TIC TAC TECH เรื่องไม่เล็กเทคโนโลยี
TIC TAC TECH เรื่องไม่เล็กเทคโนโลยี

เครียดเพราะ “เสพติดโซเชียล”

หน้ารายการ
18 พ.ค. 68

เครียดเพราะเสพติดโซเชียล เมื่อวันหยุดสบายกลายเป็นวันที่เครียดที่สุด

วันหยุดเช้าสดชื่น หยิบมือถือขึ้นมาเล่นเฉยๆ แต่แล้วอารมณ์เริ่มเปลี่ยน เมื่อเห็นเพื่อนแต่งงาน คนอื่นซื้อบ้านใหม่ เที่ยวยุโรป เลื่อนตำแหน่ง ซื้อรถใหม่ ดาราโชคดี ขณะที่ตัวเองยังไม่มีอะไรเลย จนเครียดไม่ไหว นี่คือวงจรของการเสพติดโซเชียลที่หลายคนไม่รู้ตัว คนไทยกว่า 50 ล้านคนใช้โซเชียลมีเดีย คิดเป็น 71.5% ของประชากร และมีคนไทย 55% ที่ติดตาม Influencer ที่ตัวเองชื่นชอบ ซึ่งมีอิทธิพลต่อการซื้อสินค้า การใช้ชีวิต และอารมณ์ของเรา

เมื่อคิดว่าตัวเองไม่ติด แต่จริง ๆ แล้วติดมาก

หลายคนคิดว่าตัวเองไม่ได้ติดโซเชียลมาก แต่เมื่อไปดู Screen Time ในมือถือจริงๆ กลับพบความจริงที่ตกใจ บางคนให้คะแนนตัวเองแค่ระดับ 1 จาก 5 บอกว่าไม่ค่อยติด ชอบใช้ชีวิตจริงมากกว่าโลกออนไลน์ แต่เมื่อเช็คดูแล้วใช้โซเชียลมีเดียไปเกินครึ่งของเวลาที่ใช้มือถือ บางคนให้คะแนนตัวเองระดับ 5 ติดมาก แต่จริง ๆ ใช้โซเชียลแค่ 32 นาที จากทั้งหมด 2 ชั่วโมง 51 นาที ส่วนใหญ่เป็นการดูหนัง ฟังเพลง หรือเล่นเกม

มีคนใช้มือถือไปถึง 13 ชั่วโมง 33 นาที โดยเป็นโซเชียล 7 ชั่วโมง 40 นาที เกินครึ่งจริง ๆ บางคนใช้ถึง 19 ชั่วโมง 2 นาที แต่เล่นโซเชียลแค่ 3 ชั่วโมง 30 นาที สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้ใช้เวลาเท่ากัน แต่วิธีเลือกดูเนื้อหาส่งผลต่อระดับความเครียดที่แตกต่างกัน คนที่เลือกดูแต่เนื้อหาสนุกๆ ไม่ดูสิ่งที่บั่นทอนจิตใจ จะเครียดน้อยกว่าคนที่รับข่าวสารทั้งแง่บวกและลบ

อาการและสาเหตุที่ทำให้เราติดโซเชียล

ยุคนี้การสร้างตัวตนบนโซเชียลมีเดียเป็นเหมือนพื้นที่ใหม่ของการใช้ชีวิต การพูดคุยกับเพื่อน เล่นเกม ติดต่อธุรกิจ ล้วนใช้โซเชียลมีเดียเป็นหลัก คนเราจึงถูกบังคับให้ต้องมีตัวตนในโลกออนไลน์ด้วย อาการของการเสพติดโซเชียลมีหลายแบบ หากไม่ได้เล่น จะรู้สึกกระวนกระวาย หงุดหงิด หยิบมือถือขึ้นมาเช็คบ่อย ๆ ทั้งที่อาจไม่มีอะไรใหม่ นอนน้อยลงหรือนอนไม่หลับ ตื่นมาสิ่งแรกที่ทำคือเปิดโซเชียลมีเดีย

