ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

พลาสติกชีวภาพจากไม้ไผ่ ย่อยสลายได้เร็ว ลดขยะตกค้างในระยะยาว

20 ต.ค. 683 นาที20 ต.ค. 68

นักวิจัยจีนพัฒนา “พลาสติกชีวภาพจากไม้ไผ่” ที่มีความแข็งแรงทนทานเทียบเท่าพลาสติกสังเคราะห์ แต่สามารถย่อยสลายได้ภายในไม่กี่เดือนในสภาพแวดล้อมธรรมชาติ

ขนาดตัวอักษร

นักวิจัยจีนพัฒนา “พลาสติกชีวภาพจากไม้ไผ่” ที่มีความแข็งแรงทนทานเทียบเท่าพลาสติกสังเคราะห์ แต่สามารถย่อยสลายได้ภายในไม่กี่เดือนในสภาพแวดล้อมธรรมชาติ

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยป่าไม้ตะวันออกเฉียงเหนือ (Northeast Forestry University) ประเทศจีน พัฒนาพลาสติกจากไม้ไผ่ที่มีความแข็งแรงทนทานเทียบเท่าพลาสติกสังเคราะห์ แต่สามารถย่อยสลายได้ภายในไม่กี่เดือนในสภาพแวดล้อมธรรมชาติ

งานวิจัยนี้เปิดแนวทางใหม่ในการลดปัญหาขยะพลาสติกที่ตกค้างยาวนาน โดยใช้ทรัพยากรหมุนเวียนอย่างไม้ไผ่ซึ่งเติบโตเร็วและมีคาร์บอนฟุตพริ้นท์ต่ำ วัสดุใหม่นี้ยังสามารถปรับคุณสมบัติให้เหมาะกับการใช้งานที่หลากหลาย ตั้งแต่บรรจุภัณฑ์ไปจนถึงวัสดุก่อสร้าง โดยไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ทีมวิจัยได้สกัดเส้นใยเซลลูโลสและลิกนินจากไม้ไผ่ แล้วนำมาผ่านกระบวนการทางเคมีด้วยเทคนิคการเชื่อมโยงโครงสร้างพอลิเมอร์เชิงซ้อน (cross-linked polymer network) เพื่อสร้างวัสดุที่มีความยืดหยุ่นและคงทนสูง โครงสร้างดังกล่าวทำให้พลาสติกจากไม้ไผ่มีความแข็งแรงใกล้เคียงพลาสติกปิโตรเลียมทั่วไป แต่สามารถย่อยสลายได้เร็วเมื่อสัมผัสกับจุลชีพหรือความชื้น โดยไม่ปล่อยสารพิษตกค้างในดินหรือน้ำ

พลาสติกชีวภาพจากไม้ไผ่สามารถปรับสมดุลระหว่าง “ความทนทานต่อการใช้งาน” และ “ความสามารถในการย่อยสลาย” ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในสภาพแวดล้อมทั่วไป วัสดุจะคงรูปอยู่ได้เป็นเดือนโดยไม่เสื่อมสภาพ แต่เมื่ออยู่ในดินหรือแหล่งน้ำที่มีจุลชีพ ก็จะเริ่มย่อยสลายภายใน 50 วัน กลไกนี้ช่วยลดการสะสมของขยะพลาสติกใช้ครั้งเดียว (single-use plastics) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของมลพิษทางทะเลและภาวะขยะตกค้างในระยะยาว

นักวิจัยยังพบว่าพลาสติกจากไม้ไผ่สามารถรีไซเคิลได้หลายครั้งโดยไม่สูญเสียคุณสมบัติทางกล ทำให้ลดความจำเป็นในการผลิตพลาสติกใหม่และลดการใช้พลังงานในกระบวนการผลิต วัสดุชนิดนี้สามารถทนต่อแรงดึงและแรงกระแทกได้สูง เหมาะสำหรับการใช้งานในการผลิตภาชนะ บรรจุภัณฑ์อาหาร หรือวัสดุก่อสร้างที่ต้องการความแข็งแรงและปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังไม่มีการปล่อยไมโครพลาสติกขณะย่อยสลาย ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบสำคัญเมื่อเทียบกับพลาสติกสังเคราะห์

