ตลอด ปี 2568 ที่ผ่านมา ประเทศไทยเผชิญกับจุดเปลี่ยนและเรื่องราวสำคัญมากมายที่คาดไม่ถึง ทั้งความยินดีระดับโลก โศกนาฏกรรมที่สร้างบทเรียน และก้าวย่างสำคัญทางกฎหมาย ก่อนจะก้าวเข้าสู่ปีใหม่ Thai PBS ขอพาทุกคนย้อนไปดู 10 เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในปี 2568 เพื่อให้ทุกคนได้ทบทวนความทรงจำและเรียนรู้บทเรียนไปด้วยกัน
10 เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในปี 2568
1. ‘กฎหมายสมรสเท่าเทียม’ บังคับใช้ครั้งแรก (23 ม.ค. 68)
นับเป็นก้าวประวัติศาสตร์ในการสร้างความเสมอภาค ที่ ‘กฎหมายสมรสเท่าเทียม’ (พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ฉบับที่ 24 พ.ศ. 2567) มีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการ ส่งผลให้ไทยเป็นชาติแรกในอาเซียน และอันดับ 3 ในเอเชียที่รับรองความหลากหลายทางเพศอย่างเต็มรูปแบบ โดยคู่รัก LGBTQIA+ จะได้รับสิทธิและสวัสดิการเท่าเทียมกับคู่สมรสชาย-หญิง ทั้งการจัดการทรัพย์สิน มรดก และการรับบุตรบุญธรรม
▶️ติดตามการประเมินผลของกฏหมายสมรสเท่าเทียม
2. แผ่นดินไหวสะเทือนกรุง สู่โศกนาฏกรรมตึก สตง. ถล่ม (28 มี.ค. 68)
เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงขนาด 8.2 แมกนิจูด บริเวณรอยเลื่อนสะกายในเมียนมา แรงสั่นสะเทือนรับรู้ได้ไกลถึงกรุงเทพฯ ส่งผลให้เกิดความสูญเสียครั้งใหญ่เมื่ออาคาร 30 ชั้นที่กำลังก่อสร้างของ สตง. พังถล่มลงมา เป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บรวม 109 ราย จากการตรวจสอบของ DSI พบสาเหตุจากโครงสร้างที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานกฎหมาย กลายเป็นบทเรียนราคาแพงเรื่องความปลอดภัยของอาคารสูง
นอกจากนี้ นาทีที่ตึกถล่ม Thai PBS ได้ทำหน้าที่ "สื่อสาธารณะ" เกาะติดสถานการณ์อย่างใกล้ชิด รายงานสดจากพื้นที่ตลอด 45 วันของการค้นหา และจำลองเหตุการณ์เพื่อวิเคราะห์สาเหตุเชิงลึก ขยายผลสู่การรายงานการตอบสนองของหน่วยงานรัฐ การประกาศพื้นที่ฉุกเฉิน การใช้ระบบแจ้งเตือน (Cell Broadcast) เพื่อทบทวนการรับมือและจุดที่ยังต้องปรับปรุง ตลอดจนระดมสมองผู้เชี่ยวชาญเพื่อจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย
▶️ติดตามรายงานคดี ตึก สตง. ถล่ม บนเส้นทางไต่สวนอีกยาวไกล
3. วิกฤตสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกก (25 เม.ย. 68)
ชาวอำเภอแม่อาย จ.เชียงใหม่ เผชิญกับวิกฤตสิ่งแวดล้อม หลังตรวจพบ ‘สารหนูและโลหะหนัก’ เกินมาตรฐานในแม่น้ำกก คาดปนเปื้อนจากเหมืองทองคำในประเทศเพื่อนบ้าน เหตุการณ์นี้สร้างแรงสั่นสะเทือนด้านความมั่นคงทางอาหารและสุขอนามัย เนื่องจากแม่น้ำกกเป็นเส้นเลือดใหญ่ที่ใช้ผลิตน้ำประปาและใช้ในการเกษตรของคนในพื้นที่
