เกษตรกรไม่กล้าเก็บเกี่ยวข้าว หลังโรงสีชะลอการรับซื้อ
ชาวนาใน อ.แม่สาย จ.เชียงราย กำลังเผชิญความเดือดร้อนจากปัญหาข้าวขายไม่ได้และราคาตกต่ำ หลังโรงสีหลายแห่งชะลอรับซื้อ เพราะกังวลเรื่องสารปนเปื้อนในผลผลิตจากพื้นที่ที่ใช้น้ำชลประทานซึ่งรับมาจากแม่น้ำสาย ขณะที่ข้าวใกล้ถึงเวลาเก็บเกี่ยวและอาจเสียหายหากปล่อยไว้จนพ้นเดือนธันวาคม
ล่าสุดมีการส่งตัวอย่างข้าว 10 ตัวอย่างตรวจ วิเคราะห์โลหะหนัก คาดทราบผลวันที่ 20 พ.ย. นี้ พร้อมข้อเสนอให้ภาครัฐเร่งตรวจสอบ รับรองความปลอดภัย และกำหนดมาตรการช่วยเหลือหากพบสารปนเปื้อนเกินมาตรฐาน
ชาวนาแม่สายเผชิญวิกฤตข้าวขายไม่ได้ โรงสีชะลอรับซื้อ รอผลตรวจสารปนเปื้อน
พื้นที่นาหลายร้อยไร่ใน อ.แม่สาย จ.เชียงราย กำลังเผชิญความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของผลผลิตทางการเกษตร หลังเกิดข้อสงสัยเรื่องสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำที่ใช้เพาะปลูก
นาข้าวในพื้นที่ดังกล่าวใช้น้ำจากระบบชลประทานที่รับมาจากแม่น้ำสาย ทำให้ความกังวลเรื่องสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำขยายมาสู่พื้นที่การเกษตร และส่งผลต่อการรับซื้อข้าวของโรงสีหลายแห่ง
แม้ต้นข้าวจะเริ่มออกรวงและใกล้ถึงเวลาเก็บเกี่ยวในอีกไม่กี่วันข้างหน้า แต่เกษตรกรจำนวนหนึ่งยังไม่กล้าเก็บเกี่ยวผลผลิต เนื่องจากโรงสีชะลอการรับซื้อเพื่อรอผลตรวจยืนยันว่าข้าวมีสารปนเปื้อนหรือไม่
ข้าวใกล้เก็บเกี่ยว แต่ชาวนากังวลขายไม่ได้ เสี่ยงเสียหายหากพ้นเดือนธันวาคม
ท่ามกลางความไม่แน่นอนเรื่องการรับซื้อ เกษตรกรในพื้นที่ยังคงปล่อยข้าวค้างอยู่ในนา แม้ว่าจะใกล้ถึงช่วงเก็บเกี่ยวแล้วก็ตาม
ชาวนาสะท้อนความกังวลว่า หากเก็บเกี่ยวข้าวแล้วไม่สามารถจำหน่ายได้ ก็จะส่งผลกระทบต่อการขายผลผลิต ขณะเดียวกัน หากปล่อยข้าวไว้โดยไม่เก็บเกี่ยวภายในเดือนธันวาคม 2569 ผลผลิตทั้งหมดอาจเสียหาย
สิ่งที่เกษตรกรต้องการในขณะนี้ คือ ให้หน่วยงานภาครัฐเร่งตรวจสอบและยืนยันความปลอดภัยของข้าว เพื่อให้สามารถดำเนินการเก็บเกี่ยวและจำหน่ายผลผลิตได้
ราชมงคลล้านนา เชียงราย ตรวจโลหะหนักในข้าว 10 ตัวอย่าง คาดรู้ผล 20 พ.ย. 69
เพื่อคลายข้อกังวลเกี่ยวกับสารปนเปื้อน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา เชียงราย ได้รับการประสานให้เข้าร่วมตรวจวิเคราะห์โลหะหนักในข้าว
ตัวอย่างที่นำมาตรวจได้รับจากเกษตรกรและผู้ประกอบการในพื้นที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย รวมทั้งหมด 10 ตัวอย่าง แบ่งเป็น
- ข้าวกล้อง จำนวน 3 ตัวอย่าง
- ข้าวสารสีขาว จำนวน 7 ตัวอย่าง
การตรวจวิเคราะห์ครั้งนี้คาดว่าจะทราบผลในวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งเป็นผลตรวจที่เกษตรกรและโรงสีในพื้นที่กำลังรอคอย เพื่อให้เกิดความชัดเจนเกี่ยวกับความปลอดภัยของผลผลิต
เสนอรัฐตรวจข้าวก่อนเก็บเกี่ยว รู้ผลภายใน 7 วัน พร้อมออกใบรับรองความปลอดภัย
ด้านอาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เสนอให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ปรับแนวทางการตรวจสอบผลผลิตทางการเกษตร โดยดำเนินการตรวจสอบก่อนถึงช่วงเก็บเกี่ยว
ข้อเสนอดังกล่าวเน้นให้มีการวางแผนล่วงหน้าตามปฏิทินการเพาะปลูก และกำหนดให้ทราบผลตรวจภายใน 7 วัน เพื่อไม่ให้เกษตรกรต้องรอผลตรวจในช่วงที่ผลผลิตพร้อมเก็บเกี่ยวแล้ว
หากผลตรวจพบว่าข้าวไม่มีสารโลหะหนัก หรือมีปริมาณต่ำกว่าเกณฑ์ความปลอดภัย ภาครัฐควรออกหนังสือรับรองให้เกษตรกรสามารถนำผลผลิตออกจำหน่ายได้ทันที
หนังสือรับรองดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อสร้างความมั่นใจให้กับทั้งโรงสีและผู้บริโภค และช่วยให้เกษตรกรสามารถจำหน่ายผลผลิตได้เมื่อผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยแล้ว
หากพบโลหะหนักเกินมาตรฐาน เสนอรัฐรับซื้อ–เยียวยา–พักชำระหนี้
อย่างไรก็ตาม หากผลตรวจพบว่าข้าวมีสารโลหะหนักเกินมาตรฐาน อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เสนอว่ารัฐบาลจำเป็นต้องมีมาตรการรองรับผลกระทบที่เกิดขึ้นกับเกษตรกร
มาตรการที่เสนอประกอบด้วย
- การรับซื้อผลผลิต เพื่อรองรับกรณีตรวจพบสารโลหะหนักเกินมาตรฐาน
- การเยียวยาความเสียหาย ให้แก่เกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ
- การพักชำระหนี้ เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับความเดือดร้อน
เหตุผลสำคัญของข้อเสนอนี้ คือ เกษตรกรไม่ได้เป็นผู้ก่อปัญหาการปนเปื้อน แต่กลับต้องเผชิญผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผลผลิตและการจำหน่ายข้าว
เสนอทำแผนที่ความเสี่ยงเกษตรกรรม ครอบคลุมลุ่มน้ำกก–สาย–รวก–โขง
นอกจากมาตรการตรวจสอบและเยียวยาแล้ว อาจารย์สืบสกุลยังเสนอให้รัฐบาลจัดทำแผนที่ความเสี่ยงและแผนที่เฝ้าระวังพื้นที่เกษตรกรรม เพื่อใช้ติดตามพื้นที่ที่อาจได้รับผลกระทบจากสารปนเปื้อน
โดยเสนอให้ครอบคลุมพื้นที่ลุ่มน้ำสำคัญ 4 แห่ง ได้แก่
- ลุ่มน้ำกก
- ลุ่มน้ำสาย
- ลุ่มน้ำรวก
- ลุ่มน้ำโขง
สำหรับการจัดทำแผนที่ดังกล่าว ควรนำข้อมูลประวัติน้ำท่วม ระบบชลประทาน และรูปแบบการใช้น้ำของเกษตรกรมาใช้ประกอบการแบ่งระดับความเสี่ยงในแต่ละพื้นที่
ตั้งข้อสังเกตแผนตรวจดิน–น้ำ 23–25 พ.ย. พื้นที่ 100,000 ไร่อาจยังไม่ครอบคลุม
อีกประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมา คือ แผนการเก็บตัวอย่างของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในจังหวัดเชียงราย ระหว่างวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569
แผนดังกล่าวกำหนดให้มีการตรวจดินในพื้นที่เกษตรกรรม และตรวจน้ำในระบบชลประทาน โดยครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 100,000 ไร่
อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตว่าขอบเขตการตรวจสอบดังกล่าวอาจยังไม่ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงทั้งหมด จึงมีข้อเสนอให้ขยายพื้นที่ตรวจสอบตั้งแต่ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ไปจนถึง อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย
ห่วงผลตรวจน้ำคลาดเคลื่อน หลังปิดประตูระบายน้ำช่วงเก็บเกี่ยว
นอกจากขอบเขตพื้นที่ตรวจสอบแล้ว ยังมีข้อเสนอให้ทบทวนวิธีการเก็บตัวอย่างน้ำในคลองชลประทานด้วย
เนื่องจากในช่วงนี้มีการปิดประตูระบายน้ำเพื่อให้เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิต ทำให้น้ำที่เจ้าหน้าที่เก็บตัวอย่างจากคลองชลประทานอาจเป็นน้ำที่ตกค้างอยู่ในระบบ หรือมีน้ำฝนเข้ามาปะปน
จึงมีข้อกังวลว่าน้ำที่นำไปตรวจวิเคราะห์อาจไม่ใช่น้ำที่เกษตรกรใช้จริงในกระบวนการเพาะปลูก ซึ่งเป็นประเด็นที่มีการเสนอให้ทบทวนแผนการเก็บตัวอย่าง
ขณะที่เกษตรกรใน อ.แม่สาย ยังคงรอผลตรวจสารปนเปื้อนในข้าว ซึ่งคาดว่าจะทราบในวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 ท่ามกลางความกังวลเรื่องการจำหน่ายผลผลิตและระยะเวลาการเก็บเกี่ยวที่เหลืออยู่ก่อนถึงเดือนธันวาคม 2569



























































