโลยีเดียวกัน
รายงานระบุว่า หน่วยงานรัฐในเนเธอร์แลนด์และฟินแลนด์เป็นหนึ่งในองค์กรที่ตัดสินใจนำเว็บไซต์บางส่วนออกจากระบบชั่วคราว หลังมีข้อมูลว่าช่องโหว่อาจถูกนำไปใช้เจาะระบบได้
ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยไซเบอร์หลายรายเริ่มตรวจพบความพยายามโจมตีที่เกี่ยวข้องกับช่องโหว่ดังกล่าว และกำลังเพิ่มมาตรการป้องกันในระยะสั้นเพื่อช่วยลดความเสี่ยง
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่ามาตรการป้องกันชั่วคราวไม่สามารถทดแทนการอัปเดตระบบได้ เพราะการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุยังคงเป็นการติดตั้งซอฟต์แวร์เวอร์ชันใหม่ที่ปิดช่องโหว่แล้ว
อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงมากคือเว็บไซต์จำนวนมากอาจไม่ทราบด้วยซ้ำว่ากำลังพึ่งพาพีเอชพีอยู่เบื้องหลัง เนื่องจากผู้ใช้งานมักเห็นเพียงหน้าเว็บไซต์ แต่ไม่เห็นระบบที่ใช้พัฒนาและบริหารจัดการข้อมูล
ระบบจัดการเว็บไซต์ยอดนิยมหลายประเภทต่างทำงานร่วมกับพีเอชพี ทำให้การแจ้งเตือนครั้งนี้ได้รับความสนใจจากผู้ดูแลเว็บไซต์ทั่วโลก
ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยียังเตือนว่า การอัปเดตเว็บไซต์ตามปกติอาจไม่เพียงพอในบางกรณี เนื่องจากช่องโหว่ครั้งนี้เกี่ยวข้องกับซอฟต์แวร์ระดับเซิร์ฟเวอร์ หรือเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ทำหน้าที่ให้บริการเว็บไซต์
หากเปรียบเทียบแบบง่าย เว็บไซต์ก็คือร้านค้าออนไลน์ ส่วนเซิร์ฟเวอร์คืออาคารที่ร้านตั้งอยู่ การทาสีหน้าร้านใหม่อาจทำให้ร้านดูดีขึ้น แต่หากโครงสร้างอาคารมีรอยร้าว ก็ยังต้องซ่อมแซมตัวอาคารอยู่ดี
หน่วยงานด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ในยุโรป ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และสหราชอาณาจักร ต่างออกคำแนะนำในทิศทางเดียวกัน คือให้เร่งอัปเดตระบบโดยเร็ว
แม้หน่วยงานด้านความมั่นคงปลอดภัยของเนเธอร์แลนด์เองก็ยังตัดสินใจปิดเว็บไซต์ชั่วคราว เพื่อเป็นมาตรการป้องกันไว้ก่อน
เจ้าหน้าที่ระบุว่าพีเอชพีทุกเวอร์ชันตั้งแต่รุ่น 5 เป็นต้นมาอาจได้รับผลกระทบ แต่ทีมพัฒนายังไม่ได้เปิดเผยอย่างละเอียดว่าเวอร์ชันใดได้รับผลกระทบบ้าง
เหตุผลที่ประเด็นนี้ได้รับความสนใจในวงกว้าง เพราะพีเอชพีเป็นเทคโนโลยีที่ถูกใช้งานอย่างแพร่หลาย โดยมีการประเมินว่าประมาณ 70 เปอร์เซ็นต์ของเว็บไซต์ที่มีการระบุภาษาโปรแกรมฝั่งเซิร์ฟเวอร์ ใช้พีเอชพีเป็นส่วนหนึ่งของการทำงาน
จำนวนดังกล่าวคิดเป็นเว็บไซต์หลายร้อยล้านแห่งทั่วโลก ทำให้ช่องโหว่เพียงไม่กี่จุดสามารถสร้างผลกระทบได้เป็นวงกว้าง
ขณะที่หน่วยงานไทยเร่งเตือนองค์กรต่างๆ ให้อัปเดตระบบและเว็บไซต์ที่ใช้พีเอชพี โดยให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับฐานข้อมูลผู้ป่วยของโรงพยาบาลและข้อมูลนักศึกษาของมหาวิทยาลัย เนื่องจากเป็นข้อมูลส่วนบุคคลจำนวนมากที่อาจเสี่ยงต่อการถูกเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต หากระบบไม่ได้รับการแก้ไขทันเวลา
คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลระบุว่า ช่องโหว่ดังกล่าวอาจเปิดทางให้ผู้ไม่หวังดีเข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลสำคัญได้ ขณะที่มูลนิธิผู้ดูแลการพัฒนาพีเอชพีได้ออกชุดแก้ไขแล้วและแนะนำให้ผู้ใช้งานติดตั้งโดยเร็ว อย่างไรก็ตาม ทางการไทยย้ำว่า ขณะนี้ยังไม่มีรายงานยืนยันการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคลในประเทศไทย โดยมาตรการเร่งด่วนประกอบด้วยการตรวจหาระบบที่ได้รับผลกระทบ ลดความเสี่ยงระหว่างรออัปเดต และติดตั้งชุดแก้ไขความปลอดภัย
สำหรับประชาชน สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลแนะนำให้ติดตามประกาศจากหน่วยงานหรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง และหลีกเลี่ยงการกดลิงก์อ้างว่าเป็นการอัปเดตระบบจากแหล่งที่ไม่น่าเชื่อถือ หากพบว่าบริการใดยังคงใช้ระบบรุ่นเก่าที่ไม่ได้รับการแก้ไข ควรสอบถามผู้ดูแลระบบเกี่ยวกับมาตรการด้านความปลอดภัย และหากสงสัยว่าข้อมูลส่วนบุคคลของตนอาจถูกเข้าถึงหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต ควรรีบติดต่อหน่วยงานหรือผู้ให้บริการนั้นทันที