Thai PBS ได้เปิดปฏิบัติการข่าวสืบสวนสอบสวนผ่านสกูปพิเศษ “เจาะเหมืองแร่ “ต้นแม่น้ำกก-น้ำสาย” มลพิษข้ามพรมแดน” โดยลงพื้นที่สำรวจต้นทางของปัญหา เพื่อเปิดโปงภาพถ่ายดาวเทียมและหลักฐานการปนเปื้อนจากเหมืองทองคำ สกูปชุดนี้ทำหน้าที่เป็นสื่อกลางส่งเสียงสะท้อนจากคนในพื้นที่ไปถึงรัฐบาล เพื่อเรียกร้องให้มีการเจรจาระดับพรมแดนและสร้างกลไกเฝ้าระวังมลพิษร่วมกันระหว่างประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
▶️ติดตามสกูปพิเศษ เจาะเหมืองแร่ “ต้นแม่น้ำกก-น้ำสาย” มลพิษข้ามพรมแดน
▶️ฟังเสียงแม่น้ำกก : ทางออกวิกฤตสารพิษข้ามพรมแดน
4. ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ หนังไทยผงาดคว้าชัยที่เมืองคานส์
วงการภาพยนตร์ไทยกลับมาคึกคักอีกครั้ง เมื่อ ‘ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost)’ โดย อุ้ย–รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค คว้ารางวัล Grand Prize Ami Paris จากสาย Critics’ Week ในเทศกาลหนังเมืองคานส์ ครั้งที่ 78 นับเป็นหนังไทยเรื่องแรกในรอบ 15 ปีที่คว้ารางวัลใหญ่ต่อจาก "ลุงบุญมีระลึกชาติ"
5. ‘โอปอล สุชาตา’ คว้ามงฟ้า Miss World 2025 (31 พ.ค. 68)
โอปอล–สุชาตา ช่วงศรี สร้างประวัติศาสตร์เป็นสาวไทยคนแรกในรอบ 72 ปีที่คว้ามงกุฎ Miss World 2025 มาครองได้สำเร็จ ณ ประเทศอินเดีย ด้วยคำตอบที่เน้นย้ำเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคมและการเป็นต้นแบบที่ดี ชนะใจกรรมการและคนทั่วโลก
6. วิกฤตชายแดนไทย-กัมพูชา
ความตึงเครียดตามแนวชายแดนปะทุขึ้นในเดือนกรกฎาคม เริ่มจากการเหยียบกับระเบิดของทหารไทย นำไปสู่การปะทะด้วยอาวุธหนักบริเวณปราสาทตาเมือน จ.อุบลราชธานี ส่งผลให้มีการอพยพประชาชนและปิดโรงเรียนชั่วคราว เหตุการณ์นี้ไม่เพียงกระทบความมั่นคง แต่ยังจุดชนวนความขัดแย้งบนโลกออนไลน์ระหว่างสองประเทศอย่างรุนแรง
ติดตามลำดับเหตุการณ์นำมาสู่การปะทะระหว่าง "ไทย-กัมพูชา"
7. ครั้งแรก! รัฐสภาผ่านกฎหมายชาติพันธุ์ (6 ส.ค. 68)
สภาฯ มีมติเอกฉันท์ผ่าน พ.ร.บ.คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 เพื่อคุ้มครองสิทธิทางวัฒนธรรมและสร้างความเสมอภาคให้กลุ่มชาติพันธุ์ทั่วประเทศ นับเป็นหมุดหมายใหม่ของสิทธิมนุษยชนไทยในการทลายมายาคติและความเหลื่อมล้ำ
8. หลุมยุบถนนสามเสน (24 ก.ย. 68)
เกิดเหตุระทึกใจหน้า รพ.วชิรพยาบาล เมื่อดินใต้ผิวจราจรทรุดตัวเกิดเป็นหลุมยักษ์ลึกกว่า 50 เมตร คาดเกิดจากทรายและน้ำไหลเข้าอุโมงค์ก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีม่วงใต้ แม้ไม่มีผู้เสียชีวิตแต่สร้างความเสียหายหนักให้อาคารโดยรอบและย้ำเตือนเรื่องความรอบคอบในการก่อสร้างเมกะโปรเจกต์
9. สุดอาลัยสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง (24 ต.ค. 68)
สำนักพระราชวังประกาศข่าวการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระราชชนนีพันปีหลวง ณ เวลา 21.21 น. พระชนมายุ 93 พรรษา นำมาซึ่งความโศกเศร้าวิปโยคแก่พสกนิกรชาวไทยทั่วหล้า รัฐบาลประกาศให้ข้าราชบริพารไว้ทุกข์เป็นเวลา 1 ปี
▶️ร่วมรำลึกทุกเรื่องราว “ในดวงใจไทยนิรันดร์” สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
10. มหาอุทกภัยภาคใต้ (19 พ.ย. 68)
ปิดท้ายปีด้วยน้ำท่วมใหญ่ที่หาดใหญ่ จ.สงขลา เมื่อ 19 พ.ย. 68 จากฝนที่ตกหนักอย่างต่อเนื่องจนระบบระบายน้ำรับไม่ไหว แม้ว่าจะมีการประกาศอพยพแล้ว แต่ด้วยระดับน้ำที่ท่วมสูงอย่างรวดเร็วในเวลากลางดึก ประกอบกับกระแสไฟฟ้าถูกตัด ทำให้การประสานงานจากเจ้าหน้าที่ เป็นไปอย่างยากลำบาก ประชาชนจำนวนมากไม่รู้ว่าจุดอพยพอยู่ที่ใด หรือต้องเดินทางอย่างไร ทำให้ประชาชนจำนวนมากติดอยู่ในบ้านเรือนหลายวัน
ทันทีที่เกิด มหาอุทกภัยภาคใต้ Thai PBS ตัดสินใจประกาศ "ล้มผังรายการปกติ" เพื่อเปลี่ยนเข้าสู่โหมดรายงานข่าวสถานการณ์น้ำท่วมต่อเนื่องทั้งวัน พร้อมจัดตั้ง "ศูนย์ประสานความช่วยเหลือผู้ประสบภัย ไทยพีบีเอส" เพื่อเป็นสายด่วนรับเรื่องร้องเรียนและประสานความช่วยเหลือไปยังหน่วยงานในพื้นที่โดยตรง
ภายในสัปดาห์ของน้ำท่วม มีความช่วยเหลือจากหลายภาคส่วนหลั่งไหลเข้ามา แต่ปัญหาการขาดศูนย์กลางบัญชาการ (Command System) ที่มีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดความสับสนและความล่าช้าในการเข้าช่วยเหลือผู้ประสบภัย
ปัญหาหลักที่ต้องแก้ไขจากเหตุการณ์น้ำท่วมหาดใหญ่ในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงแค่การจัดการปริมาณน้ำฝนที่มากกว่าปกติ แต่เป็นการแก้ไข “ปัญหาเชิงระบบ” ที่ทำให้การจัดการภัยพิบัติล่าช้า กระจัดกระจาย และไม่ตอบสนองต่อความเดือดร้อนของประชาชนเพียงพอ
▶️ติดตามรายการพิเศษมหาอุทกภัยภาคใต้ 2568
เหตุการณ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้นในปี 2568 นี้ สะท้อนให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย ทั้งในด้านสิทธิมนุษยชน สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัยสาธารณะ การทบทวน "สรุปข่าวเด่นปี 2568" ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราจดจำสิ่งที่ผ่านมา แต่ยังเป็นบทเรียนสำคัญในการเตรียมตัวเพื่อรับมือกับความท้าทายใหม่ ๆ ในปี 2569
คอลัมน์ต่อยอด l เสริมความคิด ต่อยอดความรู้ สื่อสารความเข้าใจ โดย ศูนย์สื่อสารและส่งเสริมการตลาดเพื่อสาธารณะ ไทยพีบีเอส (CCM)
