ปลาดุกเป็นปลาน้ำจืดที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนาน หลายพื้นที่นิยมเลี้ยงไว้เพื่อบริโภคและสร้างรายได้ แต่ภาพจำของปลาดุกในสังคมไทยมักเชื่อมโยงกับการเลี้ยงในบ่อดินหรือเป็นวัตถุดิบราคาย่อมเยา จนหลายคนอาจมองข้ามศักยภาพของปลาชนิดนี้
"วัตถุดิบที่ดีเริ่มต้นจากต้นทาง" Hiro Sano จึงพา Yuichi Mitsui เชฟชาวญี่ปุ่น เดินทางมายัง สำเนาพันธุ์ปลา จังหวัดนครนายก เพื่อเรียนรู้วิธีการเลี้ยงปลาดุกจากเกษตรกรผู้มีประสบการณ์กว่า 21 ปี
พี่สำเนา , Hiro Sano และเชฟ Yuichi Mitsui
พี่สำเนา เจ้าของฟาร์มปลาดุก
พี่สำเนาแนะนำให้รู้จัก ปลาดุกบิ๊กอุย ปลาดุกลูกผสมที่เลี้ยงง่าย โตเร็ว เนื้อมีสีเหลืองอ่อน มีไขมันแทรกมากกว่าปลาดุกอุยทั่วไป จึงให้เนื้อสัมผัสนุ่ม เหมาะสำหรับการนำไปประกอบอาหารหลากหลายเมนู ฟาร์มแห่งนี้เน้นการเพาะและจำหน่ายลูกพันธุ์ปลา พร้อมให้ความสำคัญกับการเลี้ยงในน้ำสะอาด ใช้อาหารเม็ด และดูแลคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอ แม้จะมีต้นทุนสูงกว่า แต่ช่วยให้ได้ปลาที่มีคุณภาพ
อีกหนึ่งเอกลักษณ์ของฟาร์มพี่สำเนา คือการเปิดเพลงเสียงพิณก่อนให้อาหารในทุก ๆ วัน พี่สำเนาเล่าว่า “เสียงพิณที่กังวานทำให้ปลาดุกคุ้นเคย เมื่อเสียงเพลงดังขึ้น ปลาก็จะว่ายน้ำมารวมตัวบริเวณมุมบ่อเพื่อรออาหาร” เป็นภาพที่สะท้อนความใส่ใจในการเลี้ยงปลาและความผูกพันระหว่างคนกับสัตว์
สำหรับคนในชุมชน ปลาดุกเป็นวัตถุดิบที่อยู่บนโต๊ะอาหารมาโดยตลอด เมนูยอดนิยมคือ ปลาดุกแดดเดียวทอด ปลาดุกเส้น ที่นำเนื้อปลาไปตากแดดก่อนทอดจนหอม ส่วนหนังปลาที่เหลือจากการทำปลาดุกเส้นก็นำไปทอดเป็นของกินเล่น ใช้ประโยชน์จากวัตถุดิบได้อย่างคุ้มค่า
การได้เห็นปลาดุกบิ๊กอุยถึงแหล่งกำเนิดสร้างความสนใจให้กับ Samurai Chef คุณ Yuichi Mitsui หัวหน้าเชฟร้าน Kissuisen ผู้มีประสบการณ์กว่า 36 ปี เชฟเล่าว่า “รูปลักษณ์ของปลาดุกทำให้นึกถึงปลาไหลญี่ปุ่น และเมื่อได้ทดลองแล่ด้วยตัวเองก็พบว่า เนื้อสัมผัสมีความใกล้เคียงกับปลาไหล จึงเกิดแนวคิดนำปลาดุกไทยมาปรุงเป็น ยานากาวานิ (柳川煮) เมนูโบราณของญี่ปุ่นที่มีมาตั้งแต่สมัยเอโดะ ซึ่งเดิมใช้ปลาโดโจหรือปลาไหลเป็นวัตถุดิบหลัก”
เมื่อเมนูยานากาวานิเสร็จสมบูรณ์ ชาวบ้านในพื้นที่ได้ร่วมชิมและต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า "อร่อย" หลายคนยอมรับว่าไม่เคยคิดมาก่อนว่า ปลาดุกที่คุ้นเคยจะสามารถกลายเป็นอาหารญี่ปุ่นได้อย่างลงตัว
ซามูไรเชฟ Yuichi Mitsui กล่าวว่า นี่เป็นครั้งแรกที่ได้นำปลาดุกไทยมาปรุงเป็นเมนูญี่ปุ่น และยอมรับว่า ปลาดุกบิ๊กอุยของพี่สำเนาเป็นวัตถุดิบที่มีคุณภาพ ทั้งเนื้อสัมผัสและรสชาติ เหมาะกับการนำไปต่อยอดเป็นเมนูได้หลากหลาย
การเดินทางครั้งนี้เกิดขึ้นจากความตั้งใจของ Hiro Sano ที่อยากพาเชฟญี่ปุ่นออกไปเรียนรู้วัตถุดิบท้องถิ่นจากต้นทาง เพราะเบื้องหลังอาหารทุกจาน ล้วนมีเรื่องราวของผู้คนและชุมชนซ่อนอยู่ ปลาดุกบิ๊กอุยจึงไม่ได้เป็นเพียงวัตถุดิบบนจานอาหาร แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมระหว่างไทยและญี่ปุ่น สะท้อนแนวคิดของรายการ SAMURAI TABLE ซามูไรรสไทย จากจานสู่จาน...จากอาหารสู่วัฒนธรรม
ย้อนชมตอน ปลาดุก พี่สำเนา และติดตามชมรายการ SAMURAI TABLE ซามูไรรสไทย ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา 10.00 - 10.30 น. ทางไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3




