ปรากฏการณ์เอลนีโญมาแล้ว! องค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) ประกาศอย่างเป็นทางการว่า สภาวะเอลนีโญได้เกิดขึ้นแล้วในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน หลังจากสำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ประกาศปรากฏการณ์ดังกล่าวก่อนหน้าหนึ่งวัน
ปรากฏการณ์เอลนีโญจะถูกประกาศ เมื่ออุณหภูมิในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนสูงกว่าค่าเฉลี่ย 0.5 องศาเซลเซียส (0.9 องศาฟาเรนไฮต์) ติดต่อกันหลายเดือน ฟังดูง่าย แต่ผลที่ตามมานั้นซับซ้อนมาก
ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงความแตกต่างระหว่างอุณหภูมิผิวน้ำทะเลเฉลี่ยบริเวณเส้นศูนย์สูตรในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน (แสดงด้วยเฉดสีแดงและส้มต่างๆ เพื่อแสดงความอบอุ่น) ในช่วงสัปดาห์แรกของเดือนมิถุนายน ปี 2026 เมื่อเทียบกับค่าพื้นฐานที่ใช้โดยโครงการ Coral Reef Watch ของ NOAA ภาพจาก NOAA Satellites
ปรากฏการณ์เอลนีโญคืออะไร ทำไมควรสนใจ?
เอนโซ (ENSO) หรือ “เอลนีโญ” ความผันแปรของระบบอากาศในซีกโลกใต้ (El Niño–Southern Oscillation) คือวัฏจักรภูมิอากาศที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ซึ่งมีต้นกำเนิดในมหาสมุทรแปซิฟิกบริเวณเส้นศูนย์สูตร และส่งผลกระทบไปทั่วโลก ส่งผลต่อทุกสิ่งตั้งแต่ปริมาณน้ำฝนและภัยแล้ง ไปจนถึงพายุหมุนเขตร้อนและคลื่นความร้อน
ปรากฏการณ์นี้แบ่งออกเป็นสามช่วงหลัก ได้แก่ เอลนีโญ (ช่วงอากาศอบอุ่น) ลานีญา (ช่วงอากาศเย็น) และเอนโซ-เป็นกลาง โดยจะสลับไปมาระหว่างสองช่วงหลักนี้อย่างไม่สม่ำเสมอ โดยทั่วไปแล้วจะสลับกันทุก ๆ 2-7 ปี
หลังจากที่อยู่ในช่วง ENSO-Neutral มาหลายเดือน การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิในมหาสมุทรแปซิฟิกบริเวณเส้นศูนย์สูตรบ่งชี้ว่าขณะนี้อยู่ในช่วงเอลนีโญแล้ว
ปรากฏการณ์นี้จะส่งผลกระทบต่อรูปแบบสภาพอากาศทั่วโลก โดยผลกระทบหลักอย่างหนึ่งคือ เอลนีโญมักจะทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยทั่วโลกสูงขึ้น ซึ่งเพิ่มโอกาสที่จะเกิดปีที่มีอุณหภูมิสูงเป็นประวัติการณ์ นักวิทยาศาสตร์บางคนเริ่มคาดการณ์แล้วว่า ปี 2026 จะติดอันดับปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ หรืออาจจะเป็นปีที่ร้อนที่สุดเลยก็ได้ เนื่องมาจากปรากฏการณ์เอลนีโญ
แผนที่นี้แสดงผลกระทบโดยทั่วไป ของปรากฏการณ์เอลนีโญต่อแผ่นดินใหญ่ของสหรัฐอเมริกา และแคนาดาในช่วงฤดูหนาวของซีกโลกเหนือ ภาพจาก NOAA
ปรากฏการณ์เอลนีโญในปี 2026 จะรุนแรงหรือไม่?
การคาดการณ์หลายครั้ง ชี้ให้เห็นว่าปรากฏการณ์เอลนีโญในปีนี้อาจมีความรุนแรงเป็นพิเศษ การคาดการณ์ล่าสุดจาก NOAA ระบุว่ามีโอกาส 63% ที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกจะสูงเกิน 2.0 องศาเซลเซียส (3.6 องศาฟาเรนไฮต์) หากอุณหภูมิสูงเกินกว่าเกณฑ์นี้ NOAA จะถือว่าเหตุการณ์นี้เป็นเอลนีโญที่ “รุนแรงมาก”
โดยปรากฏการณ์เอลนีโญครั้งใหญ่ ที่รุนแรงที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ เกิดระหว่างเดือนพฤษภาคม 1997 ถึงมิถุนายน 1998 เอลนีโญที่ทรงพลังได้ก่อให้เกิดอุทกภัยอย่างไม่หยุดยั้ง ซึ่งทำลายล้างภาคเกษตรกรรมในเอเชีย ขณะที่โรคระบาดที่มากับน้ำได้แพร่ระบาดอย่างรวดเร็วในแอฟริกาและอเมริกาใต้
สภาพอากาศสุดขั้วครั้งนั้นส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 23,000 คน และสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจโลกเป็นมูลค่ามหาศาลถึง 5.7 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐเลยทีเดียว
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : NOAA
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
