วันนี้ (26 มี.ค.2569) สถานการณ์ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในประเทศไทย ถือเป็นตัวแปรสำคัญที่มีอิทธิพลต่อดัชนีราคาผู้บริโภคและอัตราเงินเฟ้ออย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ จากการติดตามข้อมูลสถิติของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน พบว่าความผันผวนของราคาน้ำมันในรอบกว่าทศวรรษที่ผ่านมา ถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยภายนอกหลายประการ
ทั้งสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ สงครามการค้า และโรคระบาดใหญ่ ซึ่งส่งผลให้ราคาขายปลีก ณ สถานีบริการน้ำมันในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง
1.ยุคแห่งความผันผวน (พ.ศ.2558-2562)
ในปี พ.ศ.2558 ราคาน้ำมันเบนซิน 95 เคยอยู่ที่ระดับประมาณ 35.56 บาท/ลิตร ขณะที่แก๊สโซฮอล์ 95 และ 91 ทรงตัวอยู่ที่ประมาณลิตรละ 28-29 บาท ช่วงเวลานี้ถือเป็นยุคที่ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกเริ่มมีการปรับตัวลดลงจากภาวะอุปทานส่วนเกิน ทำให้ผู้บริโภคในไทยเข้าถึงพลังงานในราคาที่ค่อนข้างต่ำ
จนกระทั่งปี 2561 ที่ราคาเริ่มขยับขึ้นอีกครั้ง โดยเบนซิน 95 ดีดขึ้นไปแตะ 38.06 บาท/ลิตร อย่างไรก็ตาม ในช่วงปี 2562 ราคายังคงอยู่ในเกณฑ์ที่รัฐบาลสามารถบริหารจัดการได้ ผ่านกลไกภาษีและกองทุนน้ำมัน
2.โควิด-19 พาราคาดิ่งเหว (พ.ศ.2563)
ปี 2563 เป็นปีที่น่าจดจำที่สุดในประวัติศาสตร์พลังงาน เนื่องจากสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ทำให้ความต้องการใช้พลังงานทั่วโลกหยุดชะงักลงอย่างกะทันหัน ส่งผลให้ราคาน้ำมันในไทยทำสถิติ "ต่ำที่สุด" ในรอบหลายปี
โดยแก๊สโซฮอล์ 95 ลดลงเหลือเพียงประมาณ 26.75 บาท/ลิตร และดีเซลพื้นฐานลดลงต่ำกว่า 28.29 บาท/ลิตร ถือเป็นช่วงเวลาที่ผู้ใช้รถมีภาระค่าน้ำมันเบาบางที่สุดในรอบทศวรรษ
3.วิกฤตซ้อนวิกฤต ปี 2565 เบนซินราคา 2 ลิตรร้อย
เมื่อโลกเริ่มฟื้นตัวจากโควิด-19 ในปี 2564 ความต้องการใช้พลังงานกลับมาพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ประกอบกับเกิดสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนในช่วงตั้งแต่ต้นปี 2565 ส่งผลให้เกิดวิกฤตพลังงานโลกทันที ในปีนี้เองที่คนไทยเห็นราคา เบนซิน 95 พุ่งทะลุ 52.06 บาท/ลิตร เป็นครั้งแรก และน้ำมันดีเซลเกือบหลุดเพดานการอุดหนุนที่ 35 บาท
รัฐบาลต้องใช้เงินจากกองทุนน้ำมันจำนวนมหาศาล เพื่อตรึงราคาดีเซลไว้ไม่ให้เกินระดับวิกฤต จนเกิดผลกระทบต่อต้นทุนการขนส่งสินค้าทั่วประเทศ
4.ยุค New High ในปี 2569
จากการรวบรวมข้อมูลล่าสุด ณ วันนี้ (26 มี.ค.2569) พบว่าราคาน้ำมันในประเทศไทยกลับมาสร้างสถิติสูงสุดใหม่อีกครั้ง โดยเฉพาะกลุ่มน้ำมันเกรดพรีเมียมและดีเซล เบนซิน 95 ขยับขึ้นไปแตะลิตรละ 57.51 บาท และ ดีเซลพรีเมียมพุ่งไปถึง 57.84 บาท/ลิตร นับเป็นระดับราคาที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในประวัติศาสตร์ไทย
สาเหตุหลักมาจากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกที่ทรงตัวในระดับสูงต่อเนื่อง และการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิต เพื่อนำเงินเข้าสมทบกองทุนน้ำมันที่ติดลบสะสมมาอย่างยาวนาน
ตารางข้อมูลราคาสูงสุดรายปี (เจาะลึกทุกประเภทน้ำมัน)
ที่มาข้อมูลเพิ่มเติม : globalpetrolprices, สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน
อ่านข่าวอื่น :
ออสเตรเลียแบนพาสปอร์ตอิหร่าน อ้างความมั่นคง หวั่นมาแล้วกลับประเทศไม่ได้
ทำเนียบขาวยืนยัน "ทรัมป์พบสี" ที่ปักกิ่ง 14-15 พ.ค.
1 ปี "ตึก สตง.ถล่ม" บทเรียนราคาแพง กับความรับผิดชอบที่ไม่มีคำตอบ
น้ำมันเขียว คืออะไร? เชื้อเพลิงหลักของเรือประมงไทย
