มองแก้ปัญหาวิกฤต "น้ำประปา" แม่น้ำสาย-กก ทำอะไร (ได้) บ้าง?

ภูมิภาค
10:10
จำนวนผู้ชม 14
Thai PBS
มองแก้ปัญหาวิกฤต "น้ำประปา" แม่น้ำสาย-กก ทำอะไร (ได้) บ้าง?

วันนี้ (20 พ.ย.2569) ไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ ได้รวบรวมแผนการแก้ปัญหาจากการปนเปื้อนสารพิษข้ามพรมแดน

1. การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สาย จ.เชียงราย

ความเสี่ยงด้านคุณภาพน้ำ

วันที่ 5 พ.ย.2569 การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สาย ประกาศหยุดผลิตน้ำประปา หลังพบความขุ่นของน้ำดิบพุ่งสูงถึง 14,000 NTU ขณะที่ตรวจพบสารหนูสูงกว่าค่ามาตรฐานประมาณ 30 เท่า โดยปกติระบบสามารถรองรับค่าความขุ่นได้ไม่เกิน 6,000 NTU และในช่วงที่ตรวจพบสารหนู ค่าความขุ่นอยู่ที่ประมาณ 3,000 NTU

มองแก้ปัญหาวิกฤต "น้ำประปา" แม่น้ำสาย-กก ทำอะไร(ได้) บ้าง?

มองแก้ปัญหาวิกฤต "น้ำประปา" แม่น้ำสาย-กก ทำอะไร(ได้) บ้าง?

ปัจจุบันการประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สาย มีผู้ใช้น้ำประมาณ 23,000 ครัวเรือน โดยเหตุการณ์วันที่ 5 พฤศจิกายน มีผู้ใช้น้ำได้รับผลกระทบประมาณ 9,500 ครัวเรือน

แผนรับมือแบ่งเป็น 3 ระยะ และงบประมาณ

  • ระยะเร่งด่วน ติดตั้งระบบสารเคมีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบำบัดน้ำ ใช้งบประมาณ 11 ล้านบาท
  • ระยะกลาง วางแผนจัดหาแหล่งน้ำดิบใหม่ ได้แก่ โครงการท่อส่งน้ำจากประปาเกาะช้าง งบประมาณ 33.89 ล้านบาท ปัจจุบันอยู่ระหว่างจัดจ้าง และโครงการย้ายแหล่งผลิตน้ำประปาไปใช้น้ำจากแม่น้ำโขง-เชียงแสน 2 งบประมาณ 916 ล้านบาท ปัจจุบันก่อสร้างคืบหน้าร้อยละ 56
  • ระยะยาว ก่อสร้างอ่างเก็บน้ำหัวแม่คำและอ่างเก็บน้ำแม่สแลป เพื่อเป็นแหล่งน้ำภายในประเทศ มีความจุรวมประมาณ 70 ล้านลูกบาศก์เมตร ขณะนี้อยู่ระหว่างขออนุญาตใช้พื้นที่ป่าไม้และขออนุญาตก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2575 (ข้อมูลสัมภาษณ์โครงการชลประทานจังหวัดเชียงราย)

ส่วนแหล่งน้ำบาดาลในพื้นที่ เช่น ถ้ำหลวง 4 บ่อ ขุนน้ำนางนอน 8 บ่อ และหนองน้ำพุ อาจใช้เป็นแหล่งน้ำสำรองในกรณีฉุกเฉินได้

มาตรการช่วยเหลือเฉพาะหน้า ปัจจุบันมีรถน้ำของการประปาส่วนภูมิภาค 1 คัน รถน้ำของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เขต 15 จำนวน 1 คัน และรถประปาพระราชทาน 1 คัน เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอการประปาฯ คือ การแก้ปัญหาสารพิษข้ามพรมแดนยังจำเป็นต้องจัดการที่ต้นเหตุ คือเหมืองแร่ในประเทศเมียนมา ควบคู่กับการพัฒนาระบบแจ้งเตือนและตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบเรียลไทม์ เพื่อให้การประปาสามารถประเมินสถานการณ์และวางแผนผลิตน้ำได้ทันต่อความเปลี่ยนแปลง

2. การประปาส่วนภูมิภาคสาขาเชียงราย

สำหรับการประปาส่วนภูมิภาคสาขาเชียงราย ปัจจุบันต้องปรับมาใช้ระบบสารเคมีเพื่อบำบัดน้ำ ใช้งบประมาณประมาณ 5 ล้านบาท

ส่วนแผนระยะยาวเตรียมย้ายแหล่งน้ำดิบไปใช้น้ำจากแม่น้ำลาว ใช้งบประมาณ 1,953 ล้านบาท โดยอยู่ระหว่างเสนอของบประมาณปี 2570

สำหรับปัญหาน้ำประปาในพื้นที่ลุ่มน้ำสายและลุ่มน้ำกก กรณีแม่น้ำกก ดูเหมือนพอจะมีทางออกแก้ปัญหาย้ายแหล่งน้ำ แต่ลุ่มน้ำสาย หากยังเผชิญการทำเหมืองบริเวณต้นน้ำ การประปาฯ แม่สายจะยังอยู่ในความเสี่ยงปัญหาทั้งการผลิตและสารพิษที่คนแม่สายยังต้องมาเผชิญ

มองแก้ปัญหาวิกฤต "น้ำประปา" แม่น้ำสาย-กก ทำอะไร(ได้) บ้าง?

มองแก้ปัญหาวิกฤต "น้ำประปา" แม่น้ำสาย-กก ทำอะไร(ได้) บ้าง?

รายงาน : โกวิทย์ บุญธรรม ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอส ศูนย์ข่าวภาคเหนือ

อ่านข่าว :

เกษตรกรริมน้ำโขงร้องรัฐตรวจสอบพืชผักรับรองความปลอดภัย

ชาวนาแม่สายสุดช้ำ! โรงสีไม่รับซื้อข้าว หวั่นสารปนเปื้อน จี้รัฐแยกพื้นที่เสี่ยง

กรมอนามัย แจง กมธ.สธ.ยันผลตรวจน้ำประปา - แหล่งน้ำสายหลัก ปี 67-69 ไร้โลหะหนักเกินมาตรฐาน

กรมวิทย์ฯ เก็บตัวอย่างน้ำ-ผัก-ปลา เฝ้าระวังสารหนู-โลหะหนักในเชียงราย-เชียงใหม่