ลุ้นโค้งสุดท้าย "กฎหมายนิรโทษกรรม" ปลดล็อก "ผู้ต้องหาคดีการเมือง"

วันที่ 8 ก.ค.2569 มี 3 เรื่องเร่งด่วน ที่เป็นการพิจารณาร่างกฎหมายสามฉบับ จะถูกบรรจุระเบียบในวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ก่อนที่จะมีการปิดสมัยประชุมสภาฯ วันที่ 11 ก.ค. หนึ่งในนั้นคือ ร่างพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. .... หรือร่างพ.ร.บ.นิรโทษกรรม ที่ให้นิรโทษกรรมคดีชุมนุมทางการเมือง ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา คือปี 2548-2568 มีรายงานพรรคภูมิใจไทย จะขอที่ประชุมให้เลื่อนจากวาระลำดับ 3 เป็น ลำดับ 1

จากเดิมร่างแรกที่จะถูกเสนอเข้าสู่การพิจารณา คือ ร่างพ.ร.บ.คนเข้าเมือง (ฉบับที่...) พ.ศ....และร่างพ.ร.บ.โรงแรม (ฉบับที่...)พ.ศ....ซึ่ง นายโสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้เตรียมบรรจุระเบียบวาระการประชุมสภาไว้แล้ว ถือเป็นโค้งสุดท้าย ก่อนนำไปสู่การปลดบ่วงพันธนาการผู้ต้องหาคดีการเมือง หลังประชุมวุฒิสภามีมติด้วยเสียงข้างมาก เมื่อวันที่ 30 มิ.ย.2569 เห็นชอบร่างพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ....

ตามขั้นตอนของกฎหมาย วุฒิสภาต้องส่งกลับไปยังสภาผู้แทนราษฎร เพื่อให้สภาฯพิจารณาว่าเห็นชอบด้วยกับร่างที่ผ่านวุฒิสภามาหรือไม่ หลังมีการแก้ไขถ้อยคำในบางมาตรา รวมทั้งการยกเว้นการนิรโทษกรรมความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 หากทุกฝ่ายรับได้ จะมีการผลักดันให้ออกกฎหมายเร็วขึ้น แต่หากมีประเด็นขัดแย้ง อาจต้องมีการตั้งกรรมาธิการร่วมสองสภาซึ่งจะทำให้กระบวนการอาจล่าช้าออกไป

มีข้อมูลระบุว่าหากกฎหมายดังกล่าวมีผลบังคับใช้จริง จะมีการนิรโทษกรรมผู้ต้องหาคดีเกี่ยวกับการเมืองหลากหลายกลุ่ม โดยครอบคลุมตั้งแต่ปี 2548 -2565 มากกว่า 3, 000 คน ประกอบด้วย

• กลุ่มพันธมิตรประชาชาเพื่อประชาธิปไตย (พมธ.) หรือกลุ่มคนเสื้อเหลือ ที่ต้องคดีก่อการร้าย คดีบุกรุก ครอบครองอาวุธ , ยุยงปลุกปั่น , ทำให้เสียทรัพย์ ประมาณ 200 คน
• กลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ ( นปช.) หรือคนเสื้อแดง ที่ต้องคดีก่อการร้าย บุกรุก, ครอบครองอาวุธ , วางเพลิงเผาทรัพย์ , ฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประมาณ 1,150 คน
• กลุ่มคณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงปฏิรูปประเทศไทยฯ (กปปส.) ในความผิดฐานร่วมกันเป็นกบฏ อั้งยี่ ซ่องโจร และข้อหาอื่น ๆ จากการชุมนุมขับไล่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ช่วงปี พ.ศ. 2556-2557 ที่ต้องคดีประมาณ 221 คน
• ม็อบราษฎร-ม็อบทะลุแก๊ซ ปี 2564 ที่ถูกดำเนินคดีข้อหายงปลุกปั่น , ฝ่าฝืน พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ,พ.ร.บ.การชุมนุมฯ พ.ร.บ.คอมฯ ,ครอบครองอาวุธ วัตถุระเบิด(ปะทัดยักษ์) , วางเพลิงเผาทรัพย์ ประมาณ 1,683 คน

จตุพร พรหมพันธุ์ วิทยากรคณะหลอมรวมประชาชน กล่าวในรายการประเทศไทยต้องมาก่อน ตอนหนึ่งว่า บทเรียนจากการเสนอนิรโทษกรรม สุดซอยเมื่อปลายปี 2556 ซึ่งขยายผลจากให้เฉพาะประชาชนในคดีทางการเมืองเท่านั้น เพิ่มเป็นคดีทุจริตได้ประโยชน์ด้วยจึงทำให้ประชาชนบางส่วน ( กปปส.) โจมตีต่อต้าน แต่การเสนอนิรโทษกรรมครั้งนี้ สิ่งที่เป็นเงื่อนไข ซึ่งประชาชนหรือสังคมรับไม่ได้จะถูกตัดออกหมด เช่น คดี 112 คดีทุจริตและคดีอาญาที่ใช้ความรุนแรง

นิรโทษกรรม สุดซอยที่เป็นปัญหา คือ คดีทุจริต ครั้งนี้สังคมจะไม่มีปัญหาแตกแยกแน่นอน คือ คดี 112 และสังคมไม่สบายใจคือการใช้ความรุนแรงในคดีอาญา จะไม่ได้รับการนิรโทษฯ

