คลิปโคลนถล่มอ้าง “อุทกภัยเนปาล” ที่แท้เป็นเหตุการณ์อินเดียปี 68

Thai PBS Verify พบที่มาของข่าวปลอมจาก: Threads
ภาพของโพสต์ที่ทำการตรวจสอบ
Thai PBS Verify พบโพสต์ของผู้ใช้บัญชี Threads ที่ชื่อ p33m.love โพสต์คลิปเหตุการณ์โคลนถล่ม พร้อมข้อความระบุว่า
🇳🇵 NEPAL FLOODS: A DEVASTATING DISASTER
According to Nepalese authorities, the death toll from the floods in the mountainous Rasuwa region has reached 270, while 1450 people remain missing.
More than 400 foreign tourists are reportedly among those missing, along with foreign workers at a hydropower plant.
Sometimes, everything can change in just a few seconds.
🙏 Hoping for the safe rescue of everyone still missing.
เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate ได้ข้อความว่า
🇳🇵 อุทกภัยเนปาล: ภัยพิบัติร้ายแรง
ทางการเนปาลระบุว่า ยอดผู้เสียชีวิตจากอุทกภัยในเขตภูเขาราสุวาพุ่งสูงถึง 270 ราย ขณะที่อีก 1,450 คนยังคงสูญหาย
มีรายงานว่านักท่องเที่ยวต่างชาติกว่า 400 คน รวมถึงแรงงานต่างชาติที่โรงไฟฟ้าพลังน้ำ อยู่ในกลุ่มผู้สูญหายด้วย
บางครั้ง ทุกอย่างสามารถเปลี่ยนแปลงได้ในพริบตา
🙏 หวังว่าทุกคนที่ยังคงสูญหายจะได้รับการช่วยเหลืออย่างปลอดภัย
โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 28 ส.ค. 69 ที่ผ่านมา
คลิปเหตุการณ์โคลนถล่มในเนปาลจริงหรือไม่ ?
Thai PBS Verify นำคลิปดังกล่าวมาตรวจสอบด้วยการค้นหาภาพย้อนกลับผ่าน Google Lens พบว่าคลิปดังกล่าวไปตรงกับข่าวจากสำนักข่าว DNA India ของอินเดีย ซึ่งรายงานเหตุการณ์น้ำท่วมฉับพลันและดินถล่มครั้งใหญ่ที่พัดถล่มหมู่บ้านธราลี อำเภออุตตรกาชี รัฐอุตตราขันธ์ ประเทศอินเดีย เอาไว้เมื่อวันที่ 6 ส.ค. 68
ผลการค้นหาด้วย Google Lens
รายงานดังกล่าวระบุว่า ฝนตกหนักฉับพลันในหมู่บ้านธราลี อำเภออุตตรกาชี รัฐอุตตราขันธ์ ก่อให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันและดินถล่ม พัดพาบ้านเรือน โรงแรม ต้นไม้ และสิ่งของอื่น ๆ ไปเกือบทั้งเมือง ทำให้มีผู้เสียชีวิต 5 ราย และสูญหายอีกกว่า 50 คน
ภาพบันทึกหน้าจอแสดงข่าวจากสำนักข่าว DNA India
เพื่อยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ในรัฐอุตตราขันธ์ ประเทศอินเดีย เรานำคำสำคัญของชื่อเมือง ไปค้นหาบน Google Earth พบจุดที่สามารถยืนยันได้อย่างชัดเจน ว่าสถานที่ดังกล่าวเป็นสถานที่ภายในคลิปดังกล่าว ไม่ใช่เหตุการณ์โคลนถล่มที่เพิ่งเกิดขึ้นล่าสุดตามที่ได้มีการกล่าวอ้างแต่อย่างใด
ภาพอาคารในคลิป (ซ้าย) เปรียบเทียบกับ ภาพของอาคารในรัฐอุตตราขันธ์ ประเทศอินเดีย (ขวา)
แผนที่ของจุดเกิดเหตุ
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
จากกรณีที่บัญชี Threads ชื่อ “p33m.love” เผยแพร่คลิปวิดีโอเหตุการณ์โคลนถล่มและน้ำท่วมฉับพลัน (โพสต์เมื่อ 28 ส.ค. 2569) พร้อมระบุข้อความภาษาอังกฤษอ้างว่าเป็นภัยพิบัติร้ายแรงในเขตภูเขาราสุวา ประเทศเนปาล มีผู้เสียชีวิตสูงถึง 270 ราย และสูญหายอีกกว่า 1,450 คน (รวมถึงนักท่องเที่ยวต่างชาติ) นั้น “ข้อเท็จจริงคือ คลิปวิดีโอดังกล่าวเป็นข่าวปลอม (Disinformation)” โดยมีรายละเอียดเรื่องจริงดังนี้
-
