ทุจริตกลายพันธุ์
ทุจริตการเลือกตั้ง: จากอดีตสู่ปัจจุบัน ปัญหาที่ทำลายประชาธิปไตยไทย
การเลือกตั้งในประเทศไทยมักมาพร้อมกับคำถามว่า ผลลัพธ์ที่ออกมานั้นเกิดจากเจตจำนงของประชาชนจริงหรือไม่ หรือถูกซื้อไปแล้วตั้งแต่ก่อนเปิดคูหา การทุจริตการเลือกตั้งไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่คืออยู่คู่การเมืองไทยมานานพอๆ กับคำว่าประชาธิปไตย
ประวัติการทุจริตการเลือกตั้งในไทย: เริ่มต้นอย่างไร
พล.อ.บัญชร ชวาลศิลป์ นักเขียนเชิงประวัติศาสตร์ทางทหาร อธิบายว่า ในช่วง 15 ปีแรกของประชาธิปไตยไทย (พ.ศ. 2475-2490) การเลือกตั้งยังมีความสะอาด ไม่มีการซื้อเสียงหรือทุจริต เพราะประชาชนมีความเข้าใจในระบอบประชาธิปไตย
แต่หลังการรัฐประหารปี พ.ศ. 2490 ทำให้ประวัติศาสตร์ทางการเมืองของไทยเปลี่ยนไป การทุจริตเริ่มแพร่หลายขึ้น ทุกภาคส่วนพยายามหาประโยชน์ ทั้งทหาร ตำรวจ และนักการเมือง
การเลือกตั้งสกปรก พ.ศ. 2500 ทุจริตในยุคแรก ๆ
การเลือกตั้งปี พ.ศ. 2500 ภายใต้รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ มีรูปแบบการทุจริตที่น่าสนใจ 2 แบบ:
1. พลร่ม
กลุ่มคนที่ได้รับค่าจ้างให้มาหย่อนบัตร โดยคนเดียวจะหย่อนบัตรหลายรอบ อาจถึง 20-30 ครั้ง เพราะมีผู้มีอำนาจหนุนหลังทำให้ไม่มีใครกล้าตรวจสอบ
2. ไพ่ไฟ
การที่บุคคลหนึ่งได้รับบัตรเลือกตั้งหลายใบ แล้วนำไปใส่ลงคูหาพร้อมกันทั้งหมด โดยผู้ควบคุมการเลือกตั้งรู้เห็นเป็นใจหรือต้องทำเพราะกลัวอำนาจ
นอกจากนี้ยังมีการแจกของเป็นครั้งแรก เช่น ผ้าเช็ดหน้าที่พิมพ์หมายเลขผู้สมัคร เพื่อให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งพกเข้าคูหาได้ โดยยังไม่ผิดกฎหมายในขณะนั้น
รูปแบบการทุจริตที่พัฒนาขึ้น: จากแจกของสู่เงินสด
ศาสตราจารย์พิเศษธงทอง จันทรางศุ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม อธิบายว่า หลังรัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2521 การทุจริตเริ่มมีรูปแบบใหม่:
ยุค "โลกร้อยเอ็ด" และ "ปลาทูเค็ม"
- มีการแจกสิ่งของที่ชาวบ้านต้องการ เช่น ปลาทูเค็ม (ของหายากในภาคอีสาน)
- การแจกรองเท้าแตะข้างเดียวก่อน เมื่อไปลงคะแนนแล้วจึงมาเอาอีกข้าง
- เริ่มมีการให้ "อามิสสินจ้าง" หรือผลประโยชน์ตอบแทน
การเปลี่ยนมาเป็นเงินสด
จากเดิมเป็นการแจกของ แต่การขนของไปแจกยุ่งยาก จึงเปลี่ยนมาเป็นเงินสดที่พับได้เล็ก ยัดใส่มือง่าย ทำให้เกิด "วัฒนธรรมใหม่" ที่ต้องมีสินจ้างรางวัลในการแจก
ระบบ "หัวคะแนน": โครงสร้างการทุจริตที่เป็นระบบ
การทุจริตด้วยเงินทำให้เกิดโครงสร้างใหม่ที่เรียกว่า "หัวคะแนน" ซึ่งทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างเงินและเสียงของชาวบ้าน
"คืนหมาหอน": กลยุทธ์การทุจริตก่อนวันเลือกตั้ง
คืนหมาหอน คือคืนก่อนวันเลือกตั้งที่มีการแจกเงินซื้อเสียงครั้งสุดท้าย ด้วยเหตุผลดังนี้
- แจกล่วงหน้าไว้ กลัวผู้มีสิทธิลืม
- เป็นโอกาสแจกทับ-แจกซ้ำในราคาสูงกว่าคู่แข่ง
- บางพื้นที่มีการแจกตอนเช้าวันเลือกตั้ง เพื่อเอาชนะฝ่ายที่แจกกลางคืน
การทุจริตเชิงระบบ: ปัญหาจาก "บัตรเลือกตั้ง 2 ใบ"
ปัญหาจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ที่ใช้ บัตร 2 ใบ (บัตรเขต + บัตรบัญชีรายชื่อ) โดยผู้สมัครแต่ละเขตมีหมายเลขต่างจากหมายเลขพรรค จนทำให้เกิดปัญหาดังนี้
- ผู้มีสิทธิสับสน ต้องจำ 2 เลข
- ผู้สมัครบอกเฉพาะเลขตัวเอง แทนที่จะบอกเลขพรรค
- ผลพวง: ประชาชนกากบาทเลขนั้น ทั้ง 2 ใบ ทำให้พรรคนั้น ได้คะแนนบัญชีรายชื่อฟรี
บทบาท กกต. ในการจัดการทุจริต: ทำได้มากกว่านี้หรือไม่?
