ฤดูแล้งเริ่มต้มเกลือสินเธาว์แลกข้าว จ.มหาสารคาม
เกลือสินเธาว์อีสาน: ภูมิปัญญาโบราณที่กำลังสูญหายในหน้าแล้ง
การต้มเกลือสินเธาว์แบบโบราณเป็นวิถีชีวิตที่สืบทอดมายาวนานในภาคอีสาน โดยเฉพาะในช่วงหน้าแล้งที่ชาวบ้านใช้โอกาสนี้ผลิตเกลือจากผืนดินที่แห้งขาดน้ำ แต่น่าเสียดายที่ปัจจุบันเหลือผู้สืบทอดภูมิปัญญานี้เพียงไม่กี่ครัวเรือน
ผู้สืบทอดภูมิปัญญาโบราณที่หาได้ยาก
ที่บ้านหนองเดิ่น ตำบลหนองแสง อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม เหลือเพียง 3-4 บ้านเท่านั้นที่ยังคงรักษาวิธีการต้มเกลือสินเธาว์แบบดั้งเดิม หนึ่งในนั้นคือ นายวิเชียร อุดมสันต์ วัย 73 ปี ผู้ซึ่งยังคงใช้คราดคู่ใจขูดเก็บส่าเกลือ หรือเกล็ดสีขาวบนพื้นดินเพื่อนำมาผลิตเกลือตามภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาไม่ต่ำกว่า 100 ปี
กระบวนการผลิตเกลือสินเธาว์แบบโบราณ
การผลิตเกลือสินเธาว์มีขั้นตอนที่น่าสนใจและสามารถทำได้เพียงปีละครั้งในช่วงเวลาที่จำกัด:
- ช่วงเวลาทำเกลือ ทำได้เฉพาะหลังเก็บเกี่ยวข้าวนาปีและรอจนผืนนาแห้งแล้งจนเกิดส่าเกลือขึ้นมาบนพื้นดิน
- ใช้แกลบ กะลามะพร้าว และฟางข้าวทำเป็นวง ใส่ดินและน้ำ โดยต่อท่อพีวีซีให้น้ำค่อยๆ ซึมลงมาในโอ่ง เสมือนเป็นการกรองให้ได้น้ำเค็ม
- การต้มเกลือ นำน้ำเค็มที่ได้มาต้มบนถาดเหล็กที่สุ่มไฟไว้ด้านล่าง ใช้เวลาประมาณ 4 - 5 ชั่วโมงต่อรอบ สามารถต้มได้วันละ 2 - 3 รอบ
- การเก็บเกลือตักเกลือใส่ตระกร้าสานไม้ไผ่ที่มีรูวางบนไม้ รอให้แห้งแล้วนำไปพักไว้ ก่อนตวงใส่ถังสี
คุณลักษณะพิเศษของเกลือสินเธาว์อีสาน
เกลือสินเธาว์ที่ผลิตได้มีรสชาติดี ไม่เค็มจัดเกินไป มีรสนัว เหมาะสำหรับนำไปประกอบอาหารให้มีรสชาติที่อร่อยยิ่งขึ้น เป็นเกลือที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งหาได้ยากในเกลือทั่วไป



























