ไม้ไผ่ถือเป็นวัตถุดิบหมุนเวียนที่มีศักยภาพสูง เนื่องจากเป็นพืชที่เติบโตเร็ว ดูดซับคาร์บอนได้มาก และไม่ต้องใช้ปุ๋ยหรือสารเคมีในการเพาะปลูก การใช้ไม้ไผ่แทนวัตถุดิบจากปิโตรเลียมในกระบวนการผลิตพลาสติก จึงช่วยลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยป่าไม้ตะวันออกเฉียงเหนือคาดว่า หากเทคโนโลยีนี้ได้รับการขยายผลในระดับอุตสาหกรรม จะสามารถลดขยะพลาสติกตกค้างได้มากกว่า 60% ต่อปีในบางพื้นที่ และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกระบวนการผลิตได้หลายล้านตันต่อปี เทคโนโลยีพลาสติกชีวภาพจากไม้ไผ่จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของเศรษฐกิจหมุนเวียน (circular economy) ที่มุ่งเน้นการใช้วัสดุที่สามารถคืนสู่ธรรมชาติได้โดยไม่สร้างมลพิษ และสร้างแนวทางการผลิตที่ยั่งยืนมากขึ้นในอนาคต

เรียบเรียงโดย ขนิษฐา จันทร์ทร

ที่มาข้อมูล: interestingengineering, newscientist, newatlas, scimex
ที่มาภาพ: scimex
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech

เขียนโดย

นักเขียนอิสระ สนใจเทคโนโลยี เชื่อว่าคอนเทนต์และ Storytelling ที่ดี สามารถเชื่อมโยงผู้คนกับข้อมูลได้

บทความที่เกี่ยวข้อง

แดดเดียวได้สองต่อ! แผงโซลาร์เซลล์สร้างร่มเงาให้พืช ปลูกพืชพร้อมผลิตไฟฟ้าให้พลังงานสิ่งแวดล้อม

แดดเดียวได้สองต่อ! แผงโซลาร์เซลล์สร้างร่มเงาให้พืช ปลูกพืชพร้อมผลิตไฟฟ้าให้พลังงาน

นักวิจัยพัฒนา "แผงโซลาร์เซลล์การเกษตร" (Agrivoltaics) ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ในพื้นที่เพาะปลูก เพื่อผลิตไฟฟ้าพร้อมสร้างร่มเงาให้พืช ลดความเครียดจากความร้อนและช่วยประหยัดน้ำ ใช้ที่ดินผืนเดียวสร้างทั้งอาหารและพลังงานสะอาดได้

21 พ.ย. 69|20 ชั่วโมงที่แล้ว
อ่านต่อ →
“สารหนู” วิกฤตมากับน้ำ! ผลจากการทำเหมืองแร่ทองคำ-แรร์เอิร์ธ ไทยทำอะไรได้บ้าง?สิ่งแวดล้อม

“สารหนู” วิกฤตมากับน้ำ! ผลจากการทำเหมืองแร่ทองคำ-แรร์เอิร์ธ ไทยทำอะไรได้บ้าง?

ด้วยความเป็นห่วงพี่น้องประชาชนที่ได้รับผลกระทบสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำสาย-แม่น้ำกก ในจังหวัดเชียงราย ผลจากการทำเหมืองแร่ทองคำ-แรร์เอิร์ธ

21 พ.ย. 69|1 วันที่แล้ว
อ่านต่อ →
หลับดีขึ้นด้วยคลื่นเสียง! แผ่นแปะอัลตราซาวนด์ เพิ่มเวลาช่วงหลับฝัน เสริมการทำงานของสมองวิทยาศาสตร์

หลับดีขึ้นด้วยคลื่นเสียง! แผ่นแปะอัลตราซาวนด์ เพิ่มเวลาช่วงหลับฝัน เสริมการทำงานของสมอง

นักวิทย์พัฒนา “แผ่นแปะอัลตราซาวนด์” กระตุ้นช่วงหลับฝัน แปะขนาดเล็กติดหน้าผากที่ใช้คลื่นเสียงความถี่สูง ส่งตรงเข้ากระตุ้นสมองส่วนลึกอย่างปลอดภัย ช่วยเพิ่มระยะเวลาการหลับฝัน (REM) ซึ่งเป็นช่วงสำคัญในการฟื้นฟูความจำและอารมณ์

21 พ.ย. 69|1 วันที่แล้ว
อ่านต่อ →
ใบไม้สังเคราะห์สร้างพลังงาน! เปลี่ยนน้ำทะเลปนเปื้อนเป็นก๊าซไฮโดรเจน พร้อมกำจัดสารพิษวิทยาศาสตร์

ใบไม้สังเคราะห์สร้างพลังงาน! เปลี่ยนน้ำทะเลปนเปื้อนเป็นก๊าซไฮโดรเจน พร้อมกำจัดสารพิษ

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง ประเทศสิงคโปร์ พัฒนา “ใบไม้สังเคราะห์” ผลิตไฮโดรเจนสะอาดจากน้ำทะเลพร้อมกำจัดสารพิษในคราวเดียว ได้รับแรงบันดาลใจมาจากใบไม้จริง

21 พ.ย. 69|1 วันที่แล้ว
อ่านต่อ →