สำหรับคดีชี้น 14 ซึ่งเป็นคดีพื้นฐานจากการทุจริต รวมถึงคนหลบหนีคดีจะไม่ได้รับอานิสงค์จากพ.ร.บ.ฉบับนี้ ดังนั้น เมื่อหลักการนิรโทษฯ ไม่เอื้อหรือยกเว้น ให้คดีทุจริต คดี 112 และคดีอาญารุนแรงแล้ว คดีที่พื้นฐานจากคดีเหล่านี้ย่อมไม่ได้ประโยชน์จากนิรโทษกรรมครั้งนี้เช่นกัน

ขณะนี้ถ้าเป็นคนรุ่นเก่ามีคดีและได้รับโทษทางการเมืองแล้ว นับวันคนเหล่านี้อยู่ในสภาพรอวันพรากจากกัน พวกเขาช่วยเหลือตัวเองก็ลำบาก รอเวลาที่จะไป และคนหนุ่มสาวที่ไม่ได้ติดคดี 112 อีกจำนวนมาก ไม่ควรมาติดบ่วงใด ๆ ทั้งสิ้นในคดีทางการเมืองอีก ...เชื่อว่าส่วนใหญ่เห็นในทิศทางเดียวกันและเป็นประโยชน์กับทุกฝ่าย ให้จำคำพูดของ พล.อ.เกรียงศักดิ์ ที่ว่า เราไม่มีเวลาทะเลาะกันอีกแล้ว

ด้าน กรวีร์ ปริศนานันทกุล ประธานวิปรัฐบาล ย้ำว่า จุดยืนพรรคภูมิใจไทยสนับสนุนนิรโทษกรรมคดีการเมือง แต่ยืนหยัดไม่รวมความผิดตามมาตรา 112 ส่วนฝ่ายค้านแสดงท่าทีชัดเจนไม่รับร่างดังกล่าว และขอตั้งกรรมาธิการร่วม

ขณะที่ สุทิน คลังแสง สส.บัญชีรายชื่อพรรคเพื่อไทย บอกว่า หลังสว. ปรับแก้ถ้อยคำในบางมาตรา เช่น ไม่นิรโทษกรรม การกระทำผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ว่า ต้องฟังวิปรัฐบาลว่าจะพิจารณาอย่างไร เพราะตัวแทนแต่ละพรรคจะนำความคิดเห็นของสมาชิกมาคุยกัน แต่เชื่อว่าเรื่องนี้คงจะได้ข้อสรุปที่เป็นประโยชน์ต่อบ้านเมือง และสามารถผลักดันกฎหมายฉบับนี้ออกมาได้สำเร็จ เนื่องจากผู้ที่ได้รับประโยชน์มีทั้งกลุ่มที่ผิดพลาด หลงผิด

เมื่อกฎหมายนี้ออกมาก็จะเปิดโอกาสให้คนเหล่านี้ได้กลับมาใช้ชีวิต และสร้างความปรองดองสามัคคีให้เกิดขึ้นในชาติ ใช้ศักยกาพในการร่วมกันพัฒนาประเทศต่อไป

ทั้งนี้ ที่ผ่านมาประเทศไทยเคยมีการตรากฎหมายนิรโทษกรรมมาแล้ว 23 ฉบับตั้งแต่ พ.ศ.2475 แบ่งเป็นพระราชบัญญัติจำนวน 19 ฉบับ พระราชกำหนด 4 ฉบับ

1.พระราชกำหนดนิรโทษกรรมในคราวเปลี่ยนแปลงการปกครองแผ่นดิน พุทธศักราช 2475

2.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรม ในการจัดการให้คณะรัฐมนตรีลาออกเพื่อให้มีการเปิดสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2476

3.พระราชกำหนดนิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำความผิดฐานกบฏและจลาจล พุทธศักราช 2488

4.พระราชบัญญัติอนุมัติพระราชกำหนดนิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำความผิดฐานกบถและจราจล พุทธศักราช 2488 พุทธศักราช 2488

5.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการต่อต้านการดำเนินการสงครามของญี่ปุ่น พุทธศักราช 2489

6.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำรัฐประหาร พ.ศ. 2490

7.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้ที่ได้นำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2475 กลับมาใช้ พ.ศ. 2494

8.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมในโอกาสครบ 25 พุทธศตวรรษ พ.ศ. 2499

9.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการยึดอำนาจการบริหารราชการแผ่นดิน เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2500 พ.ศ. 2500

10.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการปฏิวัติ เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501 พ.ศ. 2502

11.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมในโอกาสครบ 25 พุทธศตวรรษ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2502

12.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการปฏิวัติ เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 พ.ศ. 2515

13.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่นักเรียน นิสิต นักศึกษาและประชาชน ซึ่งกระทำความผิดเกี่ยวเนื่องกับการเดินขบวน เมื่อวันที่13 ตุลาคม พ.ศ. 2516 พ.ศ. 2516

14.พระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งของหัวหน้าคณะปฏิวัติ ที่ 36/2515 ลงวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2515 พ.ศ. 2517

15.พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ผู้กระทำการยึดอำนาจการปกครองประเทศ เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 พ.ศ. 2519 เป็นต้น

ต้องรอลุ้นโค้งสุดท้ายว่า ร่างพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. ....จะผ่านการพิจารณาหรือไม่ ทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านจะช่วยกันปลดล็อกพันธนาการชีวิตของผู้ต้องหากลุ่มสีเสื้อต่างๆ ได้อย่างไร

อ่านข่าว

เปิดเหตุผลฝ่ายหนุน-ค้าน พ.ร.บ.นิรโทษกรรมคดีรุกป่า

"ณัฐพงษ์" จี้ พท.แจงคว่ำนิรโทษกรรมประชาชน ซัดเหตุผลฟังไม่ขึ้น

ไปต่อหรือพอก่อน? ม.112 ในกฎหมายนิรโทษกรรม