อย่ารีบสรุป! “คนขับรถไฟไม่มีใบอนุญาต”

หลังเกิดเหตุรถไฟชนรถเมล์ที่จุดตัดแยกอโศก-มักกะสัน เมื่อวันที่ 16 พ.ค.ที่ผ่านมา ต่อมา นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง ให้สัมภาษณ์วันที่ 17 พ.ค. ระบุว่า "พนักงานขับรถไฟขบวนที่เกิดเหตุ ยังไม่ได้รับใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่จากกรมการขนส่งทางราง และได้สั่งระงับการปฏิบัติหน้าที่ไปแล้ว"

คำพูดดังกล่าวสร้างความไม่พอใจให้กับ "พนักงานขับรถไฟ" หรือ พ.ข.ร. เป็นอย่างมาก เนื่องจากทุกคนรู้ดีว่า "ใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่" หรือ "ใบขับขี่รถไฟ" ยังอยู่ระหว่างกระบวนการทางกฎหมาย และอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านความรับผิดชอบ

พนักงานขับรถไฟหลายคน ออกมาโพสต์บนโซเชียลมีเดีย อธิบายกระบวนการนี้ให้สังคมเข้าใจ ระบุว่า การรถไฟแห่งประเทศไทย เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ จัดตั้งขึ้นตาม พ.ร.บ.การรถไฟแห่งประเทศไทย พ.ศ.2494 (หลังเปลี่ยนสถานะจากกรมรถไฟ)

มีอำนาจในการแต่งตั้งพนักงานในตำแหน่งหน้าที่ต่าง ๆ ตามกระบวนการภายในขององค์กร หนึ่งในนั้นก็คือตำแหน่ง พนักงานขับรถ (พ.ข.ร.) ด้วยเงื่อนไข ต้องเป็น “ช่างเครื่อง” มาไม่น้อยกว่า 7 ปี

ต่อมาภาครัฐจัดตั้ง “กรมการขนส่งทางราง” ขึ้นมากำกับดูแลระบบรางทั้งหมดภายในประเทศ ตาม พ.ร.บ.การขนส่งทางราง พ.ศ.2568

ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 28 ธ.ค.2568 ใช้บังคับเมื่อพ้น 90 วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา คือวันที่ 27 มี.ค.2569 ที่ผ่านมา

“ใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่” หรือใบขับขี่ ตามความในมาตรา 95 ของ พ.ร.บ.ฉบับนี้ กำหนดให้ผู้ประจำหน้าที่ ซึ่งได้แก่ พนักงานขับรถ ฯลฯ ต้องมีใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ นั้นก็คือ พ.ข.ร. นับแต่นี้ต่อไปต้องมีใบขับขี่

แต่มีบทเฉพาะกาลในมาตรา 156 ให้ผู้ประจำหน้าที่ต่าง ๆ ซึ่งรวมถึง พ.ข.ร. “ให้ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้” โดยจะต้องยื่นคำขอรับใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ หรือใบขับขี่ภายใน 120 วัน นับแต่วันที่ พ.ร.บ.นี้บังคับใช้ โดยได้รับการยกเว้นเรื่องคุณสมบัติมาตรา 96

บังคับใช้ พ.ร.บ. วันที่ 27 มี.ค.2569 และต้องยื่นคำขอมีใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่หรือใบขับขี่ภายใน 120 วัน ครบกำหนดก็คือภายในวันที่ 25 ก.ค.2569 นี้

ปัจจุบันพนักงานขับรถไฟจำนวนมากได้ยื่นคำขอและทยอยได้รับใบอนุญาตกันมาบ้างแล้ว แต่ยังไม่ได้รับทุกคน ซึ่งต้องรออนุมัติจากกรมการขนส่งทางราง จึงเป็นสาเหตุที่ว่า ทำไม พนักงานขับรถจึงยังไม่มีใบขับขี่ ซึ่งพนักงานขอบรถไฟไม่ใช่ พ.ข.ร.เถื่อน แต่มีหน้าที่ตามสิทธิทุกประการ