เป็นคลิปเก่าเหตุการณ์ในประเทศอินเดีย (พ.ศ. 2568): แท้จริงแล้ววิดีโอดังกล่าวคือเหตุการณ์ฝนตกหนักจนเกิดน้ำท่วมฉับพลันและดินถล่มที่หมู่บ้านธราลี อำเภออุตตรกาชี รัฐอุตตราขันธ์ ประเทศอินเดีย ซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 6 สิงหาคม 2568 (รายงานโดยสำนักข่าว DNA India)
-
ความเสียหายในคลิปจริง: เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอินเดียเมื่อปี 2568 นั้น มวลน้ำและดินโคลนได้พัดพาบ้านเรือน โรงแรม และต้นไม้ไปเกือบทั้งเมือง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 5 ราย และสูญหายอีกกว่า 50 คน
-
ไม่เกี่ยวข้องกับเนปาล: ภาพอาคารและสภาพแวดล้อมที่ปรากฏในคลิปได้รับการยืนยันพิกัดแล้วว่าอยู่ในรัฐอุตตราขันธ์ ประเทศอินเดีย ไม่ใช่เหตุการณ์ในเขตภูเขาราสุวา ประเทศเนปาล ตามที่โพสต์ดังกล่าวกล่าวอ้างแต่อย่างใด
กระบวนการตรวจสอบ
-
สืบค้นที่มาของภาพย้อนกลับ (Reverse Image Search): ทีมข่าวได้นำภาพบันทึกหน้าจอจากคลิปวิดีโอไปตรวจสอบผ่าน Google Lens พบว่าภาพดังกล่าวไปตรงกับคลิปข่าวของสำนักข่าว DNA India ประเทศอินเดีย ที่รายงานเหตุภัยพิบัติน้ำท่วมฉับพลันและดินถล่มพัดถล่มหมู่บ้านธราลี รัฐอุตตราขันธ์ เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2568
-
พิสูจน์ทราบพิกัดทางภูมิศาสตร์ (Geolocation Verification): นำคำสำคัญชื่อเมืองและจุดสังเกตอาคารที่ปรากฏในคลิปไปค้นหาและเปรียบเทียบเชิงลึกบน Google Earth ผลการเปรียบเทียบชี้ชัดว่าโครงสร้างของอาคารและลักษณะภูมิประเทศตรงกับสถานที่ในรัฐอุตตราขันธ์ ประเทศอินเดีย ทุกประการ
ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้
-
สร้างความตื่นตระหนกและซ้ำเติมความรู้สึกของผู้คน: การใช้ภาพภัยพิบัติรุนแรงมาปั้นตัวเลขผู้เสียชีวิตและสูญหายที่เกินจริง (อ้างผู้สูญหายสูงถึง 1,450 คน) สร้างความตกใจ อาลัย และความวิตกกังวลให้กับประชาชน ตลอดจนญาติของนักท่องเที่ยวต่างชาติ
-
ฉวยโอกาสเรียกยอดการมองเห็น (Clickbait & Engagement): บัญชีผู้โพสต์อาศัยจังหวะที่มีข่าวภัยพิบัติในต่างประเทศ มาสร้างคอนเทนต์เรียกร้องความสงสาร เพื่อปั่นยอดไลก์ ยอดแชร์ และยอดผู้ติดตามบนแพลตฟอร์ม Threads
-
บิดเบือนข้อมูลการทำงานของกู้ภัยในพื้นที่จริง: การปล่อยข้อมูลเท็จเรื่องสถานที่และจำนวนผู้สูญหาย ทำให้สังคมเกิดความเข้าใจผิดต่อสถานการณ์จริงในพื้นที่ และอาจสร้างความสับสนต่อรายงานตัวเลขผู้ประสบภัยของทางการ
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
-
อย่าเพิ่งเชื่อโพสต์จากบัญชีส่วนตัว: ข่าวภัยพิบัติที่มีผู้เสียชีวิตหรือสูญหายระดับหลักร้อยหลักพันคน ถือเป็นข่าวด่วนระดับโลก หากไม่มีการรายงานจากสำนักข่าวหลัก (เช่น BBC, Reuters, CNN) หรือรายงานจากทางการ ให้ประเมินไว้ก่อนว่าเป็นข่าวปลอม
-
ลองใช้ Google Lens ค้นหาภาพ: เมื่อเห็นคลิปภัยพิบัติที่ดูน่ากลัว ให้ลองแคปภาพหน้าจอแล้วนำไปค้นหาด้วย Google Lens ในสมาร์ตโฟน บ่อยครั้งจะพบว่ามันเป็นภาพเหตุการณ์เก่าจากต่างประเทศที่ถูกนำมาเล่าใหม่
-
สังเกตเจตนาการใช้ภาษาเร้าอารมณ์: โพสต์ที่พยายามใช้ตัวเลขที่ดูเกินจริงโดยไม่มีลิงก์อ้างอิงจากหน่วยงานรัฐบาล มักทำขึ้นเพื่อปั่นยอดการมองเห็น
-
กดรายงานโพสต์ (Report): ร่วมกันกดรายงานข้อมูลเท็จ (Report Fake News) บนแพลตฟอร์ม Threads เพื่อให้ระบบดำเนินการลดการมองเห็นและลบโพสต์ดังกล่าวออกจากระบบ










