วันนี้ (27 เม.ย.2569) นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า ช่วงกลางเดือนที่ผ่านมา กรมฯ นำผู้ส่งออกข้าวไทยเดินทางเยือนประเทศญี่ปุ่น พบปะหารือและกระชับความสัมพันธ์ทางการค้ากับหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ที่เกี่ยวข้องกับสินค้าข้าวของญี่ปุ่น พร้อมทั้งจัดกิจกรรม เพื่อกระตุ้นความต้องการบริโภคข้าวไทย และรักษาส่วนแบ่งตลาดข้าวไทยในญี่ปุ่น

คณะผู้ส่งออกข้าวไทยพบ 4 บริษัท นำเข้าข้าวไทยทั้ง 4 ต่างมีความสัมพันธ์ทางการค้าข้าวที่ดี และผู้ส่งออกข้าวไทยมาอย่างยาวนาน เนื่องจากข้าวไทยยังคงมีคุณภาพและมาตรฐานที่ดี รวมทั้งปลอดภัยต่อผู้บริโภคในญี่ปุ่นจนถึงปัจจุบัน อีกทั้งส่งมอบข้าวได้ตามกำหนดเวลา และทันต่อความต้องการข้าวของญี่ปุ่นมาโดยตลอด ผู้นำเข้าข้าวต่างยืนยันว่าจะยังคงนำเข้าข้าวไทยต่อไป แม้ว่าจะนำเข้าข้าวไทยนอกโควตา ที่ต้องเสียภาษีประมาณ 341 เยน/กิโลกรัม (68 บาท/กิโลกรัม)

นอกจากนี้ ผู้นำเข้าข้าวยังให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า ความต้องการข้าวไทยในญี่ปุ่นยังคงมีอย่างต่อเนื่อง ทั้งในภาคอุตสาหกรรมแปรรูป เช่น เซมเบ้ โชยุ มิโซะ และเหล้าอาวาโมริ และเพื่อการบริโภคในครัวเรือนและร้านอาหาร ดังนั้นมองว่า ข้าวไทยยังมีโอกาสเติบโตในตลาดญี่ปุ่นอย่างมาก

นอกจากนี้ ยังพบหารือกับผู้ผลิตมิโซะรายใหญ่ของญี่ปุ่น โดยใช้ข้าวเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตสินค้า จากเดิมใช้ข้าวญี่ปุ่นเท่านั้น ต่อมาเห็นว่าข้าวไทยมีคุณสมบัติและรสชาติที่ดี และใกล้เคียงกับข้าวญี่ปุ่น ประกอบกับราคาข้าวไทยเหมาะสม จึงปรับสูตรมิโซะสำหรับทำจากข้าวไทย ปัจจุบันข้าวไทยจึงเป็นวัตถุดิบหลักสำคัญในการผลิตมิโซะ และยืนยันว่าจะยังคงใช้ข้าวไทยต่อไป

ญี่ปุ่นเตรียมเปิดประมูลข้าวเม็ดกลาง-สั้น พ.ค.นี้

อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กล่าวอีกว่า หารือกับอธิบดีกรมผลิตผลการเกษตร ของกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงของญี่ปุ่น (Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries: MAFF) ซึ่งเป็นหน่วยงานภาครัฐ ที่ทำหน้าที่กำหนดปริมาณการนำเข้าข้าว และกำกับดูแลการประมูลเพื่อนำเข้าข้าวของญี่ปุ่น โดยแลกเปลี่ยนข้อมูลและมุมมองเกี่ยวกับสถานการณ์การค้าข้าวระหว่างกัน ซึ่งฝ่ายญี่ปุ่นให้ข้อมูลว่า ปัจจุบันราคาข้าวในญี่ปุ่นได้ปรับตัวลดลง

เนื่องจากในระยะที่ผ่านมาภาครัฐโดยหน่วยงาน MAFF ทยอยนำข้าวเมล็ดกลาง และเมล็ดสั้น (ชาวญี่ปุ่นนิยมบริโภคข้าวเมล็ดกลางและเมล็ดสั้น) ในสต็อกของรัฐออกมาระบายสู่ตลาด และคาดว่าในเดือนพ.ค.หน่วยงาน MAFF จะเริ่มทยอยเปิดประมูลนำเข้าข้าวเมล็ดกลาง และเมล็ดสั้นจากต่างประเทศ เพื่อทดแทนข้าวในสต็อก ส่วนฝ่ายไทยขอให้ฝ่ายญี่ปุ่นพิจารณารักษาระดับการนำเข้าข้าวไทยในปริมาณที่ใกล้เคียงกับที่ผ่านมาประมาณ 300,000 ตัน/ปี เพื่อเป็นการแสดงไมตรีจิตรดีที่ต่อกัน

ปัจจุบันอาหารไทยในญี่ปุ่นได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก กรมฯ จึงร่วมกับทูตพาณิชย์ กรุงโตเกียว จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ข้าวไทย เช่น ข้าวหอมมะลิไทย ข้าวหอมไทย ข้าวขาว ข้าวเหนียว ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ข้าวสังข์หยด และข้าวหอมนิล เพื่อนำเสนอความหลากหลายของข้าวไทยที่มีคุณภาพ และมาตรฐานเป็นที่ยอมรับในระดับสากล ควบคู่กับการสร้างการจดจำเกี่ยวกับเครื่องหมายรับรองข้าวหอมมะลิไทย

ญี่ปุ่น นำเข้าข่าวไทยปีละ 3 แสนตัน

ทั้งนี้ปีญี่ปุ่นนำเข้าข้าวจากต่างประเทศประมาณ 760,000 ตัน/ปี แบ่งเป็นเพื่อใช้ในอุตสาหกรรม ประมาณ 660,000 ตัน และเพื่อใช้ในครัวเรือนและร้านอาหาร ประมาณ 100,000 ตัน โดยไทยส่งออกข้าวไปญี่ปุ่นปีละประมาณ 290,000-300,000 ตัน คิดเป็นสัดส่วนของข้าวไทยประมาณ 38-39% ของปริมาณการนำเข้าข้าวของญี่ปุ่น

สำหรับชนิดข้าวไทยที่ส่งไปญี่ปุ่น ส่วนใหญ่เป็นข้าวขาว ข้าวเหนียว และข้าวหอมมะลิไทย การเดินทางเยือนญี่ปุ่นครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการกระชับความสัมพันธ์ทางการค้า เพื่อยกระดับไปสู่การเป็นพันธมิตรทางการค้าข้าว (strategic partner) ที่ดีระหว่างกันแล้ว ยังเป็นการกระตุ้นความต้องการบริโภคข้าวไทยในภาคครัวเรือนและร้านอาหารให้เพิ่มขึ้น และสร้างการจดจำและการระลึกถึงข้าวไทยเมื่อนึกถึงข้าวตามแนวคิด Think Rice Think Thailand

เร่งบูรณาการ “ข้าวไทย”แก้ปัญหาราคาตก

ในขณะที่ราคาข้าวเปลือกในประเทศ แม้ว่าราคาจะขยับขึ้นมาบ้าง แต่ก็ยังไม่คุ้มทุนกับต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูง โดยราคารับซื้อข้าวเปลือก เฉลี่ยช่วงเดือน เม.ย.2569 ข้าวเปลือกหอมมะลิ 105 เฉลี่ยราคา 15,400-17,900 บาท/ตัน ข้าวเปลือกปทุมธานี เฉลี่ยราคา 8,000-10,000 บาท/ตัน ข้าวเปลือกเจ้า ราคาเฉลี่ย 6,300-8,200 บาท/ตัน และข้าวเปลือกเหนียว ราคาเฉลี่ย 8,000-11,500 บาท/ตัน

โดยเมื่อวันที่ 26 เม.ย.ที่ผ่านมา สมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย ประชุมสามัญประจำปี ซึ่งมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.พาณิชย์ ลงพื้นที่ จ.พระนครศรีอยุธยา ประชุมตัวแทนเกษตรกรจาก 57 จังหวัด กว่า 200 ราย เพื่อสะท้อนปัญหา และข้อเสนอแนะของภาคเกษตรกร และเชื่อมโยงสู่การกำหนดนโยบายภาครัฐให้ตอบโจทย์สถานการณ์จริง

นางศุภจี กล่าวว่า ปัจจุบันภาคเกษตร โดยเฉพาะข้าวต้องเผชิญกับ วิกฤตซ้อนวิกฤต ทั้งภาวะเศรษฐกิจโลก ความผันผวนด้านภูมิรัฐศาสตร์ ต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น รวมถึงความไม่แน่นอนของสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้งและฝนตกหนักในบางช่วง

ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อผลผลิตและรายได้ของเกษตรกร ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทยที่เผชิญปัญหา แต่เป็นวิกฤตร่วมของโลก สิ่งที่ต้องทำคือการทำงานร่วมกันแบบบูรณาการ ทั้งภาครัฐ ภาคเกษตร และทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กระทรวงพาณิชย์ในฐานะปลายน้ำ จำเป็นต้องทำงานเชื่อมโยงกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งดูแลต้นน้ำ และภาคอุตสาหกรรมในกลางน้ำเพื่อให้ทั้งระบบเดินหน้าไปพร้อมกันอย่างมีประสิทธิภาพ

