วันนี้ (4 ก.พ.2569) สพ.ญ.นันทิตา รักษาชาติ นายสัตวแพทย์ชำนาญการพิเศษ ผู้อำนวยการส่วนอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช รายงานผลผ่าซากช้างป่า "สีดอหูพับ" ที่ตายระหว่างถูกเคลื่อนย้ายจากป่าภูเวียง จ.ขอนแก่น ไปเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง จ.เลย เมื่อวันที่ 3 ก.พ.ที่ผ่านมา
ทีมสัตวแพทย์จากสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าเขาสอยดาว และส่วนอนุรักษ์สัตว์ป่า สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 8 (ขอนแก่น) ผ่าชันสูตรหาสาเหตุการตายของช้างป่าสีดอหูพับ เพศผู้ อายุ 15-20 ปี น้ำหนักประมาณ 2.3 ตัน
พบเศษอาหารและเศษหญ้าในช่องปาก, พบฟองอากาศสีขาว (Frosty foam) ในหลอดลม, ผนังในทางเดินอาหารซีด, กล้ามหัวใจขยายตัว มีจุดเลือดออกและซีด, เยื่อหุ้มม้ามซีด แต่เนื้อเยื่อของม้ามมีสีแดงผิดปกติ, มีปริมาณไขมันในช่องท้อง, พบอาหารในทางเดินอาหารปริมาณมาก (อ้อยและมันสำปะหลัง) พบจุดเลือดออกแบบปื้น, ลำไส้เล็ก และลำไส้ใหญ่พบเลือดออกเป็นปื้นเลือด, ตับซีดและพบจุดเลือดออก รวมถึงไขมันพอกอัณฑะ
นอกจากนี้ ทีมสัตวแพทย์ได้เก็บตัวอย่างเศษอาหารในช่องปาก กระเพาะอาหาร, กล้ามเนื้อหัวใจ, ปอด, ผนังกระเพาะอาหาร, ม้าม, ลำไส้เล็กและใหญ่ นำไปตรวจหาสาเหตุการตายจากห้องปฏิบัติการ ก่อนฝั่งกลับซากช้างตามหลักวิชาการ
สำหรับการวินิจฉัยเบื้องต้นถึงสาเหตุที่ทำให้ช้างป่าสีดอหูพับตาย เกิดจากทางเดินหายใจล้มเหลว เนื่องจากสำลักอาหารและอุดตันที่หลอดลม เกิดภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากการถูกจับ (Capture Myopathy) แบบเฉียบพลัน เกิดภาวะช็อกและภาวะหัวใจล้มเหลว
ขณะที่นายวันชัย สิมมาเศียร หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง ระบุถึงความเสี่ยงของการจับบังคับช้างป่า ว่า การจับบังคับสัตว์ป่าขนาดใหญ่โดยเฉพาะช้างป่าที่มีความอันตราย การจับบังคับเคลื่อนย้ายด้วยการวางยาซึมหรือยาสลบ ต้องใช้บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการประเมินเรื่องต่างๆ ได้แก่ น้ำหนัก อายุ พฤติกรรม ภาวะสุขภาพ
การประเมินช้างป่าในพื้นที่ธรรมชาติค่อนข้างทำได้ยากลำบาก จึงอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการปฏิบัติงานดังกล่าว เพราะโดยปกติแล้วก่อนการวางยาซึมหรือยาสลบในสัตว์เลี้ยงหรือคน มีความจำเป็นต้องงดน้ำ งดอาหาร เพื่อตรวจประเมินสุขภาพในการจะวางยาสลบหรือยาซึม
อย่างไรก็ตาม สัตว์ป่าในธรรมชาติ ไม่สามารถจะดำเนินการในกระบวนการดังกล่าวได้ จึงมีความเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น สำลักอาหาร ภาวะช็อก การเกิดฮีทสโตรก หรืออาจทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากการถูกจับ หรือสภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมาได้
อ่านข่าว
กรมอุทยานฯ ชี้แจง "สีดอหูพับ" ตายระหว่างเคลื่อนย้าย คาดสำลักอาหาร
"สีดอหูพับ" ล้ม ระหว่างเคลื่อนย้ายจากป่าภูเวียง ขอนแก่น