ในมุมมองอาจารย์สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. ต่อการทำงานของ กกต. พบปัญหาดังนี้
ปัญหาของ กกต. ปัจจุบัน
1.ทำงานแบบตั้งรับ - รอให้คนมาแจ้ง ไม่ลงพื้นที่เชิงรุก
2.ช่องทางแจ้งเบาะแสไม่มีประสิทธิภาพ
- แอปพลิเคชัน "ตราสับปะรด" ไม่มีการติดตามผล
- ประชาชนแจ้งแล้วไม่เห็นการดำเนินการ
3.ไม่ใช้มาตรการที่มีอยู่
- มีระเบียบคุ้มครองพยาน แต่ไม่เคยใช้
- มีเงินรางวัลหลายแสน-ล้าน แต่ไม่เคยจ่าย
4.การดำเนินคดีช้า
- การเลือกตั้ง พ.ศ. 2562 และ 2566 มีการดำเนินคดีแค่ 2 เรื่อง
- ใบเหลืองใช้เวลาประมาณปีกว่าถึงออกได้
คุณสามารถติดตามชมรายการ Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS ทุกวันจันทร์ เวลา 21.30 - 22.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือดูย้อนหลัง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/BigStoryThaiPBS
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน
26 ก.ค. 68
100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย
2 ส.ค. 68
ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน
9 ส.ค. 68
จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย
16 ส.ค. 68
ส่งเณรถวายตุ๊
23 ส.ค. 68
"อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา
30 ส.ค. 68
ปอยเปตเปลี่ยนไป
6 ก.ย. 68
24 ชั่วโมงในเรือนจำ
13 ก.ย. 68
ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา
20 ก.ย. 68ติดกับดัก "บัญชีม้า"
27 ก.ย. 68ตื่น! แรร์เอิร์ธ
4 ต.ค. 68เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้
11 ต.ค. 6821 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน
18 ต.ค. 68อนาคต TAXI มิเตอร์
25 ต.ค. 68ใครหากินกับการให้สัญชาติ
7 พ.ย. 68ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร
15 พ.ย. 68เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน
6 ธ.ค. 68หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
12 ธ.ค. 68ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?
20 ธ.ค. 685 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ
27 ธ.ค. 68Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล
5 ม.ค. 69"ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง
12 ม.ค. 69การตลาดเลือกตั้ง
19 ม.ค. 69ประชา+นิยม แจกหรือหลอก
26 ม.ค. 69ทุจริตกลายพันธุ์
2 ก.พ. 69อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย
9 ก.พ. 69เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์
16 ก.พ. 69กกต. ความลับไม่มีในโลก
23 ก.พ. 69เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ
2 มี.ค. 69นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน
9 มี.ค. 69ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ
16 มี.ค. 69
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน
26 ก.ค. 68
100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย
2 ส.ค. 68
ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน
9 ส.ค. 68
จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย
16 ส.ค. 68
ส่งเณรถวายตุ๊
23 ส.ค. 68
"อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา
30 ส.ค. 68
ปอยเปตเปลี่ยนไป
6 ก.ย. 68
24 ชั่วโมงในเรือนจำ
13 ก.ย. 68
ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา
20 ก.ย. 68ติดกับดัก "บัญชีม้า"
27 ก.ย. 68ตื่น! แรร์เอิร์ธ
4 ต.ค. 68เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้
11 ต.ค. 6821 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน
18 ต.ค. 68อนาคต TAXI มิเตอร์
25 ต.ค. 68ใครหากินกับการให้สัญชาติ
7 พ.ย. 68ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร
15 พ.ย. 68เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน
6 ธ.ค. 68หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
12 ธ.ค. 68ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?
20 ธ.ค. 685 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ
27 ธ.ค. 68Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล
5 ม.ค. 69"ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง
12 ม.ค. 69การตลาดเลือกตั้ง
19 ม.ค. 69ประชา+นิยม แจกหรือหลอก
26 ม.ค. 69ทุจริตกลายพันธุ์
2 ก.พ. 69อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย
9 ก.พ. 69เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์
16 ก.พ. 69กกต. ความลับไม่มีในโลก
23 ก.พ. 69เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ
2 มี.ค. 69นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน
9 มี.ค. 69ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ
16 มี.ค. 69