ชาวนายืนข้อเสนอ เร่งแก้ราคาข้าว

นอกจากนี้ รองนายกฯ ได้รับข้อเสนอหนังสือข้อเสนอจากสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย ทั้งในส่วนของมาตรการเร่งด่วน 6 ข้อ และมาตรการระยะยาว 5 ข้อ ซึ่งสะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของภาคเกษตรไทย โดยบางเรื่องสามารถดำเนินการได้ทันที แต่ทุกข้อเสนอจะถูกนำไปประสานกับคณะรัฐบาล

โดยในส่วนของต้นน้ำ รัฐบาลให้ความสำคัญกับการพัฒนาพันธุ์ข้าวให้มีคุณภาพและให้ผลผลิตสูงขึ้น ปัจจุบันผลผลิตข้าวไทยเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 400–700 กิโลกรัมต่อไร่ ขณะที่บางประเทศคู่แข่งสามารถผลิตได้ถึง 1,500 กิโลกรัมต่อไร่ ดังนั้น จึงต้องเร่งพัฒนาเมล็ดพันธุ์ให้แข็งแรง ควบคู่กับการบริหารจัดการดินและปุ๋ยอย่างเหมาะสม

เป้าส่งออก 7 ล้านตัน ลุยขายจีทูจี

นอกจากนี้ ยังเตรียมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณามาตรการช่วยเหลือต้นทุนด้านพลังงานและค่าขนส่ง ซึ่งเป็นภาระสำคัญของเกษตรกร สำหรับกลางน้ำ รัฐบาลมุ่งเน้นการเพิ่มมูลค่าข้าว ผ่านการแปรรูปและการพัฒนาผลิตภัณฑ์

โดยคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) อนุมัติโครงการสนับสนุนชุมชนกว่า 200 แห่ง ให้เข้าถึงเครื่องมือสำคัญ เช่น เครื่องสีข้าว เครื่องอบ เครื่องบรรจุสุญญากาศ รวมถึงการพัฒนาแบรนด์และการตลาด การแปรรูปไม่ใช่แค่เปลี่ยนข้าวเปลือกเป็นข้าวสาร แต่ต้องต่อยอดไปสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูง ทั้งอาหาร เวชภัณฑ์ หรือผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือใช้ ทั้งนี้ การแปรรูปยังช่วยยืดระยะเวลาการจำหน่าย ทำให้เกษตรกรไม่จำเป็นต้องขายผลผลิตทันทีในช่วงราคาตกต่ำ และสามารถบริหารจัดการรายได้ได้ดีขึ้น

ในส่วนของปลายน้ำ กระทรวงพาณิชย์เดินหน้ามาตรการ ซื้อนำตลาดได้พัฒนาระบบฐานข้อมูล เช่น dashboard ข้าว เพื่อใช้ติดตามสถานการณ์อุปสงค์-อุปทานในแต่ละพื้นที่แบบเรียลไทม์ ช่วยให้สามารถวางแผนการผลิต การตลาด และการดูดซับผลผลิตได้อย่างแม่นยำ ควบคู่กับการจัด “ตลาดนัดข้าวเปลือก” เพื่อเพิ่มการแข่งขัน และเปิดโอกาสให้เกษตรกรเข้าถึงผู้ซื้อโดยตรง

นอกจากนี้ ยังเร่งขยายตลาดส่งออก โดยตั้งเป้าปริมาณส่งออกปี 2569 ที่กว่า 7 ล้านตัน แม้เผชิญข้อจำกัดจากสถานการณ์โลก พร้อมใช้กลไกการค้าระหว่างประเทศ เช่น การขายแบบรัฐต่อรัฐ (G2G) ให้มีสินค้าเกษตรโดยเฉพาะข้าวอยู่ในข้อตกลงการซื้อขาย

อ่านข่าว:

ส่งออกโต 19.3% สูงสุดเป็นประวัติการณ์ ทำ New High เหนือ 3.5 หมื่นล้านดอลลาร์

ส่งออกข้าวปี 68 ทะลุเป้า 7.9 ล้านตัน พณ.เร่งรุกตลาดศักยภาพ รักษาตลาดเดิม

ส่งออกสินค้าเกษตร ปี69 โตพุ่ง พณ ชี้“ข้าว-มันสำปะหลัง”รุ่ง สวนทางปัจจัยเสี่ยงรอบด้าน