นักวิจัยญี่ปุ่นพัฒนาพลาสติกจากพืชที่สามารถสลายตัวในน้ำได้อย่างสมบูรณ์ โดยไม่ทิ้งขยะไมโครพลาสติกหลงเหลือไว้ เพื่อสู้กับวิกฤติสิ่งแวดล้อมและรักษาความสะอาดได้อย่างยั่งยืน
นักวิทยาศาสตร์จากญี่ปุ่นประสบความสำเร็จในการพัฒนาวัสดุที่สามารถสลายตัวได้อย่างสมบูรณ์ในน้ำโดยไม่ทิ้งสารตกค้างหรือไมโครพลาสติก นวัตกรรมนี้ถือเป็นความหวังใหม่ในการต่อสู้กับวิกฤตมลพิษพลาสติกที่คุกคามโลกและสุขภาพของสิ่งมีชีวิตในปัจจุบัน
การค้นพบพอลิเมอร์ชีวภาพจากสถาบันวิจัยริเคน (RIKEN)
ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิจัยริเคน (RIKEN) ของญี่ปุ่น ได้ตีพิมพ์ผลงานสำคัญในการสร้างมิติใหม่ของวัสดุศาสตร์และสิ่งแวดล้อม พวกเขาพัฒนา พอลิเมอร์ชีวภาพชนิดใหม่ ที่มีวัตถุดิบหลักทำจากพืช วัสดุนี้แตกต่างจากพลาสติกชีวภาพทั่วไปอย่างสิ้นเชิง เพราะมันสามารถสลายตัวได้อย่างสมบูรณ์เมื่อสัมผัสกับน้ำได้ทุกสภาวะ โดยไม่ต้องอาศัยเอนไซม์หรือความร้อนสูงในการย่อยสลาย นวัตกรรมนี้มีศักยภาพสูงในการเข้ามาแทนที่พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้ง เพื่อลดขยะพลาสติกอย่างยั่งยืน
กลไกการสลายตัวสมบูรณ์ ไร้ไมโครพลาสติก
หัวใจสำคัญของเทคโนโลยีนี้คือ กลไกการละลายในน้ำที่ถูกออกแบบเฉพาะ เมื่อวัสดุสัมผัสกับน้ำ โครงสร้างพอลิเมอร์จะแตกตัวออกเป็นโมเลกุลขนาดเล็กระดับโมโนเมอร์ที่สามารถละลายน้ำได้โดยง่ายและไม่เป็นอันตรายต่อระบบนิเวศ ความพิเศษนี้ต่างจากการสลายตัวของพลาสติกทั่วไปที่แตกออกเป็น ไมโครพลาสติก ซึ่งเป็นภัยเงียบที่สะสมในสิ่งแวดล้อมและห่วงโซ่อาหาร การทดสอบยืนยันว่าวัสดุนี้สามารถสลายได้ทั้งในน้ำจืดและน้ำทะเล
ประโยชน์มหาศาลต่อระบบนิเวศและสุขภาพประชาชน
ประโยชน์ของพอลิเมอร์ละลายน้ำนี้ครอบคลุมผู้ได้รับผลประโยชน์หลายส่วน โดยเฉพาะการปกป้องระบบนิเวศทางทะเลและสัตว์ทะเล การตัดวงจรการเกิดไมโครพลาสติกได้อย่างสิ้นเชิง จะช่วยลดความเสี่ยงที่สัตว์ทะเลจะกินอนุภาคพลาสติกเหล่านี้เข้าไป และยังช่วยรักษาความสมบูรณ์ของแหล่งน้ำทั่วโลก นอกจากนี้ การที่ไม่มีสารตกค้างที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพเมื่อวัสดุสลายตัว ทำให้เทคโนโลยีนี้เป็นประโยชน์มหาศาลต่อ สุขภาพของประชาชน ที่บริโภคอาหารทะเลและใช้แหล่งน้ำที่สะอาด การใช้งานวัสดุนี้จึงเป็นการสร้างความปลอดภัยในระยะยาวให้กับสิ่งแวดล้อมและมนุษย์
การประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมและการขับเคลื่อนสู่ความยั่งยืน
เทคโนโลยีนี้พร้อมตอบโจทย์ความต้องการของอุตสาหกรรมในการสร้างผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม วัสดุดังกล่าวมีความเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับผลิตภัณฑ์แบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ที่ก่อให้เกิดขยะปริมาณมหาศาล เช่น บรรจุภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม หรือวัสดุทางการเกษตร การผลิตสามารถทำได้ในกระบวนการที่ไม่ซับซ้อน ทำให้มีศักยภาพในการผลิตเชิงพาณิชย์ในอนาคตอันใกล้ การที่บริษัทที่ทำธุรกิจด้านบรรจุภัณฑ์และสินค้าอุปโภคบริโภคหันมาใช้เทคโนโลยีนี้ จะช่วยขับเคลื่อนการลดมลพิษพลาสติกได้อย่างเป็นรูปธรรม และเป็นก้าวสำคัญสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน
ความท้าทายและการพัฒนาต่อยอดในอนาคต
แม้จะมีความก้าวหน้า แต่ยังมีความท้าทายในการขยายขนาดการผลิตให้สามารถแข่งขันด้านต้นทุนกับพลาสติกปิโตรเคมีได้ นักวิจัยยังคงพัฒนาต่อยอดเพื่อควบคุมคุณสมบัติ เช่น ความเร็วในการละลายน้ำให้เหมาะสมกับการใช้งานที่หลากหลายมากขึ้น เป้าหมายในอนาคตคือการทำให้พอลิเมอร์ชีวภาพนี้กลายเป็นมาตรฐานใหม่ ในอุตสาหกรรมการผลิตวัสดุทั่วโลก โดยมีการร่วมมือกับภาคเอกชนและภาครัฐเพื่อผลักดันให้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมนี้สามารถเข้าถึงตลาดและนำไปใช้งานได้อย่างแพร่หลายอย่างรวดเร็วและยั่งยืน
นวัตกรรมพอลิเมอร์ชีวภาพที่สลายตัวได้ในน้ำนี้ เป็นการเปิดมิติใหม่ของการต่อสู้กับมลพิษพลาสติกได้อย่างแท้จริง การที่วัสดุสามารถสลายตัวหมดจดโดยไม่ทิ้งไมโครพลาสติกถือเป็นประโยชน์มหาศาลต่อสุขภาพของประชาชนและระบบนิเวศโลก การค้นพบนี้เป็นสัญญาณแห่งความหวังที่โลกของเราจะสามารถก้าวข้ามวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่ท้าทายที่สุดนี้ไปได้ด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ยั่งยืน นับเป็นก้าวสำคัญของประเทศญี่ปุ่นในการเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมเพื่อความสะอาดและอนาคตที่ดีกว่าสำหรับทุกคน
เรียบเรียงโดย ขนิษฐา จันทร์ทร
ที่มาข้อมูล: riken, eurekalert, azocleantech, independent, designboom
ที่มาภาพ: riken
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
