เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์
ระบบ G (เป็นการกำหนดรหัสประจำตัวของนักเรียนหรือเด็กเล็ก ที่ยังไม่มีเลขบัตรประชาชน 13 หลัก ที่ไม่ใช่คนไทย โดยจะมีตัว G นำหน้าเลข 12 หลัก เรียกว่า G-Code) เด็กนักเรียน G-code ไม่ต่ำกว่า 2 แสนคน ต้องขาดโอกาสในการเดินทางและหลักประกันสุขภาพ สาเหตุเพียงเพราะไม่มีสถานะทางทะเบียน ขาดโอกาสที่ควรได้รับ เพียงเพราะเป็น เด็กรหัส G
รหัส G คืออะไร?
รหัส G (G-code) คือรหัสประจำตัวที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดขึ้นสำหรับเด็กที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน ไม่มีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก เพื่อให้เด็กเหล่านี้สามารถเข้ารับการศึกษาได้ตามสิทธิขั้นพื้นฐานตามหลักสิทธิมนุษยชนสากล
รหัส G ถูกสร้างขึ้นตามหลักการที่ว่า เด็กทุกคนมีสิทธิ์ได้รับการศึกษา ไม่ว่าจะมีสัญชาติ เชื้อชาติ หรือเผ่าพันธุ์ใดก็ตาม โดยมีกฎหมายทั้งในประเทศและระหว่างประเทศรองรับ
เด็กรหัส G มีจำนวนเท่าไหร่ในประเทศไทย
ข้อมูลจากกระทรวงศึกษาธิการ ณ เดือนตุลาคม 2568 พบว่า มีเด็กรหัส G ทั่วประเทศ 204,245 คน กระจายอยู่ในทุกจังหวัด
จังหวัดที่มีเด็กรหัส G มากที่สุด 5 อันดับแรก:
- เชียงใหม่ 42,247 คน
- เชียงราย 28,575 คน
- ตาก 18,058 คน
- กาญจนบุรี 10,379 คน
- แม่ฮ่องสอน 5,969 คน
เด็กรหัส G มาจากไหน มีที่มาอย่างไร
เด็กรหัส G มีหลากหลายกลุ่มตามสถานการณ์ที่แตกต่างกัน:
- ลูกหลานแรงงานต่างด้าว
- เด็กข้ามแดนมาเรียนลำพัง
- เด็กในศูนย์พักพิงชั่วคราว
- เด็กกำพร้าไร้รากเหง้า
เด็กรหัส G โตขึ้นแล้วต้องเผชิญปัญหาอะไร
พร และ แก้ว - นักศึกษามหาวิทยาลัยที่ยังเป็นรหัส G ทั้งคู่เป็นเพื่อนสนิทตั้งแต่มัธยม โตมาพร้อมกันในฐานะเด็กรหัส G เคยเสียโอกาสไปแข่งขันตะกร้อนอกจังหวัด แม้จะซ้อมจริงจังทุกวัน
ความท้าทายที่พบ
พร (สาขาบัญชี)
- ฝันอยากเป็นผู้สอบบัญชี (Auditor)
- แต่ตำแหน่งนี้รับเฉพาะคนสัญชาติไทย
- คำถามที่ถามตัวเอง: "เรียนมาทั้งหมดเพื่ออะไร?"
แก้ว (สาขานิเทศศาสตร์)
- อยากทำงานเบื้องหลัง
- กังวลว่าจะฝึกงานได้หรือไม่ ถ้ายังมีแค่รหัส G
- ทำงานไปเรียนไปด้วย ส่งเงินให้แม่ได้แล้ว
ปัญหาในการขอเลข 13 หลัก: อุปสรรคที่ยังมีอยู่
แม้จะมีกฎหมายรองรับ อย่างกฎหมายกำหนดให้กระทรวงมหาดไทยจัดทำ ทะเบียนประวัติสำหรับบุคคลต่างด้าว ที่ไม่มีสัญชาติไทย โดยจัดทำเอกสาร ทร.38/2 และกำหนดเลขประจำตัว 13 หลัก เพื่อใช้ยืนยันตัวตนแทนบัตรประชาชน
แต่ในทางปฏิบัติยังมีปัญหา
1. การใช้ดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่
- บางพื้นที่ตีความกฎหมายไม่ตรงกัน
- เพิ่มเงื่อนไขที่ไม่มีในหนังสือสั่งการ เช่น ไม่รับคำขอถ้าพ่อแม่มีพาสปอร์ต (แม้เด็กไม่มี)
2. ขั้นตอนซับซ้อน
- กฎหมาย ประกาศ คำสั่ง หลายฉบับ เข้าใจยาก
- ทั้งเจ้าหน้าที่และผู้ปกครองสับสน
3. ไม่เปิดรับสมัครตลอดเวลา
- เปิดรับเป็นช่วง ๆ
- เด็กที่เข้ามาในช่วงที่ไม่เปิดรับต้องรอ
4. ค่าใช้จ่ายสูง
- การขึ้นทะเบียนผู้ติดตามแรงงานต้องเสียเงินหลายหมื่น
- ผู้ปกครองที่รายได้วันละ 300-400 บาทเก็บเงินได้ยาก
5. กลายเป็นช่องทางทุจริต
- มีการเรียกรับเงินนอกระบบถึงหลักแสน
- กลายเป็นเหยื่อของขบวนการหาเงินจากความไม่รู้
คุณสามารถติดตามชมรายการ Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS ทุกวันจันทร์ เวลา 21.30 - 22.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือดูย้อนหลัง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/BigStoryThaiPBS
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน
26 ก.ค. 68
100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย
2 ส.ค. 68
ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน
9 ส.ค. 68
จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย
16 ส.ค. 68
ส่งเณรถวายตุ๊
23 ส.ค. 68
"อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา
30 ส.ค. 68
ปอยเปตเปลี่ยนไป
6 ก.ย. 68
24 ชั่วโมงในเรือนจำ
13 ก.ย. 68
ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา
20 ก.ย. 68ติดกับดัก "บัญชีม้า"
27 ก.ย. 68ตื่น! แรร์เอิร์ธ
4 ต.ค. 68เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้
11 ต.ค. 6821 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน
18 ต.ค. 68อนาคต TAXI มิเตอร์
25 ต.ค. 68ใครหากินกับการให้สัญชาติ
7 พ.ย. 68ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร
15 พ.ย. 68เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน
6 ธ.ค. 68หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
12 ธ.ค. 68ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?
20 ธ.ค. 685 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ
27 ธ.ค. 68Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล
5 ม.ค. 69"ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง
12 ม.ค. 69การตลาดเลือกตั้ง
19 ม.ค. 69ประชา+นิยม แจกหรือหลอก
26 ม.ค. 69ทุจริตกลายพันธุ์
2 ก.พ. 69อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย
9 ก.พ. 69เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์
16 ก.พ. 69กกต. ความลับไม่มีในโลก
23 ก.พ. 69เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ
2 มี.ค. 69นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน
9 มี.ค. 69ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ
16 มี.ค. 69น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง
23 มี.ค. 69น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ
30 มี.ค. 69
Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS

เด็กเจนใหม่ จุดเปลี่ยนระบบแรงงาน
26 ก.ค. 68
100 วัน หลังแผ่นดินไหวที่เมืองสะกาย
2 ส.ค. 68
ไทย - กัมพูชา ความจริงที่ถูกซ่อน
9 ส.ค. 68
จากมัณฑะเลย์ถึงไทย ความหวังบนรอยเลื่อนสะกาย
16 ส.ค. 68
ส่งเณรถวายตุ๊
23 ส.ค. 68
"อลงกต - เกรียงไกร" เงามืดแห่งศรัทธา
30 ส.ค. 68
ปอยเปตเปลี่ยนไป
6 ก.ย. 68
24 ชั่วโมงในเรือนจำ
13 ก.ย. 68
ชีวิตที่เปลี่ยนไป ในการสู้รบไทย - กัมพูชา
20 ก.ย. 68ติดกับดัก "บัญชีม้า"
27 ก.ย. 68ตื่น! แรร์เอิร์ธ
4 ต.ค. 68เปอร์มูดอ สมรภูมิเจรจาใหม่ชายแดนใต้
11 ต.ค. 6821 ปีชายแดนใต้ จากยุติธรรมเยียวยาสู่งบพัฒนาแสนล้าน
18 ต.ค. 68อนาคต TAXI มิเตอร์
25 ต.ค. 68ใครหากินกับการให้สัญชาติ
7 พ.ย. 68ทุ่งรับน้ำ ภัยธรรมชาติหรือความผิดพลาดของใคร
15 พ.ย. 68เมียนมาเถื่อนทะลักรับโรงงานขยะจีน
6 ธ.ค. 68หาดใหญ่ ไม่เหมือนเดิม
12 ธ.ค. 68ล้างไตเลือกได้ ใครจ่าย ?
20 ธ.ค. 685 ปีภาษีที่ดิน ข้อวิพากษ์เรื่องการทำลายระบบนิเวศ
27 ธ.ค. 68Super MAX เรือนจำปลอดอิทธิพล
5 ม.ค. 69"ผู้ประสบภัย" ไปเลือกตั้ง
12 ม.ค. 69การตลาดเลือกตั้ง
19 ม.ค. 69ประชา+นิยม แจกหรือหลอก
26 ม.ค. 69ทุจริตกลายพันธุ์
2 ก.พ. 69อนุสรณ์นายกรัฐมนตรีไทย
9 ก.พ. 69เด็ก G-code รหัสนี้ไม่มีสิทธิ์
16 ก.พ. 69กกต. ความลับไม่มีในโลก
23 ก.พ. 69เจาะลึก! ห่วงโซ่อุปทานแรร์เอิร์ธ
2 มี.ค. 69นายทุนสวมสิทธิ์รุกป่าแก่งกระจาน
9 มี.ค. 69ฤๅษีนิวเจน บ้านเลตองคุ
16 มี.ค. 69น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง
23 มี.ค. 69น้ำมันหายไปไหน จากหัวจ่ายถึงนโยบายรัฐ
30 มี.ค. 69









