รู้ทันกันได้ : นั่งทำงานนานๆ อันตรายเทียบเท่าสูบบุหรี่
คุณรู้หรือไม่ว่าการนั่งทำงานนานๆ วันละ 8-10 ชั่วโมง มีความเสี่ยงต่อสุขภาพเทียบเท่ากับการสูบบุหรี่ถึง 2 มวนเลยทีเดียว จากงานวิจัยล่าสุดพบว่า การนั่งเป็นเวลานานมีผลกระทบร้ายแรงต่อร่างกาย ทั้งเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ หลอดเลือด และลดอายุขัยลง วันนี้เรามาทำความเข้าใจถึงอันตรายและวิธีดูแลตัวเองกัน
นั่งทำงานนานส่งผลต่อสุขภาพอย่างไร
จากการสังเกตของระบบบริการสุขภาพแห่งชาติ (National Health Service) พบว่าคนขับรถเมล์ที่ต้องนั่งทำงานนานตลอดวัน มีอายุขัยสั้นกว่าพนักงานเก็บค่าโดยสารที่ต้องเดินขึ้นลงบันไดตลอดเวลาอย่างเห็นได้ชัด การค้นพบนี้เป็นจุดเริ่มต้นของงานวิจัยที่ศึกษาผลกระทบของการนั่งเป็นเวลานานต่อสุขภาพ
เหตุผลสำคัญคือร่างกายของมนุษย์ถูกสร้างมาให้ยืนและเคลื่อนไหว ไม่ใช่นั่งเฉยๆ การนั่งทำงานนานจึงเป็นการย้อนธรรมชาติ ทำให้การเผาผลาญในร่างกายลดลง ส่งผลให้ร่างกายเก็บสะสมไขมัน น้ำตาล และความดันโลหิตสูงขึ้น นี่คือกลไกที่ทำให้เราแก่เร็วและป่วยง่ายขึ้น
นั่งทำงานนานเท่าไหร่ถึงเสี่ยง
จากการศึกษาพบว่าการนั่งทำงานนานตั้งแต่ 8-9 ชั่วโมงขึ้นไปต่อวัน มีความเสี่ยงต่อสุขภาพสูงมาก ในทางกลับกัน การนั่งน้อยกว่า 4 ชั่วโมงต่อวันช่วยลดความเสี่ยงได้ ดังนั้นควรพยายามลดระยะเวลาการนั่งให้มากที่สุด
สำหรับผู้ที่ต้องนั่งทำงานนานเนื่องจากลักษณะงาน เช่น คนขับรถ พนักงานออฟฟิศ ควรให้ความสำคัญกับการดูแลตัวเองเป็นพิเศษ เพราะความเสี่ยงที่เกิดขึ้นนั้นสะสมไปเรื่อยๆ
โรคภัยจากการนั่งทำงานนาน
การนั่งทำงานนานส่งผลให้เกิดโรคหลายชนิด ได้แก่:
- โรคความดันโลหิตสูงและหัวใจ เนื่องจากการไหลเวียนของเลือดไม่ดี และการเผาผลาญที่ลดลง
- โรคอ้วนและเบาหวาน จากการเก็บสะสมไขมันและน้ำตาลในร่างกาย
- โรคมะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งเต้านม มะเร็งมดลูก และมะเร็งลำไส้ใหญ่ ซึ่งมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 20-30%
- โรคข้อและกระดูก จากการที่อนุมูลอิสระสะสมทำให้เกิดการอักเสบ
- ปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และความเครียด
- โรคกระเพาะ จากพฤติกรรมการทานอาหารไม่เป็นเวลาและความเครียด
การออกกำลังกายหลังนั่งทำงานนานชดเชยได้หรือไม่
หลายคนอาจคิดว่าถ้านั่งทำงานนานทั้งวัน แล้วไปออกกำลังกายหลังเลิกงาน 2-3 ชั่วโมง จะช่วยชดเชยได้ แต่ความจริงแล้วไม่เป็นเช่นนั้น "หนี้การนั่ง" ไม่สามารถชดเชยได้ การศึกษาพบว่าการขยับร่างกายระหว่างทำงานจะช่วยได้มากกว่าการไปออกกำลังกายทีหลัง เพราะฉะนั้นการป้องกันที่ดีที่สุดคือการไม่ให้ตัวเองนั่งนานเกินไปตั้งแต่แรก
วิธีลดผลกระทบจากการนั่งทำงานนาน
- ลุกขึ้นมาเคลื่อนไหวทุก 30 นาที นี่คือกฎสำคัญที่ควรจำไว้ ทุกครึ่งชั่วโมงควรลุกขึ้นมาทำกิจกรรมบางอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการเดิน ยืดเหยียด หรือขยับขา
- ใช้โต๊ะยืนทำงาน (Standing Desk) เปลี่ยนการนั่งเป็นการยืนบ้าง จะช่วยให้ร่างกายมีการเคลื่อนไหวมากขึ้น
- นั่งบนลูกบอลพิลาทิส ช่วยให้มีการขยับตัวอยู่ตลอดเวลา แม้จะไม่ได้ลุกขึ้นมา
- ยืนหรือเดินขณะคุยโทรศัพท์ แทนที่จะนั่งคุย ลองลุกขึ้นเดินไปมาหรือยืนคุย
- จัดประชุมแบบยืนหรือเดิน (Active Meeting) เป็นเทรนด์ใหม่ที่ช่วยให้ทุกคนมีสุขภาพดีขึ้น
- เปลี่ยนท่านั่งบ่อยๆ อย่านั่งท่าเดียวนานเกินไป ควรปรับเปลี่ยนอิริยาบถ
- คิดแอคทีฟ (Think Active) พยายามทำให้ตัวเองมีความเคลื่อนไหวอยู่เสมอ ไม่ว่าจะทำกิจกรรมใดก็ตาม
สรุปข้อเสียการนั่งทำงานนาน
การนั่งทำงานนานเป็นพฤติกรรมที่อันตรายต่อสุขภาพมากกว่าที่เราคิด มีความเสี่ยงเทียบเท่ากับการสูบบุหรี่เลยทีเดียว แม้ว่างานบางอย่างจำเป็นต้องนั่งเป็นเวลานาน แต่เราสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการลุกขึ้นมาเคลื่อนไหวทุกๆ 30 นาที เปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ และใช้อุปกรณ์ช่วยเช่นโต๊ะยืนทำงาน จำไว้ว่าร่างกายของเราถูกสร้างมาให้ยืนและเคลื่อนไหว ไม่ใช่นั่งเฉยๆ ดังนั้นอย่าปล่อยให้ตัวเองเป็น "หอยสังข์" ที่นิ่งอยู่กับที่ ลุกขึ้นมาขยับบ้างเพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว




























































