ผองเพื่อน
*** อัศจรรย์ไดโนเสาร์ เจ้าปฐพี เป็นสารคดีที่ติดลิขสิทธิ์ต่างประเทศ จึงไม่มีบริการชมย้อนหลัง ท่านสามารถชมสดได้เฉพาะหน้าจอไทยพีบีเอส ช่องหมายเลข 3 และเว็บไซต์ www.thaipbs.or.th/Live ในช่วงเวลา 21.30-22.30 เท่านั้น***
อัศจรรย์ไดโนเสาร์ เจ้าปฐพี ตอน ผองเพื่อน WALKING WITH DINOSAURS # 3 BAND OF BROTHERS
เรื่องราวของจอร์จ ไดโนเสาร์พันธุ์แกสโทเนียและผองเพื่อน ที่ต้องต่อสู้ดิ้นรนเพื่อเอาชีวิตรอดและเติบโตเต็มวัย แต่ด้วยความที่ร่างกายยังไม่แข็งแรงพอ แม้จะมีเกราะที่หนา แต่ก็ไม่อาจต้านทานการโจมตีของนักล่าได้ มาติดตามดูกันว่าจอร์จและเพื่อน ๆ จะอยู่รอดปลอดภัยจนเติบโตเต็มที่ได้หรือไม่
เรื่องราวของจอร์จ ไดโนเสาร์แกสโทเนียในยุคดึกดำบรรพ์
กว่า 66 ล้านปีก่อน โลกของเราถูกปกครองโดยไดโนเสาร์ สัตว์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดเท่าที่โลกเคยมีมา ทุกวันนี้นักบรรพชีวินวิทยาทั่วโลกยังคงขุดค้นกระดูกที่หลงเหลืออยู่ เพื่อจินตนาการและบอกเล่าเรื่องราวของสิ่งมีชีวิตอันน่าทึ่งเหล่านี้อีกครั้ง หนึ่งในนั้นคือเรื่องราวของ จอร์จ ลูกไดโนเสาร์พันธุ์แกสโทเนีย ที่ต้องดิ้นรนเอาชีวิตรอดในดินแดนซึ่งปัจจุบันคือรัฐยูทาห์ สหรัฐอเมริกา เมื่อ 113 ล้านปีก่อน
ณ จุดขุดค้นกลางทะเลทรายยูทาห์ นักบรรพชีวินวิทยา ดร.จิม เคิร์กแลนด์ และ ดร.จอช ไลฟ์ลี ได้ค้นพบกระดูกของแกสโทเนีย ไดโนเสาร์ที่มีเกราะหนาที่สุดชนิดหนึ่งเท่าที่เคยพบมา การค้นพบนี้ช่วยไขปริศนาความเป็นอยู่และชะตากรรมของลูกไดโนเสาร์ตัวนี้ได้อย่างละเอียด ย้อนกลับไปในยุคต้นครีเทเชียส ดินแดนแห่งนี้เคยอบอุ่นชุ่มชื้น ปกคลุมด้วยป่าสนและทุ่งเฟิร์นอันอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งอาหารของฝูงแกสโทเนียกินพืชอย่างครอบครัวของจอร์จ
วัยเด็กของแกสโทเนียตัวน้อยในครอบครัวใหญ่
ในวัยเยาว์ จอร์จอยู่ใกล้ชิดพ่อแม่เสมอ ไม้เบื่อไม้เมาของพวกมันคือ ยูทาห์แรปเตอร์ ญาติตัวใหญ่ของเวโลซิแรปเตอร์ที่มีขนาดพอ ๆ กับหมีกริซลี ซุ่มซ่อนอยู่ในป่าเฟิร์นเพื่อรอล่าลูกแกสโทเนียที่อ่อนแอ ทว่าเมื่อฝูงแรปเตอร์เข้าโจมตี เหล่าแกสโทเนียตัวเต็มวัยจะรวมตัวสร้างวงล้อมป้องกันลูกของมัน ด้วยน้ำหนักกว่าหนึ่งตันและหนังหนาดุจเกราะ ทำให้แรปเตอร์ไม่กล้าเสี่ยงเข้าใกล้ แต่ความคุ้มครองนี้จะหมดไปเมื่อจอร์จเข้าสู่วัยรุ่น เพราะหนุ่มน้อยแกสโทเนียทุกตัวจะถูกขับออกจากฝูงให้เติบโตด้วยตัวเอง
เพื่อนใหม่ของเจ้าหนุ่มแกสโทเนีย
หลังแยกจากฝูง จอร์จต้องใช้ชีวิตอย่างโดดเดี่ยว ซ่อนตัวในป่าลึกเพื่อหลบหนีนักล่า จนกระทั่งได้พบกับแกสโทเนียหนุ่มอีกตัว พวกมันหยั่งเชิงกันไม่นาน ก็พุ่งหัวเข้าใส่กัน การปะทะกันของกะโหลกและคอที่ปรับตัวให้ดูดซับแรงกระแทกได้นั้น แท้จริงแล้วไม่ใช่การต่อสู้ แต่เป็นวิธีที่แกสโทเนียใช้สร้างมิตรภาพ จอร์จจึงมีเพื่อนร่วมแก๊งที่จะอยู่เคียงข้างกันจนกว่าเกราะของแต่ละตัวจะแข็งแกร่งพอจะป้องกันตัวเองได้
หลักฐานสำคัญที่ยืนยันถึงภัยคุกคามในวัยเด็กของแกสโทเนียคือกระดูกฝ่ามือของลูกยูทาห์แรปเตอร์ที่พบอยู่ข้างกระดูกลูกแกสโทเนีย ประกอบกับกรงเล็บนิ้วเท้ายาวถึง 30 เซนติเมตรของยูทาห์แรปเตอร์ ซึ่งเป็นอาวุธเจาะเกราะอันร้ายกาจ นักวิจัยยังพบว่ายูทาห์แรปเตอร์มีสมองขนาดใหญ่ผิดปกติ บ่งชี้ว่าอาจเป็นสัตว์นักล่าที่ฉลาดและมีพฤติกรรมซับซ้อนที่สุดในยุคนั้น โดยล่าเป็นฝูง ให้ตัวเล็กวิ่งไล่ต้อนเหยื่อ ส่วนตัวเต็มวัยรอสังหารอยู่ด้านหลัง
ฤดูแล้งและการเติบโตเต็มวัยของเจ้าหนุ่มแกสโทเนีย
เมื่อฤดูแล้งมาเยือน จอร์จและเพื่อนออกจากป่าเพื่อหาน้ำและดินเหนียวอุดมแร่ธาตุที่ช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้เกราะ เมื่อแก๊งแกสโทเนียแข็งแกร่งขึ้น พวกมันก็ไม่ใช่เหยื่อที่ล่าง่ายอีกต่อไป ฝูงยูทาห์แรปเตอร์จึงต้องปรับกลยุทธ์ ขณะเดียวกัน ฝูงไดโนเสาร์กินพืชสองขาอย่าง แพลนิโคซา ที่อพยพผ่านมาตามฤดูกาลก็กลายเป็นเหยื่อที่ง่ายกว่าสำหรับแรปเตอร์ ทำให้จอร์จรอดพ้นอันตราย
หลักฐานฟอสซิลหางที่มีหนามแหลมคล้ายใบมีดเรียงรายอยู่ตามข้าง รวมถึงกระดูกขาที่สั้นแต่มีจุดยึดกล้ามเนื้อขนาดใหญ่ แสดงให้เห็นว่าแกสโทเนียไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อวิ่งหนี (ความเร็วสูงสุดเพียง 8 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) แต่ถูกออกแบบมาเพื่อยืนหยัดต่อสู้ ใช้หางฟาดแรงจนอาจทำร้ายใบหน้าของยูทาห์แรปเตอร์ได้ เมื่อแกสโทเนียโตเต็มวัยพร้อมอาวุธครบมือ พวกมันก็กลายเป็นศัตรูที่แรปเตอร์ต้องเกรงขาม แม้ความหิวโหยจะผลักดันให้แรปเตอร์ต้องเสี่ยงเข้าโจมตี แต่สุดท้ายก็ต้องพ่ายแพ้ถอยกลับไป
ไฟป่า ศัตรูสำคัญที่ไม่มีใครต่อกร
ทว่าชัยชนะของจอร์จอยู่ได้ไม่นาน หลักฐานละอองเรณูโบราณที่นักพฤกษศาสตร์ ดร.แครอล ฮอตตัน ตรวจพบ ชี้ว่าพืชพรรณในยุคนั้นปรับตัวเข้ากับสภาพแห้งแล้งจัด และเศษถ่านจำนวนมากที่ปะปนอยู่ในตัวอย่าง เป็นเครื่องบ่งชี้ถึงไฟป่าครั้งใหญ่ที่ลุกลามไปทั่วพื้นที่แห้งแล้ง ทั้งแกสโทเนียและยูทาห์แรปเตอร์ต่างต้องเผชิญหน้ากับภัยพิบัติเดียวกัน ฝูงแรปเตอร์ที่หนีไฟกลับต้องติดอยู่ระหว่างเปลวเพลิงกับหนองน้ำอันตราย ซึ่งกลายเป็นทรายดูดที่คร่าชีวิตทั้งฝูงไปพร้อมกัน ขณะที่จอร์จและเพื่อน ๆ ก็ไม่อาจหนีรอดจากเปลวไฟได้ทัน ด้วยเกราะหนักและขาสั้นที่เคยปกป้องพวกมันจากนักล่า กลับกลายเป็นอุปสรรคที่ทำให้เดินช้าเกินกว่าจะหนีควันไฟที่แผ่ปกคลุมได้ทัน
จอร์จและเพื่อน ๆ จบชีวิตลง ณ ที่นั้น ก่อนที่ชั้นตะกอนหินจะค่อย ๆ ทับถมร่างของพวกมันเอาไว้ตลอด 130 ล้านปี จนกระทั่งถูกค้นพบอีกครั้งในยุคปัจจุบัน กลายเป็นหลักฐานสำคัญที่ทำให้เราเข้าใจชีวิต การต่อสู้ และมิตรภาพของไดโนเสาร์เกราะหนาแห่งยุคครีเทเชียสตัวนี้ได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น
ติดตามชม "อัศจรรย์ไดโนเสาร์ เจ้าปฐพี" สารคดีที่ไม่ใช่แค่สารคดี แต่คือการเดินทางข้ามกาลเวลา ที่จะพาคุณไปเห็นไดโนเสาร์มีชีวิต หายใจ และต่อสู้เพื่ออยู่รอด ทุกวันอาทิตย์ เวลา 21.30 น. ทาง Thai PBS ติดตามรายการได้ทาง www.thaipbs.or.th/WalkingWithDinosaurs