อีกปัญหาหนึ่งคือภาวะ FOMO หรือความกลัวตกเทรนด์ กลัวตกข่าว ทำให้ต้องเช็คมือถือบ่อย ๆ แม้ไม่จำเป็น คิดว่าถ้าไม่ติดตามจะพลาดอะไรสำคัญ การติดโซเชียลไม่ได้วัดจากจำนวนชั่วโมงการใช้ แต่วัดจากอาการที่เกิดขึ้นเมื่อไม่ได้ใช้ ถ้าเครียด หงุดหงิด วิตกกังวลเมื่อถูกห้าม แสดงว่าติดแล้ว ซึ่งอาจนำไปสู่โรคต่าง ๆ เช่น โรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า โรคเครียด หรือสมาธิสั้น

วิธีหลุดออกจากการติดโซเชียล

วิธีแก้ปัญหาคือการทำ Digital Detox หรือการล้างพิษดิจิทัล โดยเริ่มจากงดใช้โทรศัพท์ 12 ชั่วโมงในหนึ่งวัน ปิดการแจ้งเตือนก่อนนอนหรือก่อนกินข้าว และวางมือถือไว้ไกลจากตัว

วิธี Social Detox แบบละเอียด 6 ขั้นตอน

ขั้นที่ 1: ตั้งเป้าหมายที่ชัด - กำหนดว่าจะลดการใช้โซเชียลเท่าไหร่ เช่น จาก 8 ชั่วโมงเหลือ 4 ชั่วโมง หรือไม่เล่นในช่วงเวลาไหนบ้าง เช่น ห้ามเล่นหลัง 22.00 น.

ขั้นที่ 2: แจ้งคนรอบตัว - บอกเพื่อน ครอบครัว ว่าจะลดการใช้โซเชียล และให้ช่องทางติดต่ออื่น เช่น โทรศัพท์ Line เพื่อไม่ให้คนอื่นกังวลเมื่อเราหายไป

ขั้นที่ 3: ลบแอปชั่วคราว - ลบแอปที่ทำให้เสียเวลามาก เช่น TikTok Facebook Instagram ออกจากมือถือไปก่อน วิธีนี้จะบังคับตัวเองได้ดีที่สุด

ขั้นที่ 4: ปิดการแจ้งเตือน - ปิด notification ทุกแอปโซเชียล เพื่อไม่ให้เสียงดังหรือข้อความป๊อปขึ้นมาล่อให้เราหยิบมือถือ

ขั้นที่ 5: หากิจกรรมทดแทน - เตรียมกิจกรรมอื่นไว้ทำแทน เช่น อ่านหนังสือที่ค้างไว้ ดูหนัง ฟังเพลง ออกกำลังกาย ออกไปเดินในห้างสรรพสินค้า หรือนั่งคุยกับครอบครัว

ขั้นที่ 6: ติดตามผล - สังเกตตัวเองว่ารู้สึกเปลี่ยนแปลงอย่างไร เปรียบเทียบคนอื่นน้อยลงไหม นอนหลับดีขึ้นไหม มีเวลากับคนรอบตัวมากขึ้นไหม

การแก้ปัญหาต้องเริ่มจากการจำกัดเวลา หันมาคุยกับคนรอบข้าง ทำกิจกรรมที่ชอบ ออกไปเที่ยวนอกบ้าน เปลี่ยนบรรยากาศ และปิดการแจ้งเตือนจากแอปต่าง ๆ เพื่อให้โลกออนไลน์เป็นเพียงส่วนเล็กในชีวิต ไม่ใช่ทั้งชีวิต

ติดตามชมได้ในรายการ TIC TAC TECH เรื่องไม่เล็กเทคโนโลยี วันอาทิตย์ที่ 18 พฤษภาคม 2568 เวลา 06.05 - 06.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมทีวีออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live

TIC TAC TECH เรื่องไม่เล็กเทคโนโลยี

1 - 30
31 - 60
61 - ล่าสุด

TIC TAC TECH เรื่องไม่เล็กเทคโนโลยี

1 - 30
31 - 60
61